TP ĐỒNG NAI — Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đang khẩn trương đưa sân bay Long Thành vào khai thác thương mại trong nửa đầu năm 2026, với công suất 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Phương án phân bổ luồng tuyến giữa hai cảng sẽ quyết định khả năng cạnh tranh của Việt Nam trước các trung tâm hàng không lớn tại Đông Nam Á.
Sân bay Long Thành, trên địa bàn phường Long Thành, thành phố Đồng Nai, là công trình hạ tầng hàng không trọng điểm quốc gia được đầu tư để giảm tải cho Tân Sơn Nhất. ACV dự báo ngay trong năm đầu khai thác thương mại, cảng hàng không mới sẽ đón tới 20 triệu lượt khách quốc tế. Liên danh tư vấn Incheon Airport (IAC) và ACV đang hoàn thiện hai kịch bản phân chia luồng bay giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất để trình Chính phủ phê duyệt.
Công suất giai đoạn 1 và áp lực giai đoạn 2
Giai đoạn 1 của dự án bao gồm một đường băng và nhà ga hành khách hiện đại, tổng công suất thiết kế đạt 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. ACV dự báo lượng khách quốc tế năm đầu tiên lên tới 20 triệu lượt — mức mà Tân Sơn Nhất đang không thể đáp ứng do hạn chế diện tích và tiếng ồn.
Trước dự báo tăng trưởng nhanh, ACV đã kiến nghị Chính phủ sớm phê duyệt đầu tư giai đoạn 2, bổ sung nhà ga và đường băng thứ ba. Đơn vị này nhấn mạnh việc triển khai sớm sẽ tránh tình trạng khói bụi thi công ảnh hưởng đến hoạt động khai thác của giai đoạn 1.
Hai phương án phân luồng bay quốc tế
IAC và ACV đề xuất hai kịch bản phân bổ lưu lượng giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất.
Phương án 1 chuyển toàn bộ 100% chuyến bay quốc tế về Long Thành. Tân Sơn Nhất chỉ phục vụ nội địa với 29,5 triệu lượt khách mỗi năm, trong khi Long Thành đảm nhận 19,1 triệu lượt quốc tế và 1,5 triệu lượt nội địa nối chuyến.
Phương án 2 phân chia theo cự ly bay: Tân Sơn Nhất duy trì nội địa và chuyến quốc tế dưới 1.000 km, đạt khoảng 3,8 triệu lượt quốc tế mỗi năm; Long Thành tiếp nhận chuyến bay quốc tế đường dài, ước đạt 15,3 triệu lượt — chiếm 80% tổng sản lượng quốc tế toàn hệ thống.
Vì sao ACV chọn tập trung 100% tại Long Thành
ACV nghiêng về phương án 1 vì những lý do chiến lược cụ thể. Duy trì song song mạng quốc tế ở hai sân bay đồng nghĩa bố trí gấp đôi nhân lực hải quan, kiểm dịch và thiết bị, đẩy chi phí vận hành lên cao. Phân tích của ACV cho thấy kịch bản phân chia có thể khiến Long Thành mất tới 8,8% sản lượng khách quốc tế.
Hành khách nối chuyến từ chặng ngắn sang chặng dài — chiếm khoảng 3,3% tổng sản lượng — sẽ phải di chuyển xa giữa hai nhà ga, tạo nguy cơ họ chọn trung chuyển qua Bangkok hoặc Singapore. Học theo mô hình một đầu mối của Changi (Singapore) và Kuala Lumpur International Airport (Malaysia), việc quy tụ 100% chuyến bay quốc tế sẽ rút ngắn thời gian nối chuyến, tối ưu logistics và tận dụng lợi thế vận hành 24/24 giờ — điều Tân Sơn Nhất không thể thực hiện do giới hạn tiếng ồn dân cư.
“Đây là nền tảng để xây dựng trung tâm trung chuyển khu vực, cạnh tranh sòng phẳng tại Đông Nam Á”, ACV khẳng định trong kiến nghị gửi Chính phủ.
Thiện Tâm
