Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa trình phương án điều phối mạng bay, xác định ngày 1/12/2026 là thời điểm Long Thành chính thức tiếp nhận chuyến bay quốc tế thương mại đầu tiên. Lộ trình tập trung toàn bộ chuyến bay quốc tế về một đầu mối được xem là điều kiện tiên quyết để Việt Nam cạnh tranh sòng phẳng với các hub hàng không lớn tại Đông Nam Á.
ĐỒNG NAI — Cảng hàng không quốc tế Long Thành, dự án hàng không lớn nhất lịch sử Việt Nam, dự kiến khai thác thương mại từ ngày 1/12/2026, đúng thời điểm bắt đầu lịch bay mùa Đông 2026. Công trình đang thi công trên địa bàn huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai, với tổng công suất giai đoạn 1 đạt 25 triệu lượt khách/năm và 1,2 triệu tấn hàng hóa. Đây là bước đệm trong lộ trình đưa Long Thành phục vụ 100 triệu hành khách/năm vào năm 2050, giải quyết tình trạng quá tải kéo dài nhiều năm tại Tân Sơn Nhất.
Hạ tầng giai đoạn 1 và mốc khai thác
Giai đoạn 1 của Long Thành gồm một đường cất hạ cánh dài 4.000 m, rộng 75 m cùng một nhà ga hành khách hiện đại. Quy mô hạ tầng này được thiết kế để đạt công suất 25 triệu lượt khách/năm ngay từ ngày đầu vận hành.
Theo ACV, ngày 1/12/2026 — thời điểm mở đầu lịch bay mùa Đông 2026 — được chọn làm mốc tiếp nhận chuyến bay quốc tế thương mại đầu tiên. Đây là cột mốc đánh dấu bước chuyển mình quan trọng nhất của ngành hàng không Việt Nam trong vòng ba thập kỷ qua.
Sau giai đoạn 1, dự án sẽ tiếp tục mở rộng theo từng giai đoạn, hướng tới mục tiêu phục vụ 100 triệu hành khách/năm vào năm 2050 — đưa Long Thành vào nhóm các cảng hàng không lớn nhất khu vực.
Lộ trình phân vai giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất
ACV xây dựng lộ trình hai bước để phân vai rõ ràng giữa hai sân bay, tránh tình trạng phân mảnh mạng lưới.
Bước 1, từ ngày 1/12/2026 đến 27/3/2027, toàn bộ chuyến bay quốc tế đường dài và vận tải hàng hóa chuyển sang Long Thành, chiếm khoảng 19% sản lượng khách quốc tế khu vực TP.HCM. Bước 2, từ lịch bay mùa Hè 2027 đến hết năm 2030, phần còn lại sẽ chuyển tiếp, ngoại trừ các đường bay ngắn dưới 1.000 km do hãng bay Việt Nam khai thác.
Ngay trong năm 2027, Long Thành tiếp nhận hơn 90% lượng khách quốc tế toàn vùng. Sau năm 2030, Tân Sơn Nhất đảm nhận vai trò trọng yếu đối với thị trường nội địa, tận dụng hạ tầng hiện hữu mà không lãng phí nguồn lực quốc gia.
Vì sao mô hình single-hub quyết định sức cạnh tranh của Long Thành
Nếu duy trì khai thác quốc tế song song tại cả Tân Sơn Nhất và Long Thành, Việt Nam đối mặt với nguy cơ phân mảnh mạng lưới. Số liệu ACV dẫn ra cho thấy khoảng 3,3% hành khách quốc tế có nhu cầu nối chuyến từ chặng ngắn sang chặng dài.
Khi mạng bay bị chia cắt, nhóm khách này phải di chuyển đường bộ giữa hai sân bay, mất từ 4,5 đến 8 tiếng chỉ để lấy hành lý và làm lại thủ tục. Bất tiện này có thể đẩy từ 5,5% đến 8,8% sản lượng hành khách sang các cảng đối thủ như Bangkok (Thái Lan) hoặc Singapore.
Kinh nghiệm từ Hàn Quốc, Singapore và Malaysia xác nhận gom toàn bộ mạng bay quốc tế về một cảng trung tâm là điều kiện bắt buộc để hình thành hub tầm khu vực. Tập trung 100% chuyến bay quốc tế về Long Thành sẽ giảm chi phí vận hành về nhân sự, hải quan và thiết bị, đồng thời tạo nền tảng để Long Thành đạt tỷ lệ nối chuyến quốc tế từ 8% đến 10% — ngưỡng cạnh tranh tối thiểu so với Bangkok và Singapore.
Thiện Tâm
