Biên Hòa — Tỉnh Đồng Nai triển khai đề án du lịch sinh thái quy mô 991,5 tỷ đồng, quy hoạch 37 tuyến khám phá xuyên rừng và lòng hồ trên hơn 100.000 ha. Sau khi sáp nhập với Bình Phước theo Nghị quyết 202/2025/QH15, tỉnh sở hữu quỹ rừng tự nhiên lớn bậc nhất Đông Nam Bộ và đặt mục tiêu đón hơn 11 triệu lượt khách vào năm 2030.
Ban Chỉ đạo Phát triển Du lịch tỉnh Đồng Nai đồng loạt triển khai các giải pháp tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai từ đầu năm 2026. Vào tháng 1/2026, tỉnh lần đầu tiên ký kết hợp đồng cho thuê môi trường rừng với doanh nghiệp, bước ngoặt pháp lý quan trọng thu hút vốn tư nhân vào hệ sinh thái rừng già Mã Đà và hồ Trị An. Đây là giai đoạn tái cấu trúc ngành kinh tế mũi nhọn sau khi địa giới hành chính tỉnh được mở rộng đáng kể từ ngày 1/7/2025.
Đề án 991,5 tỷ đồng, quy mô và mục tiêu
Khu Bảo tồn Thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai công bố lộ trình phát triển du lịch sinh thái sau hơn 7 năm xây dựng đề cương. Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí giai đoạn 2021–2030 triển khai trên tổng diện tích quản lý hơn 100.000 ha, bao gồm cả vùng có rừng lẫn mặt nước. Quy hoạch chi tiết xác định 51 địa điểm cụ thể để tổ chức dịch vụ và 37 tuyến du lịch khám phá xuyên rừng, lòng hồ.
Tổng nguồn vốn huy động đạt 991,5 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước bố trí 20,5 tỷ đồng, còn lại 971 tỷ đồng kêu gọi từ các thành phần kinh tế – xã hội. Mục tiêu đến năm 2030 là đón khoảng 120.000 lượt khách mỗi năm, gồm 111.600 lượt tham quan và hơn 12.400 lượt lưu trú, với doanh thu đạt 40 tỷ đồng và tạo việc làm cho gần 1.600 lao động địa phương. Đây là mức đầu tư kỷ lục cho du lịch sinh thái rừng tại tỉnh từ trước đến nay.
Điểm nhấn lớn nhất của đề án là dự án Khu nuôi động vật bán hoang dã (Safari) quy mô 412 ha. Ngoài ra, 9 nhóm sản phẩm đặc thù được đa dạng hóa, từ du lịch khám phá thiên nhiên, nghỉ dưỡng sinh thái hồ, tham quan di tích lịch sử cách mạng đến du lịch văn hóa cộng đồng người Chơ Ro, S’tiêng. Các hoạt động thể thao mạo hiểm như trekking rừng già, chèo kayak và công viên hàng không với kinh khí cầu cũng được đưa vào danh mục đầu tư trọng điểm.
Lần đầu cho thuê môi trường rừng, hành lang pháp lý thông thoáng
Tháng 1/2026 ghi dấu mốc lịch sử khi tỉnh Đồng Nai lần đầu tiên ký hợp đồng cho thuê môi trường rừng với doanh nghiệp. Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Giáo dục Việt An là đơn vị tiên phong, thuê 17,2 ha tại điểm du lịch Hồ Sen, khu vực hồ Bà Hào, với tổng mức đầu tư gần 193 tỷ đồng, dự kiến vận hành vào đầu năm 2028. Cùng thời điểm, Ban Quản lý rừng phòng hộ Tân Phú ký kết với Công ty CP The Coi Đồng Nai về 10 địa điểm cho thuê môi trường rừng, tổng diện tích hơn 417 ha, tập trung khai thác khu vực Thác Mai – Bàu Nước Sôi với nguồn khoáng nóng tự nhiên đạt 50–60 độ C.
Cơ sở pháp lý cho mô hình này là Nghị định 91/2024/NĐ-CP, tháo gỡ vướng mắc về chiều cao công trình, cho phép xây dựng các hạng mục dịch vụ dưới tán rừng mà không gây mất rừng hay phá vỡ cảnh quan. Giá thuê được thỏa thuận không thấp hơn 1% tổng doanh thu hàng năm của bên thuê, tạo nguồn lực tài chính trực tiếp cho công tác bảo vệ rừng. Doanh nghiệp phải cam kết bằng văn bản về bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy và giữ nguyên hiện trạng tài nguyên rừng trong suốt thời gian thuê.
