Đồng Nai phối hợp với Đại học Công nghệ Queensland (Australia) tìm giải pháp công nghệ biến phụ phẩm nông, lâm nghiệp thành vật liệu carbon có giá trị, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Sáng 14/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Đồng Nai cùng Đại học Công nghệ Queensland tổ chức hội thảo quốc tế với sự tham gia của các nhà khoa học Australia, doanh nghiệp và đại diện cơ quan thuộc Đồng Nai cùng các tỉnh, thành phía Nam. TS Hoàng Thị Bích Hằng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố, ThS Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Chủ tịch Liên hiệp, và GS.TS Hoàng Viết Ngữ, Đại học Công nghệ Queensland, đồng chủ trì hội thảo.
Phát biểu tại sự kiện, bà Huỳnh Thị Hằng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, nhấn mạnh phụ phẩm nếu được xử lý bằng công nghệ tiên tiến có thể “trở thành nguyên liệu để sản xuất biochar”. Đây là hướng tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, đồng thời mở ra khả năng tạo thêm giá trị từ hoạt động sản xuất nông, lâm nghiệp.
TS Hoàng Thị Bích Hằng cho biết phụ phẩm tại địa phương phát sinh từ nhiều lĩnh vực, gồm trồng trọt, chăn nuôi, chế biến nông sản và cây công nghiệp. Khi được thu gom, xử lý phù hợp, nguồn nguyên liệu này có thể phục vụ sản xuất vật liệu carbon, cải tạo đất và hỗ trợ phát triển kinh tế tuần hoàn.
TS Hoàng Thị Bích Hằng cũng đánh giá chủ đề hội thảo có tính thực tiễn trong bối cảnh nhiều quốc gia thúc đẩy tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó biến đổi khí hậu. Việc tìm kiếm công nghệ phù hợp vì vậy không chỉ gắn với nhu cầu xử lý phụ phẩm mà còn liên quan mục tiêu phát triển bền vững.
Tại hội thảo, các nhà khoa học và chuyên gia trình bày tham luận về công nghệ lưu trữ năng lượng thế hệ mới từ phụ phẩm nông nghiệp, ứng dụng biochar trong nông nghiệp phát thải thấp và công nghệ nhiệt phân để chuyển hóa phụ phẩm nông, lâm nghiệp thành năng lượng và vật liệu carbon.
Từ mô hình thử nghiệm đến bài toán triển khai
Đồng Nai đã có bước thử nghiệm tận dụng vỏ ca cao để sản xuất biochar. Trước hội thảo, một dự án do Liên minh châu Âu tài trợ đã hỗ trợ Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức chuyển vỏ quả bỏ đi thành than sinh học đạt chuẩn chất lượng.
Tháng 1/2026, Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức ký thỏa thuận hợp tác với Công ty cổ phần Tromso (Nhật Bản) nhằm nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ sản xuất than sinh học từ vỏ ca cao, trong bối cảnh doanh nghiệp này mỗi năm phát sinh hơn 6.000 tấn vỏ ca cao. Thỏa thuận này cho thấy phụ phẩm có thể trở thành nguồn nguyên liệu nếu có công nghệ và phương án tổ chức phù hợp.
Tuy nhiên, từ nguồn nguyên liệu sẵn có đến sản phẩm carbon có giá trị vẫn còn những vấn đề cần giải quyết. Tại hội thảo, các đại biểu thảo luận về hiệu quả đầu tư, khả năng tạo ra sản phẩm giá trị gia tăng, kiểm soát phát thải và bảo đảm an toàn môi trường trong quá trình chuyển hóa.
Từ góc độ chăn nuôi, ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, cho rằng ngành này cần quan tâm đồng thời đến sản lượng, an toàn thực phẩm, an toàn sinh học và bảo vệ môi trường. Trong khi đó, ThS Nguyễn Thị Mỵ, chuyên viên Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm Nông nghiệp Hưng Lộc, lưu ý lượng phôi nấm sau sử dụng khá lớn và có thể được tận dụng để tạo thêm giá trị kinh tế.
Khó khăn không chỉ nằm ở công nghệ xử lý. Tại lễ ký kết hợp tác hồi đầu năm, ông Hatake Masakazu, Giám đốc Ban Môi trường, Sở Lao động và Công Thương tỉnh Hiroshima, cho biết sản xuất nông nghiệp còn manh mún, nhỏ lẻ, khiến các doanh nghiệp lớn của Nhật Bản gặp khó khi tìm kiếm đối tác.
Những ý kiến tại hội thảo cho thấy nâng giá trị phụ phẩm cần sự phối hợp giữa nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp và tổ chức sản xuất. Khi nguồn nguyên liệu được nhìn nhận như một đầu vào có thể khai thác thay vì phần bỏ đi, cơ hội phát triển kinh tế tuần hoàn sẽ rõ hơn, nhưng hiệu quả vẫn phụ thuộc vào công nghệ, khả năng đầu tư và cách tổ chức thực hiện.
Nguyễn Hương (tổng hợp)
