Quảng Trị – Sau một năm phát triển mô hình nuôi chồn hương lấy giống, bà Bùi Thị Nghĩa đã thu khoảng 3,6 tỷ đồng, đồng thời mở ra hướng liên kết sản xuất giúp nhiều hộ dân địa phương có thêm cơ hội nâng cao thu nhập.
Ít ai nghĩ rằng những đêm thức trắng để theo dõi thời điểm chồn cái động dục lại trở thành yếu tố quyết định thành công của một mô hình chăn nuôi đặc biệt tại xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị. Sau nhiều năm tìm hiểu kỹ tập tính của loài vật này, bà Bùi Thị Nghĩa đã mạnh dạn đầu tư trang trại từ tháng 6/2025 và nhanh chóng đạt kết quả khả quan ngay trong năm đầu tiên.
Thức trắng theo dõi từng chu kỳ để không lỡ cơ hội sinh sản
Bà Bùi Thị Nghĩa (51 tuổi, thôn Gio Sơn, xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị) là người đầu tiên tại địa phương phát triển mô hình nuôi chồn hương quy mô lớn với mục đích bán con giống. Ý tưởng này được bà ấp ủ từ năm 2017 sau chuyến tham quan một mô hình nuôi tại An Giang, nhưng phải đến năm 2025 mới bắt đầu triển khai.
Ngay từ giai đoạn đầu, bà đầu tư xây dựng trang trại và nhập 240 con giống. Chỉ sau khoảng một năm chăm sóc, tổng đàn đã tăng lên khoảng 1.000 con, tạo nền tảng để xuất bán lứa giống đầu tiên.
Trong đợt xuất chuồng đầu tiên, bà bán khoảng 800 con giống với giá 9 triệu đồng một cặp, mang về doanh thu khoảng 3,6 tỷ đồng. Kết quả này đến từ việc theo dõi rất sát chu kỳ sinh sản của từng cá thể trong đàn.
“Nhiều hôm tôi thức thâu đêm chỉ để theo dõi vài con chồn. Chậm một chút là lỡ mất thời điểm phối giống, phải chờ sang chu kỳ sinh sản sau của chúng”, bà Nghĩa chia sẻ.
Theo bà, công việc quan trọng nhất không nằm ở việc cho ăn hay vệ sinh chuồng trại mà là phát hiện đúng thời điểm chồn cái động dục để đưa đi phối giống. Nếu bỏ lỡ khoảng thời gian ngắn diễn ra vào ban đêm, cả chu kỳ sinh sản sẽ phải chờ đến lần tiếp theo.
Chồn hương (cầy vòi hương) là động vật hoang dã được phép nuôi thương mại nếu đăng ký nguồn gốc theo đúng quy định. Đây cũng là lý do người nuôi phải tuân thủ đầy đủ các yêu cầu về quản lý, chăm sóc và theo dõi đàn vật nuôi.
Đặc điểm sinh sản của loài này khá đặc biệt khi mùa phối giống kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 hằng năm. Sau khi phối giống thành công, chồn cái mang thai khoảng 70 ngày rồi sinh từ 3 đến 6 con mỗi lứa và có thể sinh từ 2 đến 3 lứa trong một năm.
Để kiểm soát sức khỏe cũng như chu kỳ sinh sản, mỗi cá thể đều được nuôi riêng trong từng ô chuồng. Thức ăn chủ yếu gồm chuối chín, cám tổng hợp, cá rô phi, cá trê và trứng gà, giúp bảo đảm dinh dưỡng cho quá trình sinh trưởng và sinh sản.
Thành công của trang trại không chỉ dừng ở doanh thu trong năm đầu mà còn tạo sức lan tỏa tại địa phương. Hiện bà Nghĩa đã liên kết với 7 hộ dân ở Quảng Trị, trực tiếp cung cấp con giống, hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu đầu ra cho các hộ tham gia.
Nhu cầu thị trường cũng được đánh giá khá lớn khi nhiều doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đã chủ động đặt vấn đề thu mua. Tuy nhiên, quy mô sản xuất hiện nay mới chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu thực tế.
Theo kế hoạch, UBND xã Cồn Tiên đã thống nhất chủ trương bổ sung khoảng 2ha đất để bà Nghĩa mở rộng trang trại lên khoảng 3.000 con trong thời gian tới. Việc mở rộng quy mô được kỳ vọng sẽ giúp tăng nguồn cung con giống và tạo thêm điều kiện để nhiều hộ dân tham gia liên kết sản xuất.
Ông Lê Phước Hiếu, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Cồn Tiên, nhận định: “Địa phương tạo điều kiện phát triển mô hình theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm đăng ký, quản lý nguồn gốc động vật, thực hiện đầy đủ các quy định thú y và bảo vệ môi trường. Nếu được liên kết tốt về đầu ra, nuôi chồn hương có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế nông thôn và nâng cao thu nhập cho người dân”.
Theo ông Hiếu, toàn xã hiện có 5 hộ nuôi chồn hương, trong đó trang trại của bà Nghĩa có quy mô lớn nhất và đã cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt ngay từ năm đầu tiên. Từ những đêm miệt mài theo dõi từng chu kỳ sinh sản của đàn chồn đến mô hình liên kết với nhiều hộ dân, cách làm của bà đang mở ra thêm một hướng phát triển kinh tế mới cho địa phương, đồng thời cho thấy giá trị của sự kiên trì, tuân thủ kỹ thuật và sản xuất đúng quy định.
Trang Trần (tổng hợp)