Sáp nhập Bình Phước, “lá phổi xanh” khổng lồ hình thành
Theo Nghị quyết 202/2025/QH15, tỉnh Đồng Nai được hợp nhất từ toàn bộ địa giới tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước cũ, chính quyền mới chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2025, trung tâm hành chính đặt tại Biên Hòa. Tỉnh sau hợp nhất có diện tích 12.737,18 km2, dân số khoảng 4,49 triệu người và sở hữu quỹ rừng tự nhiên lớn bậc nhất khu vực. Sự cộng hưởng tài nguyên từ núi Bà Rá, hồ Thác Mơ của vùng Bình Phước cũ với hồ Trị An, rừng Mã Đà, xã Nam Cát Tiên của Đồng Nai cũ tạo nên một hệ sinh thái xanh khổng lồ, đủ sức cạnh tranh trên bản đồ du lịch quốc tế.
Về định hướng phát triển, mô hình đa trung tâm được vận hành, lấy cụm Biên Hòa – xã Long Thành – xã Nhơn Trạch và Đồng Xoài – Chơn Thành làm hạt nhân lan tỏa. Mục tiêu đến năm 2030, du lịch toàn tỉnh đón hơn 11 triệu lượt khách, mang về doanh thu gần 12.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, các điểm nghẽn về hạ tầng kết nối và thủ tục pháp lý cho dự án chậm tiến độ, đặc biệt tại khu vực hồ Núi Le và Thác Mai, vẫn cần tháo gỡ khẩn trương.
Hạ tầng giao thông trọng điểm kích hoạt tiềm năng du lịch
Cảng hàng không quốc tế Long Thành (giai đoạn 1) dự kiến khai thác trong năm 2026, là cú hích lớn nhất biến Đồng Nai thành cửa ngõ đón dòng khách quốc tế chi tiêu cao. Tỉnh định hướng phát triển chuỗi giá trị dịch vụ gắn với sân bay (Airport City), tập trung vào du lịch MICE (hội nghị, triển lãm, sự kiện), mua sắm và nghỉ dưỡng ngắn ngày. Các tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu và Vành đai 4 TP. Hồ Chí Minh đang được đẩy nhanh tiến độ để hoàn thiện mạng lưới liên kết vùng.
Công trình được chú ý nhất là dự án cầu Mã Đà với kinh phí hơn 192 tỷ đồng, tuyến kết nối trực tiếp duy nhất giữa Đồng Nai và vùng đất Bình Phước cũ. Cầu được thiết kế bề rộng 34,5m, 8 làn xe cơ giới, vận tốc thiết kế 80 km/giờ, trong đó dự án thành phần 1.1 bao gồm cầu cạn dài khoảng 13 km băng qua vùng lõi Khu Bảo tồn nhằm giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái rừng. Về hạ tầng lưu trú, liên danh Sun Group được phê duyệt quy hoạch Khu đô thị Hiệp Hòa (290 ha) với tổng vốn hơn 72.200 tỷ đồng, trong khi Tập đoàn Novaland đẩy mạnh dự án Aqua City (1.000 ha), dự kiến nộp ngân sách 23.000 tỷ đồng giai đoạn 2025–2028.
Sản phẩm du lịch đặc thù, ba trụ cột cạnh tranh
Đồng Nai xây dựng sản phẩm du lịch “lõi” dựa trên ba trụ cột: sinh thái rừng – hồ, văn hóa – tâm linh và nông nghiệp trải nghiệm. Hồ Trị An với diện tích mặt nước trên 32.000 ha và 76 hòn đảo lớn nhỏ đang được quy hoạch thành Khu du lịch quốc gia, là điểm đến lý tưởng cho cắm trại, chèo SUP và dã ngoại cuối tuần. Khu Bảo tồn Thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai mang đến trải nghiệm “về nguồn” tại Chiến khu Đ và “con đường hoa” dài hơn 30 km khoe sắc từ tháng 2 đến tháng 5 hàng năm.
Vườn quốc gia Cát Tiên, tọa lạc tại xã Nam Cát Tiên, giữ vững vị thế điểm đến quốc tế với các tour xem thú đêm và khám phá đa dạng sinh học. Du khách có thể quan sát nai, bò tót, nhím trong môi trường sống tự nhiên trên xe mui trần. Các cung đường trekking xuyên rừng Mã Đà dài 7 km đến bến thuyền đảo Cao Minh là lựa chọn hút khách ưa vận động, đặc biệt vào mùa khô khi cây rừng đổi lá.
