HÀ NỘI — Trạm quan trắc Láng ghi nhận nhiệt độ chạm 41,1 độ C vào chiều 26/5, phá vỡ kỷ lục thiết lập hơn một thập kỷ trước. Hàng triệu lao động thủ đô đang gồng mình sinh tồn trong đợt nắng nóng diện rộng và áp lực đang dội vào cả hệ thống y tế lẫn lưới điện quốc gia.
Đây là đợt nắng nóng gay gắt nhất từ đầu năm 2026 tại Hà Nội, xuất hiện khi vùng áp thấp nóng phía Tây kết hợp với hiệu ứng phơn từ gió mùa Tây Nam vượt dãy núi. Chuyên gia biến đổi khí hậu Nguyễn Ngọc Huy cho biết nhiệt độ đo tại ban công có nắng trực tiếp còn chạm 46 độ C do tác động cộng hưởng của môi trường xung quanh. Mức bức xạ tia cực tím đã leo thang đến ngưỡng cực kỳ nguy hiểm, có thể gây bỏng da và tổn thương mắt chỉ sau vài phút phơi nắng.
Khi nào đợt nắng nóng này kết thúc
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định nắng nóng quanh ngưỡng 40 độ C sẽ tiếp diễn ở đồng bằng Bắc Bộ và các tỉnh miền Trung trong vài ngày tới. Dự kiến từ đêm 28/5 đến ngày 29/5 mới xuất hiện mưa rào và dông rải rác, giúp chấm dứt đợt nắng nóng diện rộng.
Tuy nhiên, trong cơn dông cần đặc biệt đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Cơ quan khí tượng cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng ở mức cấp 1. Đồng thời, cảnh báo nguy cơ cao xảy ra cháy nổ tại các khu dân cư và tình trạng sốc nhiệt đối với người làm việc ngoài trời kéo dài.
Bộ Y tế khuyến cáo gì để phòng sốc nhiệt
Bộ Y tế khuyến cáo hạn chế tối đa việc ra đường trong khung giờ 10h–16h. Người bắt buộc làm việc ngoài trời cần liên tục bổ sung nước điện giải, che chắn kỹ vùng vai gáy và nghỉ ngơi định kỳ tại nơi thoáng mát. Chuyển đột ngột từ phòng điều hòa lạnh ra nắng gắt là nguyên nhân phổ biến gây hoa mắt, chóng mặt và đột quỵ nhiệt — cần thích nghi nhiệt độ dần dần trước khi bước ra ngoài.
Trên thực tế, nhiều công nhân môi trường tại Hà Nội đã áp dụng cách dùng khăn mặt thấm nước đội lên đầu để làm dịu cơ thể giữa ca làm việc. Hàng loạt tài xế xe công nghệ và người giao hàng tranh thủ gầm cầu, tán cây để nghỉ trưa, trang bị áo chống nắng kín mít và gắn ô cỡ lớn trên xe máy. Dọc vỉa hè nội đô, những bình nước đá miễn phí được người dân đặt ra tiếp sức cho người đi đường — hình ảnh phổ biến trong những ngày cao điểm năm nay.
Vì sao nắng nóng miền Bắc năm nay khốc liệt hơn
Sự khắc nghiệt bắt nguồn từ sự kết hợp của vùng áp thấp nóng phía Tây lấn sâu và hiệu ứng phơn do gió mùa Tây Nam vượt qua các dãy núi. Hiện tượng El Nino chuyển pha cũng là tác nhân lớn khiến mùa hè năm nay bức bối hơn so với cùng kỳ các năm trước.
Tại Hà Nội, tình trạng bê tông hóa dày đặc — nhà cao tầng, đường nhựa, hàng triệu phương tiện và thiết bị điều hòa — đã hình thành một “bẫy nhiệt” giữ lại sức nóng và bức xạ ngược ra môi trường ngay cả khi màn đêm buông xuống. Khu vực nội đô vì thế ngột ngạt hơn đáng kể so với ngoại thành.
Trước tình hình này, cơ quan chức năng cảnh báo hệ thống điện lưới quốc gia đang chịu sức ép chưa từng có khi nhu cầu phụ tải liên tục phá vỡ các đỉnh kỷ lục. Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cũng phát báo động đỏ về nguy cơ cháy rừng ở mức cực kỳ nguy hiểm, tập trung tại Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.
Thanh Hy
