Chính phủ họp khẩn chiều 8/7 nhằm tháo gỡ rào cản pháp lý cho nông sản trước cao điểm thu hoạch. Toàn tỉnh Đắk Lắk đang đối mặt nguy cơ ùn ứ khoảng 350.000 tấn sầu riêng do vướng thủ tục xuất khẩu chính ngạch.
Phiên họp diễn ra trong bối cảnh giá thương phẩm sầu riêng giống Dona và Ri6 tại Đông Nam Bộ và Tây Nguyên giảm từ 3.000 đến 5.000 đồng/kg so với cuối tháng trước. Chính phủ giao cơ quan chuyên môn khẩn trương soạn thảo nghị quyết chuyên đề, trọng tâm là đưa toàn bộ quy trình xét duyệt lên môi trường điện tử và chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm.
Vì sao giá sầu riêng Đắk Lắk giảm trước vụ thu hoạch
Nguồn cung nội địa dồi dào là nguyên nhân chính khiến giá giảm, với sản lượng tăng từ 20% đến 30% so với vụ trước. Sức mua sau kỳ nghỉ lễ sụt giảm cũng góp phần kéo giá xuống. Tình trạng quá tải tại các cơ sở kiểm nghiệm chỉ tiêu Cadimi và Vàng O khiến nhiều nhà kho phải tạm ngừng thu mua hàng loạt, làm đứt gãy chuỗi tiêu thụ ngay trước cao điểm vụ mùa.
Một số thương nhân lo ngại Lệnh 280 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, có hiệu lực từ ngày 1/6/2026, sẽ gây trở ngại cho hoạt động thông quan. Tuy nhiên, lãnh đạo cơ quan chuyên trách khẳng định quy định này chỉ áp dụng với thực phẩm đã qua chế biến công nghiệp, không ảnh hưởng đến trái cây tươi hay quy trình cấp mã định danh vùng trồng sầu riêng, vốn vẫn thực hiện theo các thỏa thuận song phương hiện hành.
Nghị định 38/2026 mới là điểm nghẽn thực sự tại Tây Nguyên
Theo cơ quan chức năng, rào cản lớn nhất hiện nay là Nghị định 38/2026/NĐ-CP, quy định diện tích tối thiểu 10 ha và bắt buộc chuyên canh để được cấp mã vùng trồng. Quy định này được đánh giá chưa phù hợp với đặc thù sản xuất phân tán, quy mô nhỏ lẻ ở vùng cao Đắk Lắk, khiến nhiều hộ trồng sầu riêng không đủ điều kiện cấp mã dù sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.
Để giải quyết tình hình, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu rà soát toàn diện các quy định về kiểm dịch, đóng gói và truy xuất nguồn gốc. Chậm nhất ngày 15/7, dự thảo nghị quyết chuyên đề phải được đệ trình nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm biểu mẫu rườm rà cho doanh nghiệp và nông dân.
Ngay sau khi văn bản có hiệu lực, các tổ công tác đặc biệt sẽ xuống cơ sở trong 30 ngày để hỗ trợ rà soát, đẩy nhanh thẩm định hồ sơ tại địa phương. Song song đó, Nghị định số 38/2026/NĐ-CP sẽ được sửa đổi toàn diện theo trình tự rút gọn, dự kiến hoàn tất trong tháng 9/2026 nhằm khơi thông dòng chảy thương mại quốc tế cho ngành hàng sầu riêng.
Nguyễn Hương (tổng hợp)
