Hà Nội — Xác suất El Nino xác lập trạng thái nóng tại Thái Bình Dương vào giữa năm 2026 lên đến 95%, theo nhận định của các chuyên gia khí tượng. Hiện tượng này đe dọa gây thâm hụt lượng mưa từ 25% đến 50% so với trung bình nhiều năm trên quy mô toàn quốc, buộc 24 địa phương trọng điểm phải kích hoạt phương án ứng phó khẩn cấp.
Hệ thống ENSO đang chuyển pha nhanh sang trạng thái El Nino, dự kiến kéo dài và đạt cường độ mạnh vào những tháng cuối năm 2026. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành cảnh báo chính thức về nguy cơ thiếu nước diện rộng, yêu cầu các địa phương vận hành linh hoạt hồ chứa thủy điện và thủy lợi để bảo đảm sản xuất nông nghiệp. Đây là mùa hè được các chuyên gia đánh giá khô nóng và cực đoan hơn hẳn so với năm 2025, với nhiệt độ trung bình toàn quốc phổ biến cao hơn từ 0,5 đến 1,5 độ C so với cùng kỳ trung bình nhiều năm.
El Nino 2026 đẩy nhiệt độ toàn quốc lên mức kỷ lục
Các đợt nắng nóng diện rộng năm 2026 bắt đầu xuất hiện sớm, tập trung cao điểm từ tháng 5 đến tháng 8 tại Bắc Bộ và Trung Bộ. Số ngày nắng nóng năm nay có khả năng thiết lập nhiều kỷ lục mới về nhiệt độ tuyệt đối so với giai đoạn quan trắc trước đây.
Riêng tại Hà Nội, các chuyên gia cảnh báo thành phố có thể hứng chịu từ 11 đến 15 đợt nóng gay gắt, với mức nhiệt đỉnh điểm vào tháng 6 đạt ngưỡng từ 39 đến 41 độ C. Mùa mưa cũng có xu hướng kết thúc sớm hơn, dẫn đến thiếu hụt nguồn nước mặt ngay từ đầu mùa cạn — tạo ra áp lực kép cho cả nông nghiệp lẫn sinh hoạt đô thị.
Hạn hán và xâm nhập mặn đe dọa hàng chục nghìn ha đất canh tác
Bộ Nông nghiệp và Môi trường liệt kê 24 tỉnh, thành phố cần chủ động giải pháp ứng phó, điển hình là Hà Nội, Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh. Khu vực Bắc Trung Bộ chịu rủi ro cao nhất với khoảng 6.700 đến 10.200 ha diện tích bị ảnh hưởng, trọng điểm là Thanh Hóa và Nghệ An.
Tại Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, tổng diện tích có nguy cơ dao động từ 4.000 đến 6.200 ha, trong đó Đà Nẵng được xác định là điểm nóng về xâm nhập mặn ở hạ lưu sông Vu Gia — Thu Bồn. Đồng bằng sông Cửu Long đối mặt với kịch bản mặn xâm nhập sớm và lấn sâu vào nội đồng hơn mùa khô năm trước do dòng chảy từ thượng nguồn sông Mekong thiếu hụt nghiêm trọng.
Lưu lượng nước về các hồ thủy điện lớn trên lưu vực sông Đà như Hòa Bình và Sơn La có khả năng thâm hụt từ 10% đến 30% so với trung bình nhiều năm, gây áp lực lớn cho việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia vào cuối năm 2026.
Bão năm 2026 ít hơn nhưng có nguy cơ tăng cường độ nhanh và bất ngờ
Số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông năm 2026 được Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo ở mức dưới 11 cơn, thấp hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, tính chất dị thường lại gia tăng rõ rệt, với nguy cơ xuất hiện những cơn bão mạnh có quỹ đạo di chuyển phức tạp và tăng cường độ nhanh vượt dự tính.
Ngay cả khi tổng lượng mưa giảm, các đợt mưa lớn cục bộ trong thời gian ngắn vẫn có khả năng gây hậu quả nghiêm trọng. Lượng mưa từ 70 đến 80 mm trong vòng 3 đến 6 giờ được xếp vào nhóm cực đoan, đủ để kích hoạt lũ quét và sạt lở đất tại các vùng núi phía Bắc như Lai Châu, Điện Biên và Lào Cai.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhấn mạnh tình trạng ngập úng đô thị tại các thành phố lớn cũng là mối đe dọa thường trực khi hệ thống tiêu thoát nước không kịp đáp ứng các trận mưa cường suất lớn xuất hiện ngày càng thường xuyên hơn dưới tác động của El Nino 2026.
Sen Vàng
