Dữ liệu của Bộ Công Thương cho thấy giá xăng tăng qua 6 kỳ điều hành liên tiếp, trong khi số dư Quỹ bình ổn tại các doanh nghiệp đầu mối có sự chênh lệch lớn, với một số khoản đã âm hàng nghìn tỷ đồng.
Từ đầu năm đến kỳ điều hành ngày 8/10, thị trường xăng dầu trải qua 49 kỳ điều chỉnh giá. Trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động, cơ quan điều hành đã sử dụng quỹ để hỗ trợ một số mặt hàng, song số dư tại từng doanh nghiệp và nguồn quỹ có sự khác biệt đáng kể.
Xăng E5 RON 92 tăng tổng cộng 5.220 đồng/lít trong 6 kỳ gần đây, từ 22.480 đồng lên 27.700 đồng/lít. Xăng E10 RON 95-III tăng 4.980 đồng/lít, từ 23.270 đồng lên 28.250 đồng/lít.
Với dầu diesel, diễn biến đan xen giữa tăng và giảm. Mặt hàng này tăng giá trong các kỳ 10/9, 17/9 và 24/9, sau đó giảm vào ngày 3/9, 1/10 và 8/10; tính chung, giá tăng khoảng 1.040 đồng/lít, lên 29.120 đồng/lít. Dầu mazut tăng khoảng 2.950 đồng/kg.
Trong 6 kỳ điều hành gần nhất, liên Bộ Công Thương – Tài chính hai lần sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để giảm áp lực tăng giá. Cụ thể, mức chi cho xăng sinh học là 500 đồng/lít trong kỳ 10/9 và 1.250 đồng/lít trong kỳ 17/9.
Cũng tại kỳ điều hành ngày 17/9, cơ quan quản lý chi từ quỹ 2.000 đồng/lít đối với dầu diesel và 1.250 đồng/kg đối với dầu mazut nhằm hạn chế đà tăng của các mặt hàng này.
Ở chiều ngược lại, khi giá dầu giảm, cơ quan điều hành trích lập quỹ 200 đồng/lít đối với dầu diesel trong ba kỳ 3/9, 1/10 và 8/10; riêng dầu mazut được trích 200 đồng/kg trong kỳ 3/9. Từ kỳ điều hành ngày 24/9 đến nay, không có mặt hàng nào được chi quỹ.
Trước kỳ điều hành ngày 8/10, số liệu tại các doanh nghiệp đầu mối cho thấy tình hình quỹ không đồng đều. Petrolimex ước tính số dư quỹ bình ổn đạt 1.075 tỷ đồng, nhưng khoản quỹ từ nguồn tạm ứng ngân sách Nhà nước của doanh nghiệp này ước âm 282 tỷ đồng.
Tại PVOIL, tổng số dư quỹ được công bố ở mức âm 1.776,13 tỷ đồng. Trong đó, nguồn không thuộc khoản tạm ứng ngân sách Nhà nước âm 1.437,74 tỷ đồng, còn nguồn từ ngân sách Nhà nước âm 338,39 tỷ đồng.
Saigon Petro có số dư quỹ không từ nguồn ngân sách Nhà nước hơn 270 tỷ đồng. Theo số liệu công bố gần nhất vào ngày 20/8, NSH Petro ghi nhận số dư dương 57 tỷ đồng.
Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp cho biết đến 15h ngày 8/10, quỹ của doanh nghiệp còn 297 tỷ đồng, trong khi nguồn tạm ứng ngân sách còn 21 tỷ đồng. Tổng Công ty Xăng dầu Quân đội thông tin số dư quỹ từ nguồn tạm ứng ngân sách tính đến ngày 1/10 âm hơn 15 tỷ đồng.
Theo Bộ Tài chính, đến ngày 30/6, số dư Quỹ bình ổn giá tại các doanh nghiệp đầu mối đạt hơn 196,28 tỷ đồng, tăng hơn 1,22 tỷ đồng so với đầu quý II. Phần tăng thêm đến từ lãi phát sinh trên số dư, do trong quý không có hoạt động trích lập hoặc chi sử dụng nguồn quỹ này.
