Quy định mới của Bộ Công Thương yêu cầu tất cả xăng lưu thông trong nước phải đáp ứng tiêu chuẩn E10, đánh dấu bước chuyển đổi toàn diện sang nhiên liệu sinh học. Chủ xe máy — đặc biệt các dòng xe sản xuất trước năm 2000 — cần nắm rõ đặc tính kỹ thuật để tránh hư hỏng trong quá trình sử dụng.
Theo Thông tư 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương, kể từ ngày 1/6/2026, xăng không chì trên toàn quốc bắt buộc phải được phối trộn thành xăng E10. Tuy nhiên, E10 không phải là lựa chọn duy nhất, vì mặt hàng xăng sinh học E5 RON 92 vẫn tiếp tục được lưu hành song song trên thị trường cho đến hết năm 2030. Nhiên liệu E10 gồm 90% xăng nền (RON 92 hoặc RON 95) và 10% cồn sinh học (ethanol), được các doanh nghiệp đầu mối pha trộn trực tiếp trong bể chứa hoặc qua hệ thống đường ống chuyên dụng trước khi phân phối ra thị trường.
Xe máy đời cũ trước năm 2000 có nguy cơ hư hỏng hệ thống nhiên liệu
Các phương tiện sản xuất sau năm 2010 thường tương thích tốt với E10, do vật liệu hệ thống nhiên liệu đã được thiết kế phù hợp với cồn ethanol. Trái lại, xe sản xuất trước năm 2000 — điển hình là các dòng Honda Dream thế hệ đầu, Chaly, hay Yamaha Mate — tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn.
Nguyên nhân xuất phát từ đặc tính hóa học của ethanol: chất này có khả năng dung môi mạnh và hút ẩm cao. Trên xe đời cũ, ethanol có thể ăn mòn bộ phận kim loại trong bình xăng, làm trương nở gioăng cao su và ống dẫn nhiên liệu bằng nhựa, dẫn đến rò rỉ hoặc tắc nghẽn hệ thống. Chủ xe cần kiểm tra tình trạng các bộ phận này trước khi chuyển sang sử dụng E10.
Ngoài vấn đề ăn mòn, nhiệt trị của ethanol thấp hơn xăng khoáng, khiến mức tiêu hao nhiên liệu có thể tăng từ 1% đến 4% để động cơ duy trì công suất tương đương khi dùng xăng thông thường.
Lợi ích môi trường và khuyến cáo bảo dưỡng
Dù có nhược điểm về nhiệt trị, ethanol sở hữu hàm lượng oxy dồi dào và chỉ số octane cao, giúp quá trình đốt cháy diễn ra triệt để hơn. Kết quả là lượng khí carbon monoxide và hydrocarbon độc hại trong khí thải giảm đáng kể — đây là lý do chính khiến Chính phủ thúc đẩy lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học.
Chuyên gia kỹ thuật khuyến cáo không để xăng E10 lưu trong bình quá lâu, vì ethanol hút ẩm có thể gây phân tách lớp nước và cồn, ảnh hưởng đến hoạt động của động cơ. Khi bắt đầu chuyển đổi, chủ xe nên bảo dưỡng định kỳ kim phun, thay lọc xăng và các đoạn ống dẫn đã lão hóa bằng loại vật liệu chịu cồn chuyên dụng.
Cồn sinh học dùng trong E10 được sản xuất qua quá trình lên men tinh bột từ sắn lát khô, ngô hoặc mật đường — nguồn nguyên liệu nông nghiệp trong nước, giúp giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu.
Hương Liên
