Các địa phương như Nghệ An, Quảng Ninh, Đồng Nai và Cần Thơ đang đẩy mạnh chuẩn hóa dữ liệu, số hóa hồ sơ và đào tạo cán bộ để vận hành hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, dù vẫn đối mặt nhiều khó khăn từ hồ sơ giấy và nguồn nhân lực công nghệ thông tin.
Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 212/2026/NĐ-CP của Chính phủ cùng Thông tư số 39/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng chính thức có hiệu lực, tạo cơ sở pháp lý cho việc vận hành đồng bộ Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng tại địa chỉ csdlhdxd.gov.vn trên phạm vi cả nước. Ghi nhận đến sáng 28/7/2026 (giờ Hà Nội) cho thấy Nghệ An, Quảng Ninh, Đồng Nai và Cần Thơ là những địa phương đi đầu trong việc kết nối dữ liệu giấy phép xây dựng, quy hoạch và năng lực hành nghề lên hệ thống chung.
Ông Nguyễn Văn Hải, Phó giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An, cho biết đây là giai đoạn xây dựng nền tảng dữ liệu để từng bước chuyển từ phương thức quản lý hồ sơ giấy sang quản trị bằng dữ liệu số.
Chuẩn hóa dữ liệu là bước đi tất yếu nhưng không dễ dàng
Việc xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng không phải là nhiệm vụ mới. Trước đó, Nghị định số 111/2024/NĐ-CP đã giao Bộ Xây dựng hoàn thành và đưa hệ thống vào vận hành trước ngày 1/1/2026 trong khuôn khổ Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đến ngày 17/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 212/2026/NĐ-CP thay thế quy định trước đây, bổ sung các quy định chi tiết hơn về điều kiện năng lực hoạt động xây dựng và cơ chế vận hành hệ thống, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Theo quy định, cơ sở dữ liệu bao quát toàn bộ hoạt động quản lý ngành Xây dựng, từ quy hoạch đô thị, nông thôn, dự án đầu tư, công trình xây dựng đến định mức, giá xây dựng và năng lực hành nghề của cá nhân, tổ chức. Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản, chịu trách nhiệm kết nối hệ thống với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Tiến độ được các địa phương đồng loạt báo cáo trong thời điểm này cũng gắn với kế hoạch 100 ngày tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số của Bộ Xây dựng, trong đó đặt mục tiêu hoàn thành chuẩn hóa và làm sạch tối thiểu gần 80% dữ liệu chuyên ngành đủ điều kiện đồng bộ trước ngày 15/11/2026.
Thực tế triển khai cho thấy khối lượng hồ sơ đã được rà soát còn lớn hơn nhiều so với phần đã hoàn tất số hóa. Tại Nghệ An, ngành Xây dựng đã rà soát 2.707 hồ sơ giấy phép xây dựng nhưng mới số hóa được 110 hồ sơ thẩm định, tương đương chưa đầy gần 5%, phản ánh lượng hồ sơ giấy tồn đọng vẫn còn rất lớn.
Ở Cần Thơ, dữ liệu đất đai đã được đồng bộ đạt 78,04% tổng số thửa đất. Điều đó đồng nghĩa vẫn còn hơn 21% số thửa đất, tương ứng hơn 438.000 thửa trên toàn thành phố, chưa được cập nhật lên hệ thống quốc gia.
Trong khi đó, Quảng Ninh đã dành 1.089 tỷ đồng cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong nửa đầu năm 2026, bình quân hơn 6 tỷ đồng mỗi ngày. Nguồn lực này góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, song việc hoàn thiện dữ liệu quy hoạch vẫn cần thêm thời gian do nhiều tài liệu còn lưu dưới dạng hồ sơ giấy hoặc tệp AutoCAD từ nhiều năm trước.
Ông Nguyễn Ngọc Quang, Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin (Bộ Xây dựng), nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt của hệ thống là dữ liệu phải đạt nguyên tắc “đúng – đủ – sạch – sống – thống nhất – dùng chung”, chứ không đơn thuần là đưa hồ sơ giấy lên môi trường điện tử.
Đây cũng là định hướng mà nhiều địa phương như Nghệ An và Đồng Nai đang theo đuổi khi đồng thời chuẩn hóa dữ liệu mới và xử lý lượng dữ liệu tồn đọng từ các hệ thống trước đây. Khi thời hạn hoàn thành gần 80% dữ liệu chuyên ngành trước giữa tháng 11 đang đến gần, việc đẩy nhanh tiến độ nhưng vẫn bảo đảm chất lượng dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định để xây dựng nền tảng quản trị ngành Xây dựng hiện đại, đồng bộ và phục vụ hiệu quả người dân, doanh nghiệp.
An Tâm (tổng hợp)
