TP.HCM được giao tổ chức dự án nạo vét luồng hàng hải sông Đồng Nai, đoạn từ ngã ba rạch Ông Nhiêu đến cầu Đồng Nai, hướng tới khả năng tiếp nhận tàu tải trọng đến 5.000 tấn.
Theo quyết định của Bộ Xây dựng, dự án được thực hiện trong giai đoạn 2026-2028, với UBND TP.HCM là cơ quan có thẩm quyền tổ chức triển khai. Thành phố sẽ phối hợp với Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam trong quá trình thi công, bảo đảm an toàn, an ninh hàng hải và trật tự khu vực.
Trước khi phê duyệt, TP.HCM phải lấy ý kiến cơ quan quản lý chuyên ngành hàng hải và các địa phương liên quan, đồng thời phối hợp với UBND Thành phố Đồng Nai. Tiến độ dự án cũng phải được báo cáo định kỳ hằng quý và đột xuất cho Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam. Về phía Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, cơ quan này có trách nhiệm hướng dẫn, phối hợp với địa phương trong quá trình thực hiện, tổ chức bàn giao luồng để thi công và tiếp nhận luồng sau khi hoàn thành.
Một đoạn luồng, hai yêu cầu quản lý
Dự án lần này được tách biệt với một dự án nạo vét luồng đường thủy nội địa quốc gia khác trên sông Đồng Nai (đoạn Km45 – Km69), được phê duyệt từ năm 2022 và đã qua nhiều lần điều chỉnh thời gian thực hiện, gần nhất được Bộ Xây dựng gia hạn đến năm 2028 (theo quyết định công bố ngày 6/8/2026). Với dự án mới, phạm vi được giới hạn từ ngã ba rạch Ông Nhiêu đến cầu Đồng Nai và hướng tới chuẩn tắc để tàu 5.000 tấn có thể hoạt động.
Hình thức nạo vét kết hợp thu hồi sản phẩm — cho phép nhà đầu tư bán cát, đất nạo vét để bù chi phí thay vì sử dụng ngân sách nhà nước, theo khung pháp lý tại Nghị định 57/2024 của Chính phủ — đã được áp dụng tại một số luồng trọng điểm như Định An – Sông Hậu và tuyến đường thủy nội địa quốc gia sông Đồng Nai đoạn Km45-Km69. Trong khi đó, dự án nạo vét luồng Lạch Huyện (Hải Phòng) hiện đang triển khai theo cơ chế khác: nạo vét duy tu kết hợp nhận chìm chất nạo vét ngoài biển, không thuộc diện thu hồi sản phẩm.
Đáng chú ý, quyết định hai lần nhắc yêu cầu ngăn chặn việc lợi dụng dự án để khai thác cát trái phép, giao trách nhiệm cho cả UBND TP.HCM và Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam. Đây cũng là vấn đề cần được lưu ý khi cơ chế thu hồi sản phẩm được sử dụng để giúp dự án cân đối chi phí.
Cuối năm 2024, Cục Hàng hải Việt Nam từng cho biết đã làm việc với TP.HCM, Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu nhưng chưa tìm được nơi đổ thải phù hợp, khiến một số kế hoạch nạo vét trong khu vực chậm kéo dài. Vì vậy, cùng với việc mở rộng khả năng tiếp nhận tàu, công tác giám sát trên thực địa được xem là phần không thể tách rời của dự án.
Ngọc Duyên (tổng hợp)
