Khoảng 12ha sầu riêng tại xã Chư Prông bị héo lá, khô cành rồi chết, khiến nhiều hộ dân thiệt hại hàng trăm triệu đồng và đối mặt nguy cơ mất tiền tỷ.
Gia đình ông Lê Văn Nhuần (56 tuổi, trú làng Bạc 1, xã Chư Prông) có 130 cây sầu riêng trên diện tích 1ha, đã chăm sóc suốt 10 năm. Vườn bắt đầu cho thu hoạch từ năm 2023, riêng vụ năm 2025 đạt khoảng 13 tấn quả, mang về doanh thu khoảng 650 triệu đồng.
Sau gần 2 tháng mưa liên tục, những cây từng xanh tốt trong vườn ông Nhuần lần lượt héo lá, rụng lá, khô cành rồi chết dần. Khoản thu từng giúp gia đình trang trải cuộc sống và tiếp tục đầu tư cho vườn nay đứng trước nguy cơ mất trắng.
“Từ khi sầu riêng bắt đầu có biểu hiện héo lá, tôi gần như ăn ngủ ngoài vườn để theo dõi, tìm cách cứu cây. Dù tôi đã liên hệ nhiều nơi để tìm phương pháp chữa trị, thậm chí bỏ ra số tiền lớn mua những loại thuốc tốt nhất nhưng vẫn khó lòng cứu vãn”, ông Nhuần chia sẻ.
Theo ông Nhuần, với những cây còn khả năng phục hồi, ông sẽ cắt toàn bộ cành, chỉ giữ khoảng 30cm sát thân để cây nuôi mầm và tạo cành mới. Nếu phục hồi được, cây cũng cần ít nhất 2 năm mới có thể ra cành trở lại và tiếp tục cho quả, trong khi người trồng phải chịu thêm chi phí và thời gian chăm sóc.
“Dù hy vọng cứu cây chỉ còn 1% nhưng còn nước thì còn tát. Đã 10 năm gắn bó với vườn sầu riêng, tôi không nỡ cắt bỏ. Chỉ mong cây có thể phục hồi, dù phải làm lại từ đầu tôi cũng chấp nhận. Chăm sóc suốt thời gian dài, giờ bỏ đi thì tiếc lắm”, ông Nhuần nói.
Ông Trần Trọng Thủy (74 tuổi, trú thôn Hoàng Yên, xã Chư Prông) cũng rơi vào cảnh tương tự khi gần 400 cây sầu riêng của gia đình rụng lá, khô cành rồi chết sau đợt mưa kéo dài. Thiệt hại được ông ước tính hơn 500 triệu đồng.
Trước nguy cơ vườn cây không thể phục hồi, ông Thủy phải thuê người cắt bỏ những cây bị bệnh nặng và trồng dặm cà phê để giảm bớt thiệt hại.
“Phá bỏ sầu riêng để trồng cây cà phê đồng nghĩa với việc làm lại từ đầu. Thời gian và chi phí tái canh cà phê là một vấn đề không nhỏ, tôi chưa biết lấy vốn từ đâu”, ông Thủy nói.
Nhiều vườn cây đứng trước nguy cơ mất trắng
Ông Lê Văn Thành (45 tuổi, trú thôn Hoàng Yên) có gần 300 cây sầu riêng 6 năm tuổi. Vụ mùa vừa qua, vườn cho khoảng 17 tấn quả, mang lại nguồn thu gần 1 tỷ đồng.
Sau mưa, khu vườn từng được kỳ vọng cho nguồn thu ổn định trở nên xác xơ, khô héo. Những cây đang bước vào giai đoạn thu hoạch ổn định nay có nguy cơ bị cắt bỏ, trong khi vốn đầu tư chưa kịp thu hồi.
“Vườn sầu riêng của gia đình tôi vừa bước vào những năm cho thu hoạch ổn định, chưa kịp thu hồi vốn thì nay đã trôi theo dòng nước. Những năm tiếp theo, chúng tôi biết lấy gì để trang trải cuộc sống và tái đầu tư”, ông Thành lo lắng.
Ông Ngô Anh Tuấn, chuyên viên Phòng Nông nghiệp – Hạ tầng xã Chư Prông, cho biết thống kê sơ bộ cho thấy khoảng 12ha sầu riêng tại thôn Hoàng Yên và làng Bạc 1 bị ảnh hưởng, với biểu hiện héo lá, khô cành và chết cây. Trong diện tích này, khoảng 1ha trồng thuần sầu riêng, phần còn lại trồng xen với cà phê.
Theo nhận định ban đầu, mưa lớn kéo dài khiến đất bị úng nước, được cho là nguyên nhân làm nhiều cây sầu riêng suy kiệt rồi chết. Đây là loại cây ưa nắng và không chịu được tình trạng úng nước kéo dài.
Thiện Tâm (tổng hợp)
