An Giang đầu tư các công trình thủy lợi tại vùng Bảy Núi, giúp đồng bào Khmer chủ động nguồn nước, mở rộng sản xuất nông nghiệp và nâng cao thu nhập.
Trên diện tích hơn 6.000 m² tại xã An Cư, gia đình ông Chau Keo từng chỉ trồng được một vụ lúa mỗi năm do phụ thuộc vào nước mưa. Khi nguồn nước tưới được cải thiện nhờ hệ thống thủy lợi, gia đình ông đã có thể chuyển sang sản xuất hai vụ lúa, giúp thu nhập tăng gấp đôi.
Công trình thủy lợi tháo gỡ khó khăn về nguồn nước
Địa hình cao của vùng Bảy Núi khiến việc đưa nước từ hệ thống thủy lợi đồng bằng đến các khu vực sản xuất gặp nhiều trở ngại. Trong khi mùa mưa có thể gây lũ núi, mùa khô lại khiến nhiều cánh đồng và vườn cây thiếu nước tưới.
Theo Chi cục Thủy lợi, Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, vùng Bảy Núi trải rộng trên địa bàn 10 xã, phường, với gần 170.000 ha đất sản xuất nông nghiệp. Đáng chú ý, hơn 3.500 ha đất vùng cao thuộc 8 xã, phường gồm An Cư, Núi Cấm, Thới Sơn, Tịnh Biên, Chi Lăng, Tri Tôn, Ô Lâm và Vĩnh Gia chưa được bao phủ bởi hệ thống thủy lợi hoàn chỉnh; phần lớn diện tích do đồng bào Khmer canh tác, chủ yếu sản xuất một vụ lúa vào mùa mưa.
Để giải quyết tình trạng này, tỉnh An Giang triển khai dự án xây dựng hệ thống thủy lợi vùng cao thích ứng với biến đổi khí hậu, phục vụ sản xuất nông nghiệp cho đồng bào Bảy Núi. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, dự án có tổng vốn 367 tỷ đồng, bao gồm các công trình hồ Núi Dài 2, Cô Tô và Tà Lọt.
Ba hồ có dung tích thiết kế lần lượt khoảng 558.000 m³, 194.000 m³ và 530.000 m³. Trong đó, hồ Núi Dài 2 và hồ Tà Lọt đã được đưa vào vận hành từ năm 2024, cung cấp nước tưới cho hơn 500 ha đất nông nghiệp.
Không chỉ phục vụ sản xuất, các hồ còn có nhiệm vụ tích trữ, điều tiết nước sinh hoạt, hỗ trợ phòng cháy rừng trong mùa khô và góp phần cắt lũ núi vào mùa mưa.
Theo Chi cục Thủy lợi, tại những nơi được đầu tư công trình, người dân có điều kiện chuyển từ sản xuất một vụ phụ thuộc nước mưa sang 2-3 vụ mỗi năm, kết hợp trồng lúa với hoa màu. Nguồn nước ổn định hơn cũng tạo điều kiện phát triển cây ăn trái, cây dược liệu, qua đó nâng cao giá trị sản xuất trên diện tích đất hiện có.
Song song với các hồ chứa, Trung ương đang đầu tư dự án Cụm công trình thủy lợi vùng cao Bảy Núi với tổng vốn 516 tỷ đồng. Dự án hướng đến chủ động cấp nước cho gần 5.000 ha đất nông nghiệp, gồm khoảng 3.500 ha trong phạm vi tưới theo thiết kế của các trạm bơm hiện có và 1.480 ha diện tích mở rộng.
Các hạng mục của dự án gồm xây mới trạm bơm kênh Sườn 4; cải tạo, nâng cấp và mở rộng các trạm bơm 3-2, An Nông 3, Châu Lăng 1, Châu Lăng 2, Lê Trì 1 và Lê Trì 2. Khi hoàn thành, hệ thống được kỳ vọng giúp nhiều hộ dân chủ động hơn trong bố trí mùa vụ, giảm sự lệ thuộc vào điều kiện thời tiết.
Với những hộ trồng cây trên núi, nguồn nước tưới còn giúp duy trì vườn trong thời gian nắng hạn. Bà Niềng Phương, người trồng xoài gần Núi Dài, cho biết trước đây vườn cây phụ thuộc chủ yếu vào nước mưa; vào những đợt nắng nóng kéo dài, các mạch nước cạn khiến cây có nguy cơ chết khô.
Hiện nay, bà có thể bơm chuyền nước lên vườn trong các tháng mùa khô, giúp giữ cây, duy trì năng suất và cải thiện thu nhập. Bà Phương chia sẻ: “Có nước tưới dân mừng lắm. Trồng cây hay làm lúa đều an tâm”.
Từ những cánh đồng lúa đến các vườn cây trên núi, việc từng bước chủ động nguồn nước đang tạo thêm điều kiện để nông dân vùng Bảy Núi duy trì sản xuất và cải thiện sinh kế. Các công trình thủy lợi tiếp tục được đầu tư, kỳ vọng giúp người dân giảm rủi ro do thời tiết và khai thác hiệu quả hơn diện tích đất nông nghiệp hiện có.
Ngọc Duyên (tổng hợp)
