Trung Quốc – Luo Fuli, 31 tuổi, xuất thân từ một gia đình nông thôn ở tỉnh Tứ Xuyên, đã trở thành nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) được Xiaomi thăng chức lên cấp bậc cao nhất của tập đoàn.
Giữa tháng 10/2026, Xiaomi thông báo thăng chức cho Luo Fuli, chỉ 10 tháng sau khi cô gia nhập tập đoàn công nghệ có trụ sở tại Bắc Kinh với vai trò đứng đầu bộ phận mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).
Trước đó, vào cuối năm 2024, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Xiaomi, Lei Jun, từng bày tỏ mong muốn tuyển dụng cô với mức lương 10 triệu nhân dân tệ mỗi năm, tương đương hơn 38 tỷ đồng.
Trước khi đến Xiaomi, Luo từng tham gia phát triển DeepSeek-V2, mô hình AI thu hút sự chú ý trong ngành công nghệ. Năng lực nghiên cứu của cô được cho là một trong những lý do khiến Lei Jun quan tâm, bên cạnh hành trình học tập và những thành tựu nghề nghiệp được công chúng chú ý.
Từ những bài toán mất ba giờ đến thành tựu nghiên cứu AI
Luo sinh ra tại thành phố Nghi Tân, tỉnh Tứ Xuyên, trong gia đình có cha làm thợ điện, mẹ là giáo viên và em gái theo nghề bác sĩ. Dù kinh tế không dư dả, cha mẹ luôn khuyến khích các con đọc sách và chăm chỉ học tập.
Khi theo học Trường Trung học số 1 Nghi Tân, Luo được giáo viên nhận xét không phải học sinh thông minh nổi bật nhất, nhưng có tinh thần tự giác và thường lên kế hoạch trước cho công việc. Nhờ kết quả tốt trong kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia Trung Quốc (gaokao), cô trúng tuyển ngành khoa học máy tính tại Đại học Sư phạm Bắc Kinh (BNU).
Những ngày đầu đại học, Luo gặp nhiều khó khăn do chưa có kiến thức nền tảng về máy tính. Cô kể rằng có những bài toán bạn học giải xong trong 3 phút, nhưng bản thân phải mất tới 3 giờ mới hoàn thành.
Không nản lòng trước khoảng cách ấy, Luo dành nhiều thời gian học tập và rèn luyện. Chưa đầy hai năm sau, cô vươn lên nhóm sinh viên đứng đầu lớp, rồi được tuyển thẳng vào chương trình thạc sĩ tại Đại học Bắc Kinh mà không cần tham gia kỳ thi đầu vào.
Năm 2019, khi đang học thạc sĩ, Luo có tên trong danh sách tác giả của 8 công trình nghiên cứu được trình bày tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Ngôn ngữ học Tính toán (ACL). Thành tích này giúp cô được cộng đồng nghiên cứu khoa học máy tính chú ý.
Sau khi tốt nghiệp, Luo làm việc tại Học viện Damo, tổ chức nghiên cứu toàn cầu thuộc Tập đoàn Alibaba. Cô tiếp tục chuyển sang High-Flyer Quant, quỹ đầu cơ định lượng sở hữu DeepSeek, đảm nhiệm vai trò chuyên gia học sâu (deep learning).
Trong thời gian làm việc tại đây, Luo được cho là đã đóng góp quan trọng vào quá trình phát triển DeepSeek-V2. Kinh nghiệm nghiên cứu và phát triển mô hình AI giúp cô được giới công nghệ đánh giá cao trước khi gia nhập Xiaomi.
Không nhận mình là thiên tài, chọn kiên trì với công việc
Dù được truyền thông và cộng đồng mạng Trung Quốc ca ngợi là “thiên tài AI”, Luo không muốn được nhìn nhận qua danh xưng này. Trong hai năm qua, cô đã từ chối những lời mời phỏng vấn của báo chí.
“Tôi mong dư luận hãy cho tôi một môi trường yên tĩnh để tập trung làm việc. Tôi không phải thiên tài, chỉ hy vọng có thể âm thầm làm những việc khó khăn nhưng đúng đắn”, Luo viết trên mạng xã hội vào năm ngoái.
Luo cũng cho biết cô không dễ hài lòng với những gì đã đạt được và luôn mong muốn tiếp tục tiến bộ. Đối với nhà nghiên cứu này, sự trưởng thành trong nghề nghiệp là một quá trình liên tục, không dừng lại ở một thành tích hay vị trí cụ thể.
Bên cạnh công việc, Luo mong muốn xây dựng gia đình hạnh phúc. Trong một cuộc phỏng vấn cách đây vài năm, cô từng chia sẻ về việc cân bằng giữa sự nghiệp và cuộc sống cá nhân. Chồng cô cũng làm việc trong lĩnh vực công nghệ cao, nhưng thông tin cụ thể chưa được công bố.
Khi nói về cách mình theo đuổi mục tiêu, Luo lựa chọn hình ảnh giản dị để mô tả bản thân: “Tôi giống như một con ốc sên, không theo đuổi bước đi nhanh nhất, nhưng mỗi bước đi của tôi đều rõ ràng”.
Thục Loan (tổng hợp)
