Đề xuất mở rộng lựa chọn cách tính thuế cho hộ kinh doanh

Chính phủ trình Quốc hội phương án điều chỉnh cách tính thuế, theo đó cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng mỗi năm có thể lựa chọn phương pháp phù hợp.

Theo quy định hiện hành, nhóm có doanh thu từ 3 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng phải tính thuế trên thu nhập và cần hóa đơn, chứng từ đầu vào để khấu trừ chi phí. Nếu đề xuất được thông qua, quy định mới sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, mở rộng quyền lựa chọn vốn chỉ dành cho nhóm doanh thu dưới 3 tỷ đồng.

Dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đưa ra hai phương án: tính thuế trên thu nhập hoặc lấy doanh thu tính thuế nhân với thuế suất tương ứng. Mức thuế suất được đề xuất tùy theo ngành nghề, lĩnh vực, từ 0,5% đến 5%.

Cụ thể, hoạt động phân phối, cung cấp hàng hóa chịu thuế suất 0,5%; dịch vụ và xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu áp dụng mức 2%. Đối với sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa và xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu, mức đề xuất là 1,5%.

Hoạt động cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp và cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số và quảng cáo số đều thuộc nhóm thuế suất 5%. Các hoạt động kinh doanh khác áp dụng mức 1%.

Nếu được Quốc hội thông qua, đề xuất này sẽ giúp hơn 99% tổng số hộ kinh doanh hưởng lợi từ cách tính thuế đơn giản hơn. Chính phủ đồng thời đề xuất cho doanh nghiệp có tổng doanh thu không quá 10 tỷ đồng mỗi năm lựa chọn nộp thuế theo thu nhập hoặc theo doanh thu nhân với tỷ lệ phần trăm do Chính phủ quy định, thay cho ngưỡng 3 tỷ đồng hiện hành.

Trong thời gian chờ chính sách mới, theo hướng dẫn của Cục Thuế, hộ và cá nhân kinh doanh thuộc diện tính thuế thu nhập cá nhân theo thu nhập tính thuế được hướng dẫn tạm nộp theo phương pháp đơn giản. Số thuế tạm nộp được tính bằng doanh thu tính thuế trong tháng hoặc quý nhân với thuế suất tương ứng theo ngành nghề, lĩnh vực.

Doanh thu tính thuế là khoản phát sinh trong kỳ từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Người nộp thuế kê khai tạm nộp thuế thu nhập cá nhân theo tháng hoặc quý trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng (VAT); việc tạm nộp theo doanh thu không đồng nghĩa với xác định chính thức nghĩa vụ thuế cả năm.

Kết thúc năm tính thuế, các hộ và cá nhân thuộc diện phải quyết toán vẫn thực hiện thủ tục theo quy định. Hồ sơ phải nộp chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng thứ ba kể từ khi kết thúc kỳ quyết toán.

Nếu số thuế tạm nộp thấp hơn số phải nộp sau quyết toán, người kinh doanh phải nộp bổ sung phần chênh lệch nhưng không bị tính tiền chậm nộp. Ngược lại, nếu số đã tạm nộp cao hơn nghĩa vụ thực tế, khoản nộp thừa được xử lý theo quy định về bù trừ hoặc hoàn trả.

Với hộ kinh doanh hoạt động tại nhiều địa điểm, doanh thu và thuế VAT được kê khai, nộp theo từng địa điểm; thuế thu nhập cá nhân được nộp tại trụ sở chính.

Hương Liên (tổng hợp)