Nhiều bạn đọc bày tỏ lo ngại trước thông tin ước tính hơn 40.000 bé gái tại Việt Nam mất cơ hội chào đời mỗi năm, đồng thời cho rằng cần xóa bỏ định kiến trọng nam khinh nữ để bảo đảm trẻ em được đón nhận và phát triển bình đẳng.
Bài viết về tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh đăng trên Tuổi Trẻ ngày 14-10 nhận được nhiều ý kiến chia sẻ, tranh luận. Từ câu chuyện trong mỗi gia đình đến những đề xuất về chính sách, các bình luận cho thấy định kiến giới vẫn là vấn đề cần được giải quyết lâu dài.
Nhiều bạn đọc nhấn mạnh rằng giới tính không nên quyết định quyền được sinh ra và cơ hội phát triển của một đứa trẻ. Bạn đọc Anh viết: “Bé gái hay bé trai đều xứng đáng được chào đời và có cơ hội phát triển như nhau”.
Bạn đọc Ngọc Nữ kể về gia đình mình: “Mình sinh 2 con gái và vợ chồng mình rất yêu 2 con”. Những chia sẻ như vậy cho thấy tình yêu dành cho con không nhất thiết phải gắn với mong muốn có con trai hay con gái. Tuy nhiên, bên cạnh những gia đình đón nhận con bình đẳng, vẫn còn những người chịu sức ép từ quan niệm phải có con trai để nối dõi.
Định kiến giới cần được tháo gỡ từ gia đình đến xã hội
Một số bạn đọc cho rằng tư tưởng trọng nam khinh nữ là căn nguyên khiến việc lựa chọn giới tính thai nhi tiếp tục diễn ra. Bạn đọc Việt Anh nhận định: “Cha mẹ vẫn ưu ái con trai hơn thì thế hệ sau sẽ tiếp tục lặp lại”. Bạn đọc Sao Mai cho rằng việc cấm bác sĩ tiết lộ giới tính thai nhi chỉ giải quyết phần ngọn, quan trọng là cha mẹ phải thay đổi nhận thức.
Có bạn đọc đề xuất tăng cường thanh tra, xử lý hành vi vi phạm và tuyên truyền về bình đẳng giới. Một số bạn đọc cũng kiến nghị có chế tài đủ sức răn đe đối với những trường hợp tiếp tay cho việc lựa chọn giới tính thai nhi. Cùng với thực thi pháp luật, áp lực từ quan niệm “nối dõi tông đường” và trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ khi về già cũng cần được nhìn nhận.
Thực tế, định kiến không chỉ tạo áp lực trước khi trẻ chào đời mà còn có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của những bé gái đã sinh ra. Một số bạn đọc lo ngại trẻ em gái có thể chịu thiệt thòi trong gia đình, chịu áp lực trong hôn nhân nếu không được bảo vệ bằng những cơ chế phù hợp.
Số liệu của Liên hợp quốc công bố năm 2024 cho thấy Việt Nam và Trung Quốc là hai nước có tỷ lệ lệch giới tính khi sinh cao nhất thế giới, với tỷ lệ vượt 110 bé trai trên 100 bé gái. Cục Thống kê công bố tỷ số giới tính khi sinh của Việt Nam năm 2024 là 111,4 bé trai trên 100 bé gái; ở nhóm trẻ từ 0 đến 14 tuổi, cứ 100 bé gái có 109,7 bé trai.
Nghiên cứu của Chao và cộng sự năm 2019 cũng ghi nhận tình trạng mất cân bằng giới tính tại Trung Quốc, Ấn Độ và Việt Nam. Nghiên cứu ước tính giai đoạn 1970-2017, Trung Quốc có khoảng 11,9 triệu bé gái bị “thiếu hụt”, tương đương 240.000 trường hợp mỗi năm; con số tại Ấn Độ là 10,6 triệu, tương đương khoảng 210.000 mỗi năm. Với Việt Nam, ước tính có hơn 40.000 bé gái mất cơ hội chào đời mỗi năm.
Tình trạng này có thể liên quan đến việc bỏ thai sau khi biết giới tính thai nhi hoặc lựa chọn phôi theo giới tính trong thụ tinh trong ống nghiệm. Tổng thư ký Hội Nội tiết sinh sản và vô sinh TP.HCM Hồ Mạnh Tường cho rằng cần kiểm soát quy trình sàng lọc nhiễm sắc thể phôi, việc thông báo kết quả cho bác sĩ, các cặp vợ chồng và nhân viên phòng nuôi cấy phôi, đồng thời tăng cường giám sát và xử phạt.
Mất cân bằng giới tính khi sinh không chỉ là vấn đề của riêng ngành y tế mà còn gắn với văn hóa, lịch sử và quan niệm trong đời sống. Vì vậy, giải pháp cần được triển khai đồng bộ, từ thực thi pháp luật và giám sát hoạt động hỗ trợ sinh sản đến giáo dục bình đẳng giới, cải thiện an sinh xã hội và thay đổi nhận thức cộng đồng. Điều quan trọng là mỗi đứa trẻ, dù là trai hay gái, đều được đón nhận như nhau và có cơ hội lớn lên trong sự yêu thương, tôn trọng.
Nhật Hiền (tổng hợp)
