Đề xuất tuổi nghỉ hưu 55 với giáo viên nữ và 60 với giáo viên nam đang tạo ra nhiều ý kiến trái chiều sau khi hai bộ chỉ ra các rào cản pháp lý.
Ngày 16/9, Bộ Nội vụ và Bộ Giáo dục và Đào tạo phản hồi kiến nghị của cử tri TP Đà Nẵng, đề nghị điều chỉnh tuổi nghỉ hưu giáo viên nữ xuống 55, nam xuống 60.
Theo Bộ Nội vụ, Bộ luật Lao động 2019 quy định người lao động trong điều kiện bình thường phải đồng thời đáp ứng điều kiện về tuổi đời và thời gian đóng bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu hằng tháng.
Năm 2026, tuổi nghỉ hưu bình thường là 61 tuổi 6 tháng với nam và 57 tuổi với nữ. Lộ trình này dừng ở 62 tuổi với nam vào năm 2028 và 60 tuổi với nữ vào năm 2035.
Pháp luật hiện hành cho phép một số nhóm nghỉ hưu sớm. Điều 169 và Điều 219 Bộ luật Lao động 2019 quy định người làm nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc suy giảm khả năng lao động có thể nghỉ sớm hơn. Luật Bảo hiểm xã hội có hiệu lực từ 1/7/2025 cho phép nhóm này nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm nếu đóng đủ 15 năm.
Riêng ngành giáo dục, Luật Nhà giáo có hiệu lực từ 1/1/2026 quy định giáo viên mầm non có nguyện vọng được nghỉ sớm hơn tối đa 5 tuổi mà không bị trừ lương hưu.
Khoảng trống giữa đặc thù nghề nghiệp và sử dụng nhân lực
Bộ Nội vụ cho rằng pháp luật đã tính đến đặc thù nghề nghiệp của giáo viên, nhưng chưa mở rộng cơ chế nghỉ sớm cho toàn ngành. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ “nghiên cứu, đánh giá toàn diện”, nhưng chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể.
Điểm khiến tranh luận tiếp tục là sự khác biệt giữa giáo viên mầm non và giáo viên còn lại. Khi một nhóm đã có cơ chế nghỉ sớm, câu hỏi đặt ra là vì sao giáo viên tiểu học, trung học cơ sở chưa được xem xét tương tự.
Sau khi thông tin được đăng tải, ý kiến từ giáo viên và bạn đọc xuất hiện theo hai hướng khác nhau. Một số giáo viên cho biết sức khỏe giảm rõ rệt khi bước qua tuổi 50, trong khi có người ví von rằng 52 tuổi đã mệt mỏi thì khó hình dung việc tiếp tục công tác đến tuổi nghỉ hưu.
Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng nghề giáo không thuộc nhóm lao động nặng nhọc, vì vậy giảm tuổi nghỉ hưu đại trà có thể tạo ra sự bất bình đẳng và lãng phí nguồn nhân lực đã được đào tạo.
Hai luồng ý kiến đang nhìn vấn đề từ hai thước đo khác nhau. Một bên đặt trọng tâm vào sức khỏe người đứng lớp; bên kia quan tâm đến hiệu quả sử dụng nhân lực và kinh nghiệm của đội ngũ giáo viên.
Đề xuất giảm tuổi nghỉ hưu vì thế không chỉ là thay đổi một con số.
Trong lúc cơ quan chuyên môn tiếp tục nghiên cứu, tranh luận từ đội ngũ giáo viên cho thấy nhu cầu về một câu trả lời rõ ràng vẫn còn đó: ranh giới giữa sức khỏe người đứng lớp và bài toán nhân lực cần được cân đo bằng những tiêu chí cụ thể nào?
Nhật Minh (tổng hợp)
