Thành phố Đồng Nai — đô thị trực thuộc Trung ương thứ 7 của Việt Nam

TP. ĐỒNG NAI — Từ ngày 30/4/2026, Nghị quyết số 30/2026/QH16 của Quốc hội chính thức có hiệu lực, đưa Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7, sau Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế. Bước chuyển này khép lại hành trình hơn một năm tái cơ cấu hành chính, mở ra giai đoạn quản trị đô thị loại I trên địa bàn rộng hơn 12.700 km².

Thành phố Đồng Nai được thành lập trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ 12.737,18 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 4.491.408 người của tỉnh Đồng Nai, đơn vị hành chính được hợp nhất từ tỉnh Đồng Nai cũ và tỉnh Bình Phước từ ngày 1/7/2025. Toàn bộ cơ quan, đơn vị mang tên “tỉnh Đồng Nai” đồng loạt chuyển sang tên gọi mới kể từ ngày 30/4/2026. Đây là lần đầu tiên một tỉnh công nghiệp trọng điểm phía Nam hoàn thành đủ tiêu chí đô thị loại I để lên thành phố trực thuộc Trung ương.

Lộ trình hành chính: từ sáp nhập tỉnh đến 95 xã, phường

Quá trình chuyển đổi được khởi động từ ngày 1/7/2025, khi tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước hợp nhất theo Nghị quyết số 202/2025/QH15, một trong 23 cuộc sáp nhập cắt giảm số đơn vị hành chính cấp tỉnh cả nước từ 63 xuống còn 34.

Giai đoạn cuối cùng diễn ra vào ngày 14/4/2026, khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 237/NQ-UBTVQH16, thành lập 10 phường mới gồm: phường Long Thành, phường Nhơn Trạch, phường Trảng Bom, phường Xuân Lộc, phường Dầu Giây, phường Tân Phú, phường Trị An, phường Đồng Phú, phường Tân Khai và phường Lộc Ninh, có hiệu lực từ ngày 30/4/2026. Việc nâng cấp này đưa tỷ lệ phường lên 34,73%, vượt ngưỡng 30% theo quy định, hoàn thiện tiêu chuẩn đô thị loại I. Thành phố Đồng Nai hiện có 95 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 33 phường và 62 xã.

Sân bay Long Thành thúc đẩy FDI và logistics

Siêu dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành được Chính phủ yêu cầu đưa vào khai thác thương mại trong năm 2026, trở thành đòn bẩy chiến lược để thành phố Đồng Nai xây dựng mô hình tích hợp công nghiệp, logistics và xuất khẩu. Khi Trung tâm logistics hàng không kết hợp Khu phi thuế quan đi vào hoạt động, dự kiến đóng góp 0,7% GRDP hàng năm cho vùng Đông Nam Bộ và khoảng 1–2% kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Tín hiệu từ dòng vốn ngoại đã xuất hiện rõ nét. Tính đến hết ngày 31/3/2026, tổng vốn FDI đăng ký cấp mới và điều chỉnh trong các khu công nghiệp đạt hơn 950 triệu USD, hoàn thành 63,35% kế hoạch năm so với cùng kỳ năm 2025. Sân bay Long Thành dự kiến tạo ra 6.000 việc làm trực tiếp và 9.000 việc làm gián tiếp, thu hút các tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực công nghệ cao và logistics chuỗi lạnh.

Sân bay quốc tế Long Thành – động lực đưa Đồng Nai trở thành trung tâm tăng trưởng mới tại miền Nam. (Ảnh: Đồng Nai Mới)

Thách thức thu hẹp khoảng cách phát triển sau sáp nhập

TS Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP.HCM, nhận định tiềm năng lớn nhất của thành phố Đồng Nai nằm ở khả năng phân bổ lại dân cư, giảm áp lực lên siêu đô thị TP.HCM và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Với quyền tự chủ ngân sách cao hơn và cơ chế đặc thù dành cho thành phố trực thuộc Trung ương, địa phương có lợi thế đầu tư vào hạ tầng chiến lược quanh sân bay.

Tuy nhiên, khoảng cách phát triển giữa các khu vực sau sáp nhập là bài toán chưa có lời giải nhanh. Savills Việt Nam chỉ ra điểm nghẽn tại các tuyến giao thông “dặm cuối” kết nối khu công nghiệp với sân bay, trong khi hạ tầng y tế, giáo dục và xử lý môi trường chưa theo kịp tốc độ tăng dân số cơ học. “Giai đoạn 2025–2030 đòi hỏi bộ máy chuyển đổi mạnh từ quản trị nông thôn sang đô thị hiện đại, ứng dụng chuyển đổi số để điều phối không gian đa trung tâm quy mô lớn”, TS Trần Quang Thắng nhấn mạnh.

Sen vàng