TP.HCM đối mặt bài toán mức sinh thấp và già hóa

TP.HCM, Chi cục Dân số thành phố ký biên bản ghi nhớ với Merck Healthcare Việt Nam, hướng tới nâng cao chất lượng dân số và chăm sóc sức khỏe sinh sản chủ động.

Sáng 11-9, ông Phạm Chánh Trung, Chi cục trưởng Chi cục Dân số TP.HCM, cùng bà Ghislaine Dondellinger, Tổng giám đốc Merck Healthcare Việt Nam, ký biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực dân số và phát triển. TP.HCM hiện có 13.803.797 người, tính đến cuối năm 2025.

Theo Chi cục Dân số TP.HCM, sáu tháng đầu năm 2026, thành phố ghi nhận 36.103 trẻ chào đời. Tỉ số giới tính khi sinh đạt 107,16 trẻ trai trên 100 trẻ gái, vẫn trong ngưỡng cân bằng cho phép.

Trong khi đó, số người cao tuổi tại thành phố đã lên 1.572.988 người, chiếm 11,4% dân số. Đây là số lượng người cao tuổi cao nhất cả nước nếu xét về con số tuyệt đối.

TP.HCM đang ở thời kỳ dân số vàng nhưng đồng thời chịu tác động từ hai xu hướng đáng chú ý là mức sinh thấp kéo dài và già hóa dân số nhanh. Thành phố vì thế không còn giữ rõ hình ảnh của một đô thị trẻ như trước.

Khi bài toán dân số cần thêm những cách tiếp cận mới

Ông Phạm Chánh Trung cho rằng truyền thông, vận động về dân số “không thể chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin”, mà cần hướng đến thay đổi nhận thức và tạo sự đồng thuận xã hội. Qua đó, mỗi cá nhân và cặp vợ chồng có thể chủ động thực hiện quyền sinh con, xây dựng gia đình.

Trước đó, tháng 4, Cục Dân số thuộc Bộ Y tế cũng ký biên bản ghi nhớ với Merck Healthcare Việt Nam. Việc TP.HCM tiếp tục hợp tác cho thấy vấn đề mức sinh thấp cần được triển khai bằng những hành động cụ thể tại địa phương có quy mô dân số lớn nhất cả nước.

Dù thành phố vẫn thu hút dân nhập cư và duy trì quy mô dân số lớn, mức sinh lại đang tạo ra một thách thức khác trong dài hạn. Theo Dân Trí, tổng tỉ suất sinh gần đây có xu hướng tăng nhưng vẫn thấp hơn mức sinh thay thế, trong khi tỉ lệ tăng dân số tự nhiên chưa đạt mục tiêu.

Ông Abdelraouf Metawee, Giám đốc nhân sự Merck Healthcare khu vực thị trường mới nổi, kiêm quyền Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương, cho biết mức sinh thấp đang trở thành vấn đề chung tại nhiều quốc gia trong khu vực. Do đó, Merck Healthcare Việt Nam mong muốn kết nối kinh nghiệm quốc tế với nhu cầu thực tiễn tại Việt Nam.

Với TP.HCM, bài toán dân số không chỉ nằm ở quy mô hiện tại mà còn ở lực lượng lao động và chất lượng dân số trong tương lai. Khi mức sinh thấp kéo dài cùng tốc độ già hóa tăng nhanh, những giải pháp về nhận thức, chăm sóc sức khỏe sinh sản và chính sách dân số sẽ ngày càng cần thiết.

Nhật Hạ (tổng hợp)