ĐỒNG NAI – Khu phức hợp Eros Palace và Khu du lịch sinh thái Vườn Xoài đã được tháo dỡ, khắc phục sau nhiều năm xây dựng không phép, vi phạm đất đai và kinh doanh khi thủ tục chưa hoàn tất.
Hai dự án từng gây nhiều tranh luận này nằm trong nhóm 5 dự án, công trình sai phạm được Đồng Nai yêu cầu xử lý dứt điểm trong năm 2026. Đằng sau những công trình bị phá dỡ là quá trình vi phạm kéo dài, với quy mô sử dụng đất và số tiền thu lợi bất hợp pháp khiến việc xử lý không thể dừng ở mức xử phạt hành chính.
Hai dự án đi qua những con đường sai phạm khác nhau
Cuối tháng 7/2026, khu phức hợp Eros Palace trên đường Đồng Khởi, phường Tam Hiệp, TP Đồng Nai chỉ còn bãi xà bần sau khi khu A, hạng mục cuối cùng, được tháo dỡ trong tháng 6/2026. Công trình này bắt đầu từ năm 2016, khi Công ty Xây dựng dân dụng công nghiệp số 1 Đồng Nai thuê hơn 2,3 ha đất Nhà nước quản lý để làm văn phòng, nhà xưởng nhưng sau đó tự chuyển sang xây tổ hợp thương mại, dịch vụ và căn hộ cao cấp mà không xin phép chuyển mục đích sử dụng đất.
Khu A 4 tầng được đưa vào sử dụng trước, còn đến năm 2018, khi khu B thi công bê tông cốt thép tầng một, cơ quan chức năng phát hiện toàn bộ dự án xây dựng không phép và đình chỉ. Công trình dở dang sau đó tồn tại gần 7 năm trên khu đất được xem là “đất vàng” của đô thị Tam Hiệp trước khi bị tháo dỡ hoàn toàn.
Với Vườn Xoài, quá trình mở rộng diễn ra từ một cơ sở xay xát, chăn nuôi rộng 1,6 ha được lập năm 2008. Sau nhiều năm mua đất của các hộ dân xung quanh, khu du lịch mở rộng lên khoảng 42 ha, tổ chức các hoạt động sở thú, nghỉ dưỡng, ẩm thực và sự kiện trong khi thủ tục đất đai, xây dựng chưa hoàn tất.
Đầu năm 2023, cơ quan chức năng phát hiện việc tự ý chuyển đất trồng lúa, đất rừng sản xuất và đất trồng cây lâu năm sang đất thương mại, dịch vụ. Đến tháng 7/2025, doanh nghiệp bị xử phạt và buộc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp hơn 154 tỷ đồng, trong khi mức phạt hành chính hơn 1,5 tỷ đồng.
Tháo dỡ là bước cuối, nhưng trách nhiệm không nên dừng ở đó
Tháng 4/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Văn Út yêu cầu các sở, ngành và địa phương thực hiện kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về xử lý 5 dự án, công trình sai phạm gây bức xúc dư luận. Eros Palace và Vườn Xoài được đưa vào diện phải đẩy nhanh khắc phục, tháo dỡ và xử lý dứt điểm trong năm 2026.
Quy mô của hai dự án cho thấy khối lượng xử lý không nhỏ: hơn 2,3ha của Eros Palace tương đương khoảng 3 sân bóng đá tiêu chuẩn, còn 42ha của Vườn Xoài xấp xỉ 58 sân bóng. Tuy nhiên, điều đáng nhìn thẳng không chỉ là những công trình đã bị phá bỏ mà còn là khoảng thời gian sai phạm tồn tại trước khi biện pháp cuối cùng được thực hiện.
Một công trình xây dựng không phép tồn tại gần 7 năm, trong khi diện tích Vườn Xoài tăng từ 1,6 ha lên khoảng 42 ha. Khoản tiền hơn 154 tỷ đồng phải hoàn trả cũng lớn hơn 100 lần mức phạt hành chính, cho thấy nếu chỉ trông chờ vào xử phạt thì lợi ích từ vi phạm có thể vượt xa chi phí phải trả.
Việc Đồng Nai xử lý đồng thời 5 dự án thay vì chỉ giải quyết từng trường hợp riêng lẻ cho thấy yêu cầu khắc phục sai phạm đang được đặt trong một kế hoạch tổng thể. Tuy vậy, bên cạnh việc tháo dỡ và hoàn trả tiền, câu hỏi về trách nhiệm trong quá trình để sai phạm kéo dài vẫn cần được trả lời rõ ràng, bởi xử lý phần ngọn chỉ thực sự có ý nghĩa khi những lỗ hổng để sai phạm phát sinh cũng được nhìn nhận và khắc phục.
Nguyễn Hương (tổng hợp)
