TP. ĐỒNG NAI — Từ cuối năm 2025 đến nay, xã Bom Bo chỉ còn 2 hộ nghèo và 17 hộ cận nghèo trong cộng đồng dân tộc thiểu số — kết quả đến từ các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững được triển khai đồng bộ. Thách thức lớn nhất hiện nay không còn là con số thống kê mà là nguy cơ tái nghèo, khi một bộ phận dân cư vẫn chưa thoát khỏi tâm lý ỷ lại và thiếu kỹ năng nghề nghiệp ổn định.
Xã Bom Bo, TP. Đồng Nai ghi nhận mức giảm nghèo ấn tượng trong cộng đồng dân tộc thiểu số kể từ cuối năm 2025, với toàn xã chỉ còn 2 hộ nghèo và 17 hộ cận nghèo. Thành quả này đạt được nhờ sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị cơ sở và việc triển khai đồng bộ chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025 do Chính phủ ban hành.
Địa phương đang tiếp tục củng cố kết quả này thông qua ba hướng ưu tiên: phát triển nông nghiệp công nghệ cao, mở rộng tín dụng ưu đãi và đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường lao động.
Từ trông chờ ỷ lại đến chủ động vươn lên
Điểm thay đổi rõ nét nhất tại xã Bom Bo là sự chuyển dịch trong tư duy của đồng bào dân tộc thiểu số. Thay vì trông chờ hỗ trợ từ Nhà nước, nhiều hộ gia đình đã chủ động tìm hướng sản xuất và cải thiện thu nhập. Tiêu biểu là anh Điểu Hiên — nông dân người dân tộc thiểu số tại xã — đang tập trung chăm sóc vườn điều của gia đình nhằm tăng năng suất, với mục tiêu dứt khoát không để rơi vào tái nghèo.
Tuy nhiên, một bộ phận dân cư vẫn mang nặng tâm lý ỷ lại, chưa phát huy được tinh thần tự lực. Đây là thách thức mà chính quyền địa phương nhận định cần giải quyết triệt để nếu muốn củng cố thành quả giảm nghèo lâu dài. Nguy cơ tái nghèo luôn tiềm ẩn khi nền tảng kinh tế hộ gia đình còn mỏng, chưa đủ sức chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.
Thách thức kép: thiếu vốn và yếu kỹ năng nghề
Khảo sát thực địa tại xã Bom Bo cho thấy nhiều hộ dân tộc thiểu số đang đối mặt đồng thời với hai khó khăn lớn: thiếu vốn sản xuất và thiếu kỹ năng nghề nghiệp thực tiễn. Hạn chế về kiến thức khoa học kỹ thuật khiến bà con khó tiếp cận việc làm có thu nhập ổn định, từ đó không có nguồn lực để cải thiện chất lượng cuộc sống một cách bền vững.
Bên cạnh rào cản nội tại, yếu tố khách quan cũng tạo thêm áp lực. Biến đổi khí hậu khiến thời tiết diễn biến thất thường, tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp — sinh kế chính của phần lớn các hộ gia đình trong vùng.
Sự kết hợp giữa rủi ro thị trường và bất ổn khí hậu tạo ra vòng luẩn quẩn khiến các hộ cận nghèo dễ rơi lại vào nhóm nghèo sau một mùa vụ thất bát.
Nông nghiệp công nghệ cao — trọng tâm phát triển kinh tế xã Bom Bo
Để giải quyết căn cơ những vướng mắc trên, chính quyền xã Bom Bo xác định nông nghiệp công nghệ cao là mũi nhọn phát triển kinh tế, bám sát đặc thù thổ nhưỡng và điều kiện khí hậu địa phương. Định hướng này ưu tiên xây dựng các mô hình canh tác hiện đại gắn với sản phẩm đặc trưng của vùng, nhằm gia tăng giá trị nông sản và giảm phụ thuộc vào điều kiện thời tiết.
Song song với đó, các hộ nghèo được tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi đi kèm chương trình tư vấn kỹ thuật chuyên sâu, cung cấp trực tiếp cây giống và con giống đạt chất lượng.
Địa phương thực hiện phương án lồng ghép linh hoạt nguồn lực từ nhiều chương trình, dự án giảm nghèo để ưu tiên nâng cấp hạ tầng thiết yếu, bao gồm đường giao thông nông thôn, hệ thống thủy lợi và lưới điện phục vụ sản xuất. Toàn bộ nguồn lực được định hướng đổ vào những hạng mục tạo ra tác động trực tiếp đến sinh kế của bà con dân tộc thiểu số.
Đào tạo nghề và việc làm — nền tảng thoát nghèo bền vững
Xã Bom Bo xác định đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm là giải pháp bổ trợ không thể thiếu trong chiến lược thoát nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Chính quyền địa phương lên kế hoạch tổ chức các đợt khảo sát chuyên sâu để nắm bắt nhu cầu thực tế của thị trường lao động, từ đó thiết kế chương trình dạy nghề phù hợp và làm cầu nối giới thiệu việc làm ổn định. Thanh niên và phụ nữ trên địa bàn là đối tượng được ưu tiên hàng đầu trong các đợt tuyển dụng, nhằm bảo đảm an sinh xã hội cho nhóm dân số trong độ tuổi lao động.
Ông Trịnh Quốc Phương, Trưởng phòng Kinh tế xã Bom Bo, nhấn mạnh rằng để hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo trong thời gian tới, địa phương phải tăng cường phối hợp giữa các ban, ngành và đoàn thể với cơ chế phân định rạch ròi trách nhiệm từng đơn vị. Theo ông, công tác tuyên truyền thay đổi tư duy người dân và nhân rộng các điển hình làm ăn giỏi sẽ tiếp tục được đẩy mạnh song song với các giải pháp kinh tế.
Kể từ khi triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, TP. Đồng Nai ghi nhận tỷ lệ hộ nghèo toàn thành phố giảm đều qua các năm — trong đó xã Bom Bo là một trong những địa phương có mức cải thiện nổi bật nhất tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nhật Hiền (tổng hợp)
