VKSND TP Hà Nội truy tố Nguyễn Thị Mai Anh cùng 64 bị can trong vụ án thao túng giám định tâm thần tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, với 9 tội danh được xác định trong cáo trạng.
Theo cáo trạng được công bố đầu tháng 8/2026, Mai Anh (SN 1979, trú phường Thanh Xuân, Hà Nội) cùng chồng là Lê Văn Đông, tức Đông “Timo” (SN 1978), được xác định là những mắt xích chủ chốt của đường dây. Vụ án được phát hiện từ đêm 7/6/2025, khi công an bắt quả tang nhóm này tổ chức sử dụng ma túy tại bãi biển Sầm Sơn, Thanh Hóa.
Cùng bị truy tố về tội Nhận hối lộ có hai cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương là Trần Văn Trường và Ngô Văn Vinh. Theo Viện trưởng VKSND TP Hà Nội Đào Thịnh Cường, đây là vụ án “đặc biệt nghiêm trọng, gây bức xúc trong dư luận xã hội”.
Câu chuyện của Mai Anh đã kéo dài nhiều năm trước khi đường dây bị phanh phui. Năm 2014, bà ta bị khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản; sau khi được trưng cầu giám định, tháng 1/2016, Viện Pháp y tâm thần Trung ương kết luận Mai Anh mắc rối loạn cảm xúc lưỡng cực, hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Từ kết luận này, Mai Anh được đưa đi chữa bệnh bắt buộc thay vì chịu trách nhiệm hình sự. Trong thời gian “chữa bệnh”, bà ta nhiều lần bỏ trốn, tiếp tục phạm tội và đến năm 2020 bị xử lý về hành vi làm giả con dấu, tài liệu; năm 2023, Mai Anh cùng chồng lại gây rối trật tự công cộng và tiếp tục quay lại nơi điều trị.
Từ bệnh nhân đến đường dây mua bán kết luận
Cáo trạng xác định Mai Anh đã đưa hối lộ 1,5 tỷ đồng, môi giới hối lộ gần 6 tỷ đồng và hưởng lợi 4,1 tỷ đồng từ việc “chạy” kết luận tâm thần cho nhiều bị can. Đáng chú ý, đường dây này còn giúp một phạm nhân đang chấp hành án chung thân được đưa ra khỏi trại giam dưới danh nghĩa chữa bệnh.
(Ảnh minh họa: ĐNM)
Ở phía những người có chức vụ, cựu Viện trưởng Trần Văn Trường cùng vợ bị cáo buộc nhận tổng cộng 8,3 tỷ đồng. Những con số này cho thấy việc giám định, vốn có ý nghĩa quan trọng trong quá trình xử lý người phạm tội, đã bị lợi dụng để phục vụ những mục đích khác.
Luật sư Nguyễn Anh Tuấn (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhận định “khi quyền lực được sử dụng trong bóng tối, sẽ không có công lý”, đồng thời cho rằng trách nhiệm giám sát cần được xem xét không chỉ ở lãnh đạo viện mà cả cơ quan quản lý cấp trên.
Vụ án đặt ra vấn đề về trách nhiệm trong hoạt động giám định tâm thần và cơ chế giám sát những người thực hiện công việc này. Khi một kết luận chuyên môn có thể trở thành công cụ giúp người phạm tội né tránh trách nhiệm, yêu cầu bảo đảm tính khách quan và thượng tôn pháp luật càng trở nên rõ ràng.
Nhật Minh (tổng hợp)
