Vùng Đông Nam Bộ đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% ngay trong năm 2026, hướng tới đóng góp 42,2% thu ngân sách quốc gia. Các địa phương sau sắp xếp hành chính đang gấp rút gỡ điểm nghẽn giao thông và thể chế để hiện thực hóa mục tiêu này.
Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV xác định tốc độ tăng trưởng GDP bình quân toàn vùng phải đạt từ 10%/năm trở lên giai đoạn 2026-2030, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của kỷ nguyên mới. Văn kiện này cụ thể hóa các mục tiêu dài hạn đã nêu tại Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 7/10/2022 của Bộ Chính trị. Từ ngày 1/7/2025, vùng đã vận hành mô hình hành chính mới gồm ba đơn vị cấp tỉnh sau sắp xếp theo Nghị quyết số 125/NQ-CP.
Ba địa phương mới sau sắp xếp hành chính
Theo mô hình mới, Thành phố Hồ Chí Minh hợp nhất từ Thành phố Hồ Chí Minh cũ, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Thành phố Đồng Nai được hình thành từ Đồng Nai cũ và Bình Phước. Tỉnh Tây Ninh mới gồm Tây Ninh cũ và Long An. Việc xóa bỏ ranh giới địa lý cũ giúp các địa phương tối ưu mật độ kinh tế và hình thành cụm liên kết ngành công nghiệp, logistics quy mô lớn ngay từ năm đầu kế hoạch 5 năm 2026-2030.
Điểm nghẽn hạ tầng và cơ chế đột phá cho tăng trưởng
Giai đoạn 2021-2024, GRDP toàn vùng chỉ tăng bình quân 6,38% mỗi năm, tạo khoảng cách lớn so với mục tiêu hai con số. Chi phí logistics hiện chiếm khoảng 16,8% GDP, cao gấp đôi các nước phát triển. Riêng tình trạng ùn tắc giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh gây thiệt hại khoảng 6 tỷ USD mỗi năm, ước tính khoảng 152.400 tỷ đồng theo tỷ giá hiện hành, tương đương 9% GRDP địa phương.
(Ảnh minh họa: ĐNM)
Để khơi thông điểm nghẽn, vùng vận dụng các chính sách vượt trội tại Nghị quyết số 98/2023/QH15 và Nghị quyết số 260/2025/QH15 của Quốc hội, cho phép Thành phố Hồ Chí Minh cùng các địa phương lân cận phân cấp, phân quyền mạnh trong đầu tư, tài chính ngân sách và đất đai. Mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng TOD sẽ được áp dụng song song với việc hình thành Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ và thí điểm các khu công nghiệp sinh thái.
Các dự án Vành đai 3, Vành đai 4 và Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 được xác định là trọng điểm cần đẩy nhanh tiến độ để đưa vào khai thác trong năm 2026, mở rộng không gian tăng trưởng cho toàn vùng. Đầu tư công tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn tư nhân thông qua các dự án PPP quy mô lớn nhằm hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và trung tâm tài chính quốc tế.
Chi phí logistics chiếm 16,8% GDP và thiệt hại khoảng 6 tỷ USD mỗi năm do ùn tắc giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh là hai con số cho thấy áp lực cải thiện hạ tầng của Đông Nam Bộ, tỉnh Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh trong 5 năm tới.
Nhật Minh (tổng hợp)
