ĐỒNG NAI – Xã Nha Bích tổ chức lớp tập huấn trình diễn cồng, chiêng dành cho đồng bào S’tiêng, tạo điều kiện để thanh thiếu niên và người dân học tập, thực hành di sản văn hóa truyền thống của dân tộc mình.
Chiều 01/10/2026, lớp tập huấn truyền dạy nghệ thuật trình diễn cồng, chiêng được khai giảng tại Nhà văn hóa Ấp 5, xã Nha Bích (TP Đồng Nai), với sự tham gia của các nghệ nhân lớn tuổi cùng hàng chục học viên trẻ người S’tiêng.
Theo kế hoạch được địa phương công bố, năm 2026 xã Nha Bích tổ chức hai lớp tập huấn với hơn 60 học viên tham gia, tập trung vào cả phần lý thuyết lẫn thực hành nghệ thuật cồng chiêng truyền thống.
Chương trình học giới thiệu tên gọi, đặc điểm và chức năng của từng loại chiêng trước khi hướng dẫn học viên tư thế cầm dùi, kỹ thuật tạo âm thanh cùng các bài, điệu cồng chiêng quen thuộc trong đời sống cộng đồng.
Bà Nguyễn Thị Minh Tiền, Phó Chủ tịch UBND xã Nha Bích, cho biết chương trình được triển khai nhằm giúp thanh thiếu niên, học sinh và người dân, đặc biệt là đồng bào S’tiêng, có cơ hội tiếp cận và thực hành nghệ thuật truyền thống của dân tộc mình.
Gìn giữ nhịp chiêng trong đời sống cộng đồng
Người S’tiêng, còn gọi là Xa Điêng hoặc Xa Chiêng, là một trong những cộng đồng cư trú lâu đời ở vùng Trường Sơn – Tây Nguyên và miền Đông Nam Bộ, gồm các nhóm địa phương Bù Lơ, Bù Đek và Bù Biêk.
Trong đời sống truyền thống, cồng và chiêng không chỉ là nhạc cụ mà còn được xem là tài sản quý của mỗi gia đình. Nhóm Bù Lơ thường sử dụng bộ chiêng gồm sáu chiếc, nhóm Bù Đek sử dụng bộ cồng gồm năm chiếc, còn trong các nghi lễ tang ma chỉ dùng ba cồng hoặc ba chiêng.
Âm thanh cồng chiêng gắn với nhiều nghi lễ quan trọng như mừng lúa mới, đâm trâu hay cưới hỏi, trở thành một phần trong đời sống tinh thần của cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Tuy nhiên, cùng với những thay đổi của đời sống hiện đại, số nghệ nhân có khả năng diễn tấu thành thạo ngày càng giảm, trong khi nhiều bộ cồng chiêng cũng không còn được lưu giữ đầy đủ như trước.
(Ảnh minh họa: ĐNM)
Việc tổ chức các lớp truyền dạy tại Nha Bích vì thế không chỉ là hoạt động văn hóa thường niên mà còn góp phần xây dựng lực lượng kế cận cho nghệ thuật cồng chiêng trong cộng đồng S’tiêng.
Đáng chú ý, lớp học được triển khai trong bối cảnh khu vực có đông đồng bào S’tiêng sinh sống vừa trải qua thay đổi về địa giới hành chính. Dù vậy, địa phương vẫn duy trì kế hoạch mở hai lớp tập huấn trong năm với quy mô hơn 60 học viên.
Theo định hướng của xã Nha Bích, việc bảo tồn di sản văn hóa không dừng ở các hoạt động phong trào mà hướng tới duy trì thường xuyên trong đời sống cộng đồng. Đây cũng là cách để những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được trao truyền cho thế hệ trẻ trong bối cảnh lớp nghệ nhân cao tuổi ngày một thưa dần.
Tiếng cồng, tiếng chiêng có thể vang lên từ lớp học hôm nay, nhưng sức sống của di sản sẽ được quyết định bởi những người trẻ tiếp tục gìn giữ và thực hành trong những năm tới.
Hương Liên (tổng hợp)
