Trung Quốc nhập hơn 1,07 triệu tấn sầu riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, nhưng Việt Nam chỉ chiếm 18% thị phần, trong khi Thái Lan chiếm 81%, dù kim ngạch xuất khẩu sầu riêng Việt Nam 7 tháng vẫn tăng khoảng 30%.
Trong bản tin thị trường nông lâm thủy sản, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dẫn số liệu Hải quan Trung Quốc cho biết lượng sầu riêng nhập khẩu trong nửa đầu năm tăng 51,1% so với cùng kỳ 2025, tương đương thêm gần 300.000 tấn. Thái Lan đạt 3,79 tỷ USD, tăng 48%, còn Việt Nam đạt 846 triệu USD và Malaysia tăng 342%, lên hơn 30 triệu USD.
Việt Nam mới được cấp phép xuất khẩu sầu riêng tươi chính ngạch sang Trung Quốc từ năm 2022, trong khi Thái Lan đã xây dựng thị trường này từ nhiều năm trước. Đáng chú ý, trong 11 tháng đầu năm 2025, tỷ trọng khối lượng sầu riêng nhập khẩu từ Việt Nam từng đạt 49,3%, làm dấy lên kỳ vọng có thể vượt Thái Lan về thị phần.
Tuy nhiên, sang nửa đầu năm 2026, khoảng cách lại đảo chiều mạnh. Một nguyên nhân là sự khác biệt về mùa vụ: Thái Lan thu hoạch rộ từ tháng 4 đến tháng 6, còn cao điểm sầu riêng Việt Nam rơi vào tháng 7 đến tháng 9.
Nguồn cung dồi dào từ ba nước Đông Nam Á cũng khiến giá sầu riêng Monthong tại Trung Quốc giảm còn 20-30NDT/0,5kg, so với 35-45NDT/0,5kg cùng kỳ năm trước. Trong đó, Thái Lan còn có lợi thế về logistics khi chuỗi cung ứng lạnh Lancang – Mekong Express đưa hàng tới Côn Minh trong 26 giờ và phân phối đến hơn 30 thành phố Trung Quốc trong 48 giờ.
Giá sầu riêng Việt Nam chịu sức ép rõ hơn. Tại các chợ đầu mối Trung Quốc, Monthong loại A của Việt Nam giảm từ 36,5NDT/0,5kg, tương đương 5,09USD, xuống 13NDT/0,5kg, tương đương 1,81USD, trong giai đoạn tháng 4-6, tức mất gần 2/3 giá trị.
Trong cùng thời gian, giá sầu riêng Thái Lan cũng giảm nhưng từ 26,5NDT/0,5kg xuống 18NDT/0,5kg. “Ngay tại vườn, tỷ lệ hàng loại A của Thái Lan cũng cao hơn Việt Nam”, lãnh đạo một doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc nói với VietNamNet, đồng thời cho biết Thái Lan còn áp tiêu chuẩn nghiêm ngặt về độ chín khi thu hoạch.
Dù thị phần tại Trung Quốc thu hẹp, xuất khẩu sầu riêng Việt Nam vẫn tăng về giá trị. Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, ước tính 7 tháng đầu năm kim ngạch đạt khoảng 1,8 tỷ USD, tăng khoảng 30% so với cùng kỳ.
Theo ông Nguyên, mỗi tháng từ tháng 8 đến tháng 10 có thể mang về gần 1 tỷ USD, qua đó đưa kim ngạch cả năm vượt mốc 4 tỷ USD. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ khoảng 90% sản lượng sầu riêng toàn cầu.
Khoảng cách thị phần giữa Việt Nam và Thái Lan vì thế cho thấy sức ép không chỉ đến từ nhu cầu thị trường hay sản lượng. Khả năng kiểm soát chất lượng đồng đều ngay từ vườn đang trở thành yếu tố quan trọng để sầu riêng Việt Nam giữ vị trí tại thị trường Trung Quốc.
An Tâm (tổng hợp)
