Đất đai trước sóng đầu cơ và những khoảng trống cần bịt lại

Tại kỳ họp HĐND TP Đồng Nai, các đại biểu Nguyễn Thế Phong và Nguyễn Minh Bình cảnh báo về đầu cơ, làm giá đất và cách thu phí hạ tầng tại một số khu công nghiệp.

Chiều 28/8, tại Kỳ họp thứ 5 (chuyên đề) HĐND TP Đồng Nai khóa I, nhiệm kỳ 2026-2031, ông Nguyễn Thế Phong, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đại Phước, phản ánh tình trạng phân lô, chuyển nhượng, xây dựng trái quy định vẫn diễn biến phức tạp. Có nơi tự ý mở đường, dựng công trình để tạo “sự đã rồi”, gây khó cho xử lý và phá vỡ quy hoạch chung.

Ông Nguyễn Thế Phong đề nghị UBND thành phố “có giải pháp mạnh, quyết liệt để kiểm soát, ngăn chặn, chấm dứt tình trạng đầu cơ, làm giá, trục lợi đất đai; xử lý nghiêm trường hợp tiếp tay, bao che, hợp thức hóa sai phạm”. Đại biểu Nguyễn Minh Bình, Bí thư Đảng ủy phường Biên Hòa, nêu bất cập trong cách thu phí hạ tầng tại một số khu công nghiệp.

Đất quy hoạch không thể trở thành mồi cho đầu cơ

Chủ tịch UBND TP Đồng Nai Nguyễn Văn Út từng đề cập vấn đề này tại Kỳ họp thứ 3 hồi tháng 7/2026. Khi đó, ông cho biết thành phố đang triển khai nhiều giải pháp chấn chỉnh đầu cơ, găm giữ đất và thổi giá bất động sản theo chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy.

Ông Nguyễn Văn Út nhìn nhận việc kiểm soát toàn bộ giao dịch dân sự không đơn giản vì nhiều bên tự thỏa thuận, trong khi giá kê khai không phản ánh đúng thực tế.

Tại kỳ họp ngày 28/8, HĐND thành phố thống nhất sửa danh mục 6 dự án tạo lập quỹ đất để tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất năm 2026. Tổng diện tích thu hồi 1.245,73 ha, tập trung tại Long Thành, Nhơn Trạch, Bình Lộc và các xã lân cận.

Theo đại biểu, giá đất có thể bị đẩy lên khi rộ tin quy hoạch, làm bồi thường, giải phóng mặt bằng kéo dài. Khu vực Long Thành, Nhơn Trạch từng nhiều lần sốt đất theo tin đồn về hạ tầng, sân bay; sau đó không ít khu đô thị, biệt thự bỏ hoang.

Khu biệt thự bỏ hoang, phủ kín cây cỏ giữa trung tâm Nhơn Trạch. (Ảnh minh họa: ĐNM)

Bên cạnh đầu cơ, làm giá, đại biểu Nguyễn Minh Bình chỉ ra vấn đề liên quan nguồn thu từ đất tại một số khu công nghiệp. Một số khu công nghiệp được Nhà nước cho thuê đất trả tiền hằng năm, nhưng khi cho doanh nghiệp thứ cấp thuê lại, bên cho thuê lại thu gộp một lần, gồm tiền thuê lại đất, phí hạ tầng và phí quản lý.

Theo cảnh báo của ông Bình, nếu không phân định rõ bản chất từng khoản thu, ngân sách có nguy cơ thất thu trong khi doanh nghiệp trung gian có thể hưởng lợi từ khoản chênh lệch.

Hai vấn đề cho thấy yêu cầu quản lý đất đai chặt chẽ từ quy hoạch, công bố thông tin đến bồi thường, giải phóng mặt bằng và các khoản thu. Khi đất đai vừa được kỳ vọng tạo nguồn thu cho ngân sách, vừa có nguy cơ bị biến thành công cụ đầu cơ, làm giá, việc kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi tiếp tay cần được đặt đúng mức.

Nhật Minh (tổng hợp)