Thành phố Đồng Nai — Một quần thể rộng hơn 17.000m2 của đồng bào S’tiêng vừa chính thức được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia. Cùng lúc, tập quán giã gạo chày tay của người S’tiêng và người M’nông được ghi danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng cho cả khu vực Đông Nam Bộ.
Sáng 24/6/2026, chính quyền thành phố Đồng Nai tổ chức lễ công bố hai quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch liên quan đến vùng đất Bom Bo.
Quyết định số 3241/QĐ-BVHTTDL xếp hạng Sóc Bom Bo tại xã Bom Bo là di tích lịch sử quốc gia. Quyết định số 2199/QĐ-BVHTTDL ghi danh tập quán giã gạo chày tay của người S’tiêng và người M’nông vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Nhịp chày S’tiêng, M’nông mang giá trị văn hóa gì?
Tập quán giã gạo chày tay của người S’tiêng và người M’nông được ghi danh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tại lễ công bố ngày 24/6, đại diện 8 xã gồm Bom Bo, Long Hà, Tân Hưng, Tân Tiến, Bù Đăng, Thọ Sơn, Đak Nhau và Bù Gia Mập đã vinh dự nhận giấy chứng nhận.
Động tác giã gạo đòi hỏi người thực hiện đứng vững với hai chân ngang vai. Tay cầm chày nhấc lên và hạ xuống nhịp nhàng, tạo nên những chuyển động uyển chuyển như đang nhún nhảy.
Về giá trị văn hóa, tập quán này không chỉ đơn thuần là phương thức tạo ra lương thực. Nó còn phản ánh tri thức dân gian, tập quán lao động và những giá trị nhân văn được vun đắp qua nhiều thế hệ.
Tập quán giã gạo thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa con người với thiên nhiên, đồng thời thể hiện lòng biết ơn đối với tổ tiên và thần lúa. Đây cũng là nét văn hóa quan trọng trong đời sống tinh thần của đồng bào.
Mục tiêu 60.000 lượt khách và 200 tỷ đồng doanh thu đến năm 2030
Theo bà Lê Thị Ngọc Loan, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đồng Nai, định hướng sắp tới là gắn kết bảo tồn di sản với phát triển du lịch văn hóa và du lịch cộng đồng. Công tác truyền dạy di sản sẽ được thực hiện gắn chặt với vai trò chủ thể của cộng đồng người S’tiêng và người M’nông.
Công tác quảng bá du lịch cũng đang được đẩy mạnh theo hướng số hóa. Ngành du lịch đã phối hợp với nhóm nghiên cứu của Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng sổ tay du lịch phục vụ du khách.
Bên cạnh đó, một kênh truyền thông trên TikTok hướng đến giới trẻ Gen Z cũng được xây dựng. Kênh hiện có 12 video ngắn với thời lượng từ 15 giây đến 1 phút, thu hút hơn 3.900 lượt xem và khoảng 120 lượt yêu thích.
Về sinh kế cho người dân, địa phương kết hợp phát triển du lịch với tiêu thụ các sản phẩm OCOP của xã Bom Bo. Hiện có 5 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao, tiêu biểu như rượu cần S’tiêng, hạt điều rang mật ong và ca cao nguyên chất.
UBND thành phố Đồng Nai cũng chỉ đạo Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai gói tín dụng ưu đãi khoảng 100 tỷ đồng. Nguồn vốn này nhằm hỗ trợ người dân xây dựng homestay và phát triển các dịch vụ du lịch cộng đồng.
Đến năm 2030, địa phương đặt mục tiêu nâng lượng khách đến Bom Bo từ khoảng 12.000 lượt hiện nay lên 60.000 – 70.000 lượt khách mỗi năm. Doanh thu du lịch dự kiến đạt từ 150 đến 200 tỷ đồng mỗi năm.
Hương Liên (tổng hợp)
