Vụ cô gái 23 tuổi nhảy cầu tự tử sau khi bị nghi chịu áp lực từ những công kích trên mạng xã hội một lần nữa đặt ra yêu cầu về trách nhiệm của người đăng tải, bình luận và chia sẻ thông tin liên quan đến đời tư người khác.
Ngày 10/10, G.T.S. (23 tuổi, quê Lào Cai) nhảy cầu Lai Vu tự tử, để lại thư; theo thông tin do người tự nhận là anh trai cô đăng tải, sự việc xảy ra sau khi cô bị nhiều người công kích liên quan đến chuyện tình cảm cá nhân. Các luật sư cho rằng, tùy tính chất và mức độ hành vi, người tham gia phát tán thông tin hoặc xúc phạm người khác trên mạng có thể phải chịu trách nhiệm hành chính, dân sự hoặc hình sự.
Theo tài khoản Y.S., người tự nhận là anh trai của G.T.S., em gái anh quen S., một nam thanh niên học tại Hà Nội, vào tháng 4/2026. Sau đó, Y.S. nhận được tin nhắn từ một phụ nữ tự nhận là vợ của S., cho biết hai người đã có hai con.
Đến tháng 8/2026, vợ chồng S. xuống Hà Nội giải quyết mâu thuẫn với G.T.S., rồi người vợ đăng tải thông tin liên quan đến cô gái lên mạng xã hội. Y.S. cho rằng nhiều người chưa hiểu rõ đầu đuôi sự việc vẫn bình luận, nhắn tin công kích em gái anh, khiến cô suy sụp và có hành động dại dột.
Trách nhiệm cần được xác định từ hành vi cụ thể
Trao đổi với phóng viên, luật sư Trần Tuấn Anh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, quyền tự do ngôn luận cho phép công dân bày tỏ cảm xúc, chia sẻ câu chuyện cá nhân, nhưng không đồng nghĩa với việc được tùy tiện công khai đời tư của người khác. Việc sử dụng hình ảnh, tin nhắn riêng tư hoặc đưa ra nhận định thiếu căn cứ pháp luật làm tổn hại danh dự, nhân phẩm người liên quan cần được xem xét theo quy định pháp luật.
Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân cùng quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình đều được pháp luật bảo vệ. Vì vậy, khi đánh giá một bài đăng về đời tư, cần xem xét tính xác thực của thông tin, phạm vi công khai, mục đích đăng tải và ảnh hưởng đối với người được nhắc đến.
“Việc chia sẻ lại những tin, bài có nội dung làm nhục người khác có thể bị coi là tiếp tay cho hành vi đó, đồng thời vi phạm quyền riêng tư và xúc phạm danh dự của người bị hại”, luật sư Tuấn Anh phân tích. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng không phải mọi bình luận tiêu cực hay nội dung liên quan đến tranh chấp tình cảm đều mặc nhiên cấu thành tội phạm.
Cơ quan chức năng phải căn cứ nội dung cụ thể, mức độ xúc phạm, tính chất thông tin, mục đích, lỗi của người thực hiện và các yếu tố cấu thành tội phạm tương ứng. Số lượng người tham gia bình luận không làm phát sinh nguyên tắc chia đều trách nhiệm, cũng không khiến những người có hành vi vi phạm đương nhiên được miễn trách nhiệm.
Nếu nhiều người bàn bạc, thống nhất ý chí và cùng thực hiện hành vi phạm tội, cơ quan chức năng còn phải xem xét dấu hiệu đồng phạm. Việc xác định trách nhiệm phải dựa trên hành vi cụ thể của từng người, không thể quy kết một cách máy móc cho cả tập thể.
Luật sư Trần Tuấn Anh cũng cho rằng, ngay cả khi người đăng bài không trực tiếp chửi bới hay kêu gọi tấn công, trách nhiệm pháp lý vẫn cần được xem xét nếu họ biết hoặc có căn cứ để nhận thức rằng nội dung mình đăng có thể khiến người khác bị bôi nhọ, công kích. Việc tự nhận chỉ kể lại sự việc không đồng nghĩa với việc được miễn trách nhiệm dân sự hoặc hình sự.
Ranh giới cần phân biệt là giữa phản biện một hành vi dựa trên thông tin có căn cứ với việc hạ nhục, miệt thị cá nhân hoặc phát tán dữ liệu chưa kiểm chứng khiến một người bị cô lập. Khi tiếp nhận câu chuyện đang gây tranh cãi, người dùng cần kiểm tra thông tin, nhìn nhận từ nhiều phía và tránh vội vàng kết luận khi chưa có đủ dữ kiện.
Người dùng cũng không nên phát tán hình ảnh, địa chỉ, số điện thoại hoặc dữ liệu riêng tư có thể khiến người liên quan tiếp tục bị quấy rối. Theo luật sư Nguyễn Thanh Tùng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), người sử dụng mạng xã hội phải chịu trách nhiệm về thông tin do mình lưu trữ, cung cấp, truyền đưa và phát tán.
Hành vi lợi dụng mạng xã hội để chia sẻ thông tin giả mạo, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm người khác; kích động mâu thuẫn, gây ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh, trật tự hoặc công khai dữ liệu cá nhân khi chưa được đồng ý, trừ trường hợp pháp luật cho phép, có thể bị xử phạt hành chính. Với những trường hợp nghiêm trọng, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Các luật sư cảnh báo, bắt nạt tập thể trên mạng có thể gây hậu quả lớn về tâm lý và xã hội. Một bình luận có thể được người viết xem là chuyện nhỏ, nhưng khi hàng trăm, hàng nghìn lời công kích cùng hướng vào một người, sức ép mà người đó phải đối mặt có thể tăng lên đáng kể.
Về phía người bị xâm phạm, luật sư Trần Tuấn Anh khuyến nghị cần thu thập, bảo toàn chứng cứ và tránh đáp trả bằng lời lẽ xúc phạm hoặc hành vi khiến mâu thuẫn trở nên nghiêm trọng hơn. Những tài liệu nên lưu giữ gồm ảnh chụp màn hình bài viết, bình luận, đường dẫn bài đăng, tên và đường dẫn trang cá nhân của tài khoản liên quan, thời điểm đăng tải, tin nhắn, thư điện tử, video ghi lại nội dung trên màn hình cùng tài liệu chứng minh việc phát tán thông tin, hậu quả và thiệt hại thực tế.
Khi có điều kiện, người bị xâm phạm nên lưu lại đầy đủ nội dung và ngữ cảnh thay vì chỉ chụp một vài câu riêng lẻ, tránh khiến sự việc bị hiểu sai. Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, người bị hại có thể gửi đơn tố giác kèm chứng cứ đến cơ quan công an có thẩm quyền để được tiếp nhận, xác minh.
Ngọc Duyên (tổng hợp)
