Tập đoàn Sovico vừa đề xuất phương án tuyến Metro số 4 TPHCM dài khoảng 43km, trong đó có đoạn đi ngầm xuyên qua khu vực sân bay Tân Sơn Nhất. Trong khi tuyến metro được kỳ vọng giảm áp lực giao thông cho cửa ngõ hàng không lớn nhất cả nước, hạng mục khó nhất lại chính là thi công dưới khu vực sân bay đang khai thác với mật độ cất hạ cánh dày đặc.
Theo phương án nghiên cứu do Công ty CP Tập đoàn Sovico đề xuất, tuyến Metro số 4 TPHCM (Đông Thạnh – Hiệp Phước) có chiều dài khoảng 43km, gồm 18,2km đi ngầm và 24,8km đi trên cao, đi qua 22 phường, xã.
Tuyến được quy hoạch với 30 nhà ga, gồm 13 ga ngầm và 17 ga trên cao, trong đó có 11 ga trung chuyển. Riêng khu vực sân bay Tân Sơn Nhất sẽ bố trí 2 ga ngầm phục vụ hành khách đi và đến sân bay. Dự án dự kiến khởi công trong quý I hoặc quý II-2027.
Điểm đầu tuyến đặt tại ga Cầu Sáng (xã Đông Thạnh), điểm cuối tại ga Hiệp Phước (xã Hiệp Phước). Hướng tuyến đi theo các trục giao thông hiện hữu như Hà Huy Giáp, Nguyễn Oanh, Trường Sơn, Nguyễn Văn Trỗi, Hai Bà Trưng, Lê Lợi, Trần Hưng Đạo – Đề Thám, vượt sông Bến Nghé sang Khánh Hội rồi tiếp tục theo Nguyễn Hữu Thọ, Nguyễn Văn Tạo đến khu vực Hiệp Phước.
Trong đó, đoạn từ ga Mai Văn Ngọc đến ga Nguyễn Văn Linh dài khoảng 9,2km được đề xuất đi ngầm hoàn toàn nhằm hạn chế ảnh hưởng đến khu vực trung tâm TPHCM có mật độ xây dựng dày đặc. Tuyến cũng được thiết kế kết nối trực tiếp với ga Bến Thành để tận dụng hệ thống không gian ngầm đã được đầu tư từ Metro số 1.
Đây là phương án cập nhật sau quá trình khảo sát, nghiên cứu so với đề xuất Sovico trình UBND TPHCM vào tháng 5-2026. Theo đó, quy mô dự án được điều chỉnh từ khoảng 47km với 37 nhà ga xuống còn 43km và 30 nhà ga.
Nhà đầu tư đề xuất triển khai theo hình thức đối tác công – tư (PPP), loại hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao), kết hợp thanh toán bằng quỹ đất và phát triển đô thị theo mô hình TOD dọc tuyến nhằm tạo nguồn lực hoàn vốn.
Đoạn ngầm dưới sân bay được đánh giá phức tạp nhất
Theo phương án nghiên cứu, thách thức lớn nhất của Metro số 4 nằm ở đoạn đi ngầm qua khu vực sân bay Tân Sơn Nhất và trung tâm TPHCM – nơi tập trung nhiều công trình hiện hữu, mật độ giao thông cao và hoạt động hàng không diễn ra liên tục.
Việc thi công dưới khu vực sân bay đòi hỏi giải pháp kỹ thuật đặc biệt nhằm bảo đảm không ảnh hưởng đến kết cấu đường băng cũng như hoạt động cất, hạ cánh. Chính vì vậy, đoạn từ ga An Nhơn đến khu vực trung tâm được đánh giá là hạng mục có chi phí đầu tư và mức độ rủi ro kỹ thuật lớn nhất toàn dự án.
Trong khi đó, đoạn phía Bắc từ ga Cầu Sáng đến An Nhơn dài khoảng 9,7km và đoạn phía Nam từ Nguyễn Văn Linh đến Hiệp Phước có điều kiện thuận lợi hơn khi tận dụng quỹ đất còn trống và các tuyến đường có lộ giới rộng 30-40m để xây dựng trên cao, giúp giảm đáng kể chi phí.
Theo tính toán của đơn vị nghiên cứu, khi đưa vào khai thác giai đoạn đầu khoảng năm 2030, tuyến Metro số 4 sẽ sử dụng 26 đoàn tàu với năng lực vận chuyển khoảng 15.360 hành khách mỗi giờ.
Đến năm 2040, công suất dự kiến tăng lên khoảng 29.330 hành khách/giờ với 50 đoàn tàu và đạt khoảng 40.100 hành khách/giờ vào năm 2050 khi vận hành 55 đoàn tàu 6 toa.
Toàn tuyến còn có hai công trình cầu vượt lớn tại vị trí vượt Quốc lộ 1 và cao tốc Bến Lức – Long Thành. Tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường sắt đô thị với khổ đường đôi 1.435mm, tốc độ tối đa 120km/giờ đối với đoạn trên cao và 90km/giờ với đoạn đi ngầm.
Theo giới chuyên gia, bên cạnh bài toán kỹ thuật dưới khu vực sân bay, dự án còn đối mặt với những thách thức về cơ chế pháp lý, khả năng hoàn vốn cũng như sự phối hợp giữa các cơ quan trong quá trình triển khai mô hình BT kết hợp TOD.
Bảo An (tổng hợp)