Đối với nguồn quỹ tạm ứng từ ngân sách Nhà nước, các doanh nghiệp đã trích lập hơn 1.886 tỷ đồng và chi sử dụng hơn 873 tỷ đồng trong quý II. Đến cuối quý, số dư của nguồn này đạt hơn 1.714 tỷ đồng.
Như vậy, tổng số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu vào cuối quý II đạt hơn 1.911 tỷ đồng. Trong tổng số này, nguồn tạm ứng từ ngân sách Nhà nước chiếm hơn 1.714 tỷ đồng, còn nguồn quỹ tại các doanh nghiệp đầu mối là hơn 196,28 tỷ đồng.
Đáng chú ý, dù giá xăng dầu tiếp tục tăng trong kỳ điều hành ngày 24/9, cơ quan điều hành không chi sử dụng nguồn quỹ tạm ứng ngân sách Nhà nước cho xăng sinh học, dầu diesel và dầu mazut. Số liệu được Petrolimex và PVOIL công bố cũng cho thấy số dư quỹ từ nguồn tạm ứng ngân sách tại hai doanh nghiệp lần lượt âm khoảng 263 tỷ đồng và 351 tỷ đồng.
Điều hành giá theo diễn biến thị trường thế giới
Tại cuộc họp báo thường kỳ quý III của Bộ Công Thương chiều 7/10, bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đánh giá tình hình Trung Đông vẫn phức tạp và khó dự báo. Bà cho biết những diễn biến trong năm nay thay đổi liên tục, khi có tuần xuất hiện tín hiệu tích cực nhưng sang tuần sau tình hình lại chuyển theo hướng ngược lại.
“Điều này gây khó khăn cho các cơ quan quản lý, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Tuy nhiên, đối với Bộ Công Thương, ngay từ lúc chiến tranh Trung Đông diễn ra, Bộ cũng đã rất chủ động xây dựng các phương án để ứng phó”, bà nói.
Theo bà Hiền, nguồn cung xăng dầu trong nước vẫn được bảo đảm, kể cả trong giai đoạn căng thẳng nhất vào tháng 3-4 và thời điểm hiện tại, khi Nga – một nước sản xuất dầu lớn – cùng nhiều nước châu Âu gặp khó khăn trong việc cung ứng xăng dầu.
Các doanh nghiệp đang bám sát tổng nguồn tối thiểu được phân giao. Bên cạnh đó, lượng tồn kho tại các nhà máy hiện ở mức rất cao, là cơ sở để bảo đảm nguồn cung trong nước.
Về công tác điều hành giá, bà Hiền cho biết Bộ Công Thương tiếp tục theo sát diễn biến giá thế giới và linh hoạt sử dụng các công cụ, trong đó có Quỹ bình ổn giá xăng dầu khi cần thiết.
“Để tiếp tục bình ổn giá xăng dầu, Chính phủ đã tiếp tục gia hạn việc giảm thuế nhập khẩu xăng dầu, cũng như thuế giá trị gia tăng… đối với mặt hàng xăng dầu để hỗ trợ giá xăng dầu”, bà Hiền nói.
Đối với giai đoạn còn lại của năm, bà cho biết cơ quan quản lý đã cân đối tổng nguồn và dự kiến đáp ứng đủ nhu cầu xăng dầu phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.
“Từ nay đến cuối năm, chúng tôi cũng đã cân đối tổng nguồn và về cơ bản chúng ta sẽ đáp ứng đủ xăng dầu phục vụ sản xuất kinh doanh và tiêu dùng. Giá tiếp tục điều hành bám sát giá thế giới và tiếp tục điều hành linh hoạt bám sát thế giới và sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu để điều hành khi cần thiết”, bà Hiền nói.
Thiện Tâm (tổng hợp)
