Lai Châu – Gần 100 thiếu nữ Thái Trắng vừa tham gia tái hiện nghi lễ Áp Hô Chiêng bên dòng suối Nậm Pe, một phong tục mang ý nghĩa gột bỏ những điều không may và cầu bình an.
Đoạn video ghi lại cảnh các thiếu nữ đồng loạt gội đầu, hất tóc theo tiếng chiêng tại xã Bình Lư thu hút sự chú ý của nhiều du khách. Nghi lễ diễn ra trong khuôn khổ Ngày hội Mùa vàng Bình Lư năm 2026, tổ chức từ ngày 25 đến 27/9, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm cộng đồng.
Các thiếu nữ đứng thành hàng dài bên suối, mỗi người bưng một chậu nước, cùng thầy mo thực hiện phần lễ. Không gian nghi lễ trở nên sinh động khi tiếng chiêng vang lên, những mái tóc được hất tung trong màn nước bên dòng suối.
Theo kế hoạch của địa phương, “Áp hô Chiêng” là một trong những hoạt động được tái hiện tại Ngày hội Mùa vàng Bình Lư, cùng lễ mừng cơm mới của người Thái, lễ cưới của người Giáy, té nước cầu may và nhiều chương trình trải nghiệm khác. Theo Phó Chủ tịch UBND xã Bình Lư, các em tham gia chủ yếu là học sinh dưới 18 tuổi đang học trên địa bàn.
Với người Thái Trắng ở vùng Phong Thổ, Áp Hô Chiêng không đơn thuần là việc gội đầu bên suối. Các tư liệu trong nước ghi nhận nghi lễ vốn diễn ra vào chiều 30 Tết, với quan niệm rửa trôi những điều không may, xui xẻo của năm cũ, đưa bệnh tật và tai ương theo dòng nước, để bước sang năm mới với mong ước bình an, khỏe mạnh.
Tập tục này được gắn với huyền tích Nàng Han, người phụ nữ giả trai ra trận đánh giặc. Sau khi chiến thắng trở về, Nàng Han cùng quân sĩ nghỉ ngơi, tắm gội bên dòng suối; câu chuyện về nàng sau đó trở thành một phần ký ức văn hóa của cộng đồng Thái Trắng ở Phong Thổ.
mang đậm bản sắc văn hóa vùng Phong Thổ. (Ảnh minh họa: ĐNM)
Những năm gần đây, Áp Hô Chiêng tiếp tục được phục dựng trong các lễ hội ở Lai Châu. Năm 2026, lễ hội Nàng Han tại xã Phong Thổ tiếp tục có hoạt động liên quan đến nghi thức này, trong khi tại Bình Lư, phong tục được đưa vào Ngày hội Mùa vàng giữa thời điểm khác với thời gian thực hành truyền thống.
Sự thay đổi về không gian và thời điểm cho thấy nghi lễ đang được đặt trong một bối cảnh mới: từ một tập tục gắn với thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới trở thành hoạt động văn hóa để người dân và du khách cùng chứng kiến, trải nghiệm.
Tại Bình Lư, địa phương xác định việc tái hiện những giá trị văn hóa truyền thống là một phần trong mục tiêu quảng bá vùng đất và phát triển du lịch. Khi tiếng chiêng vang lên bên dòng Nậm Pe, những mái tóc được hất khỏi vai cũng gợi lại một niềm tin lâu đời: bỏ lại những điều không may phía sau và hướng về một năm mới bình an.
Hương Liên (tổng hợp)