Bảo tồn sinh quyển, nền tảng phát triển du lịch bền vững
Khu Bảo tồn Thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai được UNESCO công nhận là vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển thế giới từ năm 2011. Tháng 9/2025, nơi đây tiếp tục được vinh danh là Vườn di sản ASEAN, khẳng định cam kết bảo tồn hệ sinh thái rừng kín thường xanh và các loài quý hiếm trong Sách đỏ. Đây là nền tảng thương hiệu toàn cầu để du lịch sinh thái Đồng Nai tiếp cận phân khúc khách quốc tế khó tính.
Tỉnh áp dụng nguyên tắc quản lý đa mục tiêu, phân chia thành 3 vùng: vùng lõi bảo vệ nghiêm ngặt, vùng đệm hạn chế hoạt động và vùng chuyển tiếp phát triển bền vững. Mọi dự án du lịch phải đạt từ 75 điểm trở lên qua vòng xét hồ sơ kỹ thuật, kèm cam kết bằng văn bản về bảo vệ môi trường và phòng cháy chữa cháy. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu 100% cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch trong rừng có hệ thống thu gom và xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn chất lượng.
Đồng Nai cũng tiên phong trong xu hướng kinh tế xanh bằng cách khai thác diện tích rừng lớn để tham gia thị trường tín chỉ carbon, tạo nguồn thu hàng triệu USD và sinh kế bền vững cho cộng đồng qua cơ chế đồng quản lý rừng. Việc gắn kết người dân vào du lịch cộng đồng và sản xuất sản phẩm OCOP, như hạt điều rang mật ong hay rượu cần S’tiêng, giúp bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và đảm bảo chia sẻ lợi ích công bằng giữa doanh nghiệp và địa phương.
Những câu hỏi thường gặp về du lịch sinh thái Đồng Nai
1. Tổng vốn đầu tư của đề án du lịch sinh thái Khu Bảo tồn Đồng Nai là bao nhiêu?
Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí giai đoạn 2021–2030 của Khu Bảo tồn Thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai có tổng vốn 991,5 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước bố trí 20,5 tỷ đồng, phần còn lại 971 tỷ đồng kêu gọi từ các thành phần kinh tế – xã hội thông qua cơ chế cho thuê môi trường rừng theo Nghị định 91/2024/NĐ-CP.
2. Khu Bảo tồn Thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai có bao nhiêu tuyến du lịch được quy hoạch?
Theo đề án, Khu Bảo tồn quy hoạch 37 tuyến du lịch khám phá xuyên rừng và lòng hồ, cùng 51 địa điểm cụ thể để tổ chức các hoạt động dịch vụ. Trong đó, tuyến trekking rừng Mã Đà dài 7 km và tuyến thuyền hồ Trị An là hai hành trình được đánh giá có tiềm năng thương mại cao nhất hiện nay.
3. Doanh nghiệp đầu tiên ký thuê môi trường rừng tại Đồng Nai là đơn vị nào?
Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Giáo dục Việt An là đơn vị tiên phong, ký kết thuê 17,2 ha tại điểm du lịch Hồ Sen, khu vực hồ Bà Hào vào tháng 1/2026. Dự án khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng Hồ Sen có tổng mức đầu tư gần 193 tỷ đồng, dự kiến vận hành vào đầu năm 2028.
4. Tỉnh Đồng Nai sau sáp nhập có diện tích và dân số là bao nhiêu?
Theo Nghị quyết 202/2025/QH15 của Quốc hội, tỉnh Đồng Nai được hợp nhất từ tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước cũ, có diện tích tự nhiên 12.737,18 km2 và dân số khoảng 4,49 triệu người. Trung tâm hành chính đặt tại Biên Hòa, chính quyền mới chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2025.
5. Du lịch sinh thái Đồng Nai có những sản phẩm đặc thù nào dành cho khách quốc tế?
Vườn quốc gia Cát Tiên tại xã Nam Cát Tiên là điểm đến quốc tế nổi bật nhất với các tour xem thú đêm và khám phá đa dạng sinh học. Khu nuôi động vật bán hoang dã (Safari) rộng 412 ha đang trong giai đoạn quy hoạch là sản phẩm được kỳ vọng nhất. Hồ Trị An với 76 hòn đảo lớn nhỏ cũng đang được định hướng thành Khu du lịch quốc gia, nhắm vào phân khúc nghỉ dưỡng cao cấp và du lịch sinh thái bền vững.
Sen Vàng
