Malaysia: Công ty Hernan Corporation Sdn Bhd vừa thử nghiệm vận chuyển 2 tấn sầu riêng bằng đường biển tới Trung Quốc, với trái vẫn giữ được độ tươi nhờ container kiểm soát khí.
Lô sầu riêng được vận chuyển trong container Daikin CA, kết hợp làm lạnh với kiểm soát nồng độ oxy và carbon dioxide, trước khi cập cảng Đại Liên ở đông bắc Trung Quốc. Đây là lần thử nghiệm thứ ba trong hai năm của Hernan Corporation nhằm tìm phương án đưa sầu riêng Malaysia sang Trung Quốc bằng đường biển thay cho đường hàng không.
Công ty cho biết sau thử nghiệm, các điều kiện vận chuyển đã được xác định rõ hơn và quy trình vận hành tiêu chuẩn cũng được hoàn thiện, tạo cơ sở để tính tới việc mở rộng phương án vận chuyển này trong tương lai.
Sầu riêng có đặc tính hô hấp mạnh, sinh nhiều nhiệt khi chín và dễ hư nếu nhiệt độ, thông gió không được kiểm soát phù hợp. Vì thế, sầu riêng tươi Malaysia xuất sang Trung Quốc lâu nay chủ yếu đi bằng đường hàng không, dù chi phí logistics cao hơn đường biển.
Công nghệ giúp trái cây chậm lại trên hành trình dài
Công nghệ Active CA của Daikin sử dụng khí nitơ để nhanh chóng hạ nồng độ oxy trong container, đưa trái cây vào trạng thái gần như “ngủ đông” sinh học. Công nghệ này trước đó đã được thử nghiệm với xoài Thái Lan và mãng cầu Đài Loan trong những chuyến vận chuyển biển kéo dài nhiều tuần.
Lô hàng của Hernan được đưa tới Đại Liên, nơi đang có dịch vụ vận chuyển sầu riêng đường biển tốc hành do Tập đoàn Cảng Liêu Ninh triển khai từ cuối tháng 8/2025. Tuyến này rút thời gian đi biển từ Đông Nam Á xuống 6-8 ngày, phục vụ khu vực Đông Bắc Trung Quốc với hơn 100 triệu dân.
Hernan Corporation thành lập năm 1996 và từng đặt mục tiêu xuất khẩu 30.000 tấn sầu riêng sang Trung Quốc trong 5 năm tới. Doanh nghiệp cũng dự kiến đầu tư thêm nhà máy chế biến để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Thử nghiệm diễn ra trong lúc ngành sầu riêng Malaysia chịu sức ép lớn từ tình trạng dư cung. Vụ mùa 2026 được nông dân gọi là “sóng thần Musang King” khi nhiều vườn trồng theo phong trào những năm trước cùng bước vào thời điểm thu hoạch.
Có thời điểm giá sầu riêng tại vườn giảm còn khoảng 1 RM/kg, chưa bằng một phần mười giá bán lẻ thông thường, khiến cơ quan nông nghiệp Malaysia phải can thiệp thu mua khẩn cấp.
Trong hoàn cảnh đó, vận chuyển đường biển có thể mở thêm dư địa xuất khẩu nhờ lợi thế chi phí logistics so với đường hàng không. Tuy nhiên, hiệu quả của hướng đi này vẫn phụ thuộc vào sức mua của thị trường Trung Quốc, trong khi nhu cầu được mô tả là đang chọn lọc hơn do kinh tế chững lại.
Malaysia đồng thời thử nghiệm tuyến đường bộ xuyên Thái Lan để đa dạng hóa kênh xuất khẩu. Những động thái này cho thấy việc tìm đầu ra đang thúc đẩy ngành sầu riêng nước này mở rộng cách đưa sản phẩm đến các thị trường bên ngoài.
Với công nghệ kiểm soát khí, một loại trái cây vốn khó bảo quản trên hành trình dài đã có thêm khả năng đi biển trong nhiều ngày. Bài toán tiếp theo là làm sao để năng lực vận chuyển mới này đi cùng thị trường đủ sức hấp thụ nguồn cung.
Sen Vàng (tổng hợp)
