Hà Tĩnh bắt đầu thả những khối rạn nhân tạo đầu tiên trong dự án phục hồi hệ sinh thái thủy sinh và nguồn lợi thủy sản, với tổng kinh phí 170 tỷ đồng từ nguồn bồi thường của Formosa.
Sáng 21/9, 25 khối rạn được đưa xuống vùng biển ven bờ xã Kỳ Xuân, địa bàn trước đây thuộc huyện Kỳ Anh, ở độ sâu 15-22m và cách bờ khoảng 4,5km. Đây là đợt triển khai đầu tiên trong kế hoạch thả 9.000 khối rạn tại 4 khu vực với tổng diện tích khoảng 8km².
Đơn vị thực hiện là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Hà Tĩnh, chủ đầu tư dự án phục hồi, tái tạo hệ sinh thái thủy sinh và nguồn lợi thủy sản tỉnh. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành cùng lãnh đạo nhiều sở, ngành, địa phương có mặt theo dõi quá trình thả những khối rạn đầu tiên.
Dự án được cấp kinh phí theo Quyết định số 1007/QĐ-TTg ngày 19/9/2024, với tổng mức đầu tư 170 tỷ đồng. Đây là nguồn kinh phí nằm trong khoản bồi thường được phân bổ cho các địa phương sau sự cố ô nhiễm môi trường biển năm 2016 tại 4 tỉnh miền Trung do Formosa gây ra.
Nguồn tiền này trước đó đã được Hà Tĩnh sử dụng cho nhiều công trình, trong đó có hạ tầng cảng cá và các dự án môi trường. Với dự án lần này, nguồn kinh phí khắc phục hậu quả được đưa vào một công trình phục hồi hệ sinh thái dưới đáy biển.
9.000 khối rạn sẽ được bố trí tại 4 khu vực
Theo kế hoạch, 9.000 khối rạn được bố trí tại 4 khu vực khoanh vùng ở biển Kỳ Xuân, mỗi khu rộng khoảng 2km². Mỗi khu vực có 90 cụm rạn, mỗi cụm gồm 25 khối, được thả ở độ sâu 15-22m.
Các khối rạn có hai dạng chính là chỏm cầu và lập phương rỗng, được chế tạo bằng bê tông cốt thép đặc chủng. Mỗi khối có thể tích rỗng khoảng 7,5m³, trọng lượng từ 2,5-8 tấn tùy loại.
Rạn nhân tạo không phải mô hình mới tại Việt Nam. Từ năm 2019, với sự hỗ trợ của Chính phủ Thái Lan, Cà Mau đã bắt đầu thả rạn nhân tạo và đến năm 2023 đã đạt khoảng 900 khối rạn bê tông, trong khi Hà Tĩnh lần đầu áp dụng mô hình này cho vùng biển của tỉnh.
Đợt triển khai ngày 21/9 mới có 25 khối được thả xuống biển, tương đương chưa đầy 0,3% tổng số 9.000 khối theo kế hoạch. Vì vậy, hiệu quả phục hồi nguồn lợi thủy sản trên diện rộng vẫn cần được nhìn nhận qua các đợt triển khai tiếp theo.
Việc Hà Tĩnh lần đầu triển khai rạn nhân tạo cũng đặt ra yêu cầu theo dõi trong quá trình thực hiện. Kinh nghiệm từ Cà Mau là một cơ sở tham khảo, nhưng địa hình, dòng chảy và hệ sinh thái ven bờ giữa các vùng biển có sự khác biệt.
Từ những khối bê tông đầu tiên được đặt xuống đáy biển Kỳ Xuân, dự án mới bước vào giai đoạn khởi động. Quy mô 9.000 khối rạn và diện tích khoảng 8km² sẽ còn phụ thuộc vào tiến độ thực hiện trong những giai đoạn tiếp theo.
Sen Vàng (tổng hợp)
