ĐỒNG NAI – TAND cấp cao tại TPHCM xác định thửa đất 80m2 là tài sản chung vợ chồng, tuyên vô hiệu việc người chồng tự ý sang tên cho chị dâu sau khi ly hôn.
Vụ án được giải quyết bằng bản án có hiệu lực vào tháng 6/2023, khép lại hơn năm năm tranh chấp qua nhiều cấp xét xử. Từ một quyết định tưởng như để giảm chi phí và thủ tục, người vợ đã đứng trước nguy cơ mất toàn bộ nhà đất gắn bó suốt hơn một thập kỷ.
Năm 2010, cha mẹ ông D. chuyển quyền sử dụng 160m2 đất cho hai gia đình con trai, mỗi bên được hưởng 80m2. Đến năm 2012, hợp đồng tặng cho chính thức được lập nhưng chỉ ghi tên hai người con trai, không có tên hai người con dâu.
Theo trình bày của bà T. (ngụ TP Đồng Nai), vợ chồng bà khi đó đồng ý để một mình ông D. đứng tên sổ đỏ với suy nghĩ sẽ giảm bớt chi phí và thủ tục thuế. Sau khi nhận đất, hai người xây nhà, sinh sống và kinh doanh ổn định trên phần đất này trong nhiều năm.
Đến năm 2016, cuộc hôn nhân chấm dứt bằng ly hôn. Ngay sau đó, ông D. tự ý ký hợp đồng chuyển nhượng toàn bộ phần đất đứng tên mình cho bà S., vợ của anh trai ông, mà không hỏi ý kiến bà T.
Tòa án nhìn vào bản chất tài sản thay vì chỉ nhìn sổ đỏ
Điểm tranh cãi lớn nhất của vụ án là việc xác định tài sản riêng hay tài sản chung của vợ chồng. Trên giấy tờ, hợp đồng tặng cho năm 2012 chỉ đứng tên hai người con trai và cơ quan quản lý đất đai từng cho rằng việc cấp sổ đỏ cho bà S. đúng trình tự pháp luật.
(Ảnh minh họa: ĐNM)
Tuy nhiên, TAND cấp cao tại TPHCM đánh giá toàn bộ chứng cứ như đơn xin chuyển quyền sử dụng đất, giấy xác nhận của cha mẹ, lời khai nhân chứng và việc hai cặp vợ chồng cùng sử dụng đất ổn định từ năm 2010. Từ đó, tòa xác định ý chí ban đầu của cha mẹ là tặng cho chung cả bốn người, không chỉ riêng hai người con trai.
Một điểm đáng chú ý là bản án sơ thẩm năm 2022 vẫn công nhận hiệu lực giao dịch giữa ông D. và bà S., dù trước đó cấp phúc thẩm từng tuyên hợp đồng chuyển nhượng vô hiệu vào năm 2020. Chính sự khác biệt này khiến TAND cấp cao phải sửa án.
Theo phán quyết cuối cùng, tòa chấp nhận kháng cáo của bà T. và ông D., đồng thời chấp nhận một phần kháng nghị của Viện KSND Đồng Nai. Thửa đất tranh chấp được xác định là tài sản chung của vợ chồng; bà T. được giao quản lý, sử dụng nhà đất; hợp đồng chuyển nhượng giữa ông D. và bà S. bị tuyên vô hiệu; sổ đỏ đã cấp cho bà S. bị hủy và ông D. phải hoàn trả số tiền nhận chuyển nhượng cùng khoản bồi thường thiệt hại theo quy định.
Vụ án cho thấy việc chỉ một người đứng tên trên sổ đỏ không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với quyền định đoạt tuyệt đối đối với tài sản hình thành và sử dụng như tài sản chung của vợ chồng.
Sen Vàng (tổng hợp)
