HÀ TĨNH – Một nhà hàng hải sản tại khu du lịch biển Kỳ Ninh treo băng rôn từ chối trả “hoa hồng” cho tài xế, sau đó phải tháo xuống vì nội dung gây tranh cãi và dễ khiến nhiều người hiểu sai về hoạt động của giới tài xế, hướng dẫn viên.
Sự việc lan truyền trên mạng xã hội từ ngày 29/7 sau khi hình ảnh tấm băng rôn xuất hiện trước nhà hàng, thu hút nhiều ý kiến trái chiều về mối quan hệ giữa điểm kinh doanh dịch vụ với tài xế, hướng dẫn viên du lịch. Câu chuyện cũng làm dấy lên tranh luận về ranh giới giữa khoản hỗ trợ sau mỗi chuyến khách và hình thức chi hoa hồng có thể dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh.
Chủ nhà hàng là anh D.A. (40 tuổi) xác nhận nguyên nhân bắt đầu từ việc một số tài xế thường xuyên gọi điện yêu cầu chi hoa hồng sau khi đưa khách đến dùng bữa. Có thời điểm, do chưa kịp đối chiếu doanh thu, anh chuyển trước 100.000 đồng nhưng vẫn nhận phản ứng từ phía người yêu cầu.

Theo anh D.A., mục đích treo băng rôn là thể hiện quan điểm không muốn chi khoản tiền khiến giá trị bữa ăn của khách có thể bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, sau khi nhận thấy nội dung trên băng rôn dễ tạo cách hiểu rằng mọi tài xế đều có hành vi tương tự, anh đã chủ động tháo bỏ để tránh quy chụp những người làm nghề chân chính.
Thực tế, việc nhà hàng hoặc cửa hàng đặc sản hỗ trợ một khoản tiền cho tài xế, hướng dẫn viên khi đưa khách đến sử dụng dịch vụ không phải hiện tượng mới trong ngành du lịch. Tại nhiều điểm đến, hình thức này đã tồn tại nhiều năm với những tên gọi như “tiền cà phê” hoặc “tiền mở cửa”.
Điều khiến nhiều tài xế và hướng dẫn viên lên tiếng là việc tất cả các khoản hỗ trợ đều bị gọi chung là “hoa hồng”. Theo họ, khoản tiền vài chục nghìn đồng sau một bữa ăn chỉ mang ý nghĩa cảm ơn, không có thỏa thuận ràng buộc. Trong khi đó, hoa hồng theo đúng cách hiểu trong hoạt động kinh doanh là khoản chiết khấu theo tỷ lệ doanh thu đã được các bên thống nhất từ trước.
Chính sự khác nhau về bản chất giữa hai hình thức này trở thành điểm gây nhiều tranh luận. Không ít ý kiến cho rằng nếu đánh đồng mọi khoản hỗ trợ đều là hoa hồng sẽ tạo góc nhìn thiếu đầy đủ đối với hoạt động hợp tác giữa đơn vị cung cấp dịch vụ và người giới thiệu khách.

Ở chiều ngược lại, một số chủ cơ sở kinh doanh tại Quảng Ninh và Bình Định cho biết mức chia hoa hồng tại những khu vực cạnh tranh mạnh từng được đẩy lên khoảng 20-40% giá trị hóa đơn. Mức này cao hơn nhiều so với tỷ lệ khoảng 10% mà nhiều người trong ngành cho rằng có thể bảo đảm lợi ích giữa các bên.
Luật sư Hải Nhi, Công ty luật FDVN, Đoàn luật sư TP Đà Nẵng, nhận định việc hoa hồng bị đẩy lên quá cao có thể dẫn đến tình trạng người giới thiệu khách sử dụng thông tin không đúng sự thật hoặc dèm pha đối thủ để thu hút khách. Đây là hành vi tiềm ẩn nguy cơ vi phạm quy định về cạnh tranh.
Đối chiếu Luật Cạnh tranh 2018, những hành vi cạnh tranh không lành mạnh nêu trên có thể bị xử phạt hành chính từ 100-300 triệu đồng theo Nghị định 75/2019/NĐ-CP. Vì vậy, từ một tấm băng rôn được treo trước cửa nhà hàng, câu chuyện đã mở ra cuộc tranh luận rộng hơn về cách ứng xử trong hoạt động kinh doanh du lịch cũng như yêu cầu bảo đảm môi trường cạnh tranh minh bạch.
Nhật Minh (tổng hợp)