Một chùm chôm chôm vừa hái còn đỏ au trên tay du khách ở Bình Lộc. Trong rừng Cát Tiên, khi đêm xuống, một đoàn khách lại kiên nhẫn soi đèn, chờ những chuyển động nhỏ của động vật hoang dã giữa bóng tối. Hai trải nghiệm khác nhau đang cùng góp vào hơn 4 triệu lượt khách đến Đồng Nai trong tám tháng đầu năm 2026.
Con số này đáng chú ý không chỉ vì đã đạt 69% kế hoạch cả năm. Phía sau đó là một Đồng Nai đang mở rộng không gian phát triển sau sáp nhập, chuẩn bị đón sân bay Long Thành và tìm cách biến những tài nguyên vốn quen thuộc như rừng, hồ, sông và vườn cây thành các sản phẩm dịch vụ có giá trị cao hơn.
Bốn triệu lượt khách và một đường tăng trưởng
Theo số liệu được công bố, tám tháng đầu năm 2026, Đồng Nai đón hơn 4 triệu lượt khách. Trước đó, sáu tháng đầu năm, địa phương ghi nhận khoảng 3,27 triệu lượt khách, tăng 15,3% so với cùng kỳ và đạt 52,5% kế hoạch năm.
Đáng chú ý hơn là sự thay đổi ở thị trường quốc tế. Trong sáu tháng đầu năm, khách quốc tế ước đạt hơn 575.650 lượt, tăng 115,5%. Mức tăng này cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng khách nội địa, cho thấy đà phục hồi và mở rộng thị trường không chỉ dựa vào nhu cầu đi lại trong nước.
Mục tiêu cả năm được đặt ở khoảng 5,8 triệu lượt khách, cùng doanh thu dịch vụ du lịch khoảng 4.500 tỷ đồng. Với kết quả sau tám tháng, Đồng Nai đang có cơ sở để hướng tới mục tiêu này, dù những tháng cuối năm mới là giai đoạn quyết định.
Điều cần quan tâm không chỉ là có bao nhiêu người đến, mà là họ ở lại bao lâu và chi tiêu bao nhiêu. Bởi một nền kinh tế dịch vụ không thể chỉ được đo bằng số lượt khách đi qua một địa phương.
Khi du khách bắt đầu chi nhiều hơn
Những con số đầu năm cho thấy doanh thu đang tăng với tốc độ đáng chú ý. Trong năm tháng đầu năm, Đồng Nai đón khoảng 2,521 triệu lượt khách, mang về doanh thu ước 1.895 tỷ đồng. Riêng doanh thu dịch vụ du lịch tháng 5 tăng 25% so với cùng kỳ, trong khi doanh thu du lịch lữ hành bốn tháng đầu năm tăng 20,88%.
Khoảng cách giữa tốc độ tăng khách và tốc độ tăng doanh thu là một tín hiệu đáng chú ý. Nó gợi ra khả năng mức chi tiêu bình quân đang được cải thiện khi hệ thống sản phẩm và dịch vụ du lịch mở rộng, dù các số liệu hiện có chưa đủ để xác lập quan hệ nhân quả giữa hai yếu tố này.
Một phần câu chuyện nằm ở dòng vốn đầu tư. Những năm gần đây, tổng vốn đầu tư vào các sản phẩm du lịch mới được truyền thông địa phương đề cập đã vượt 4.000 tỷ đồng. Khu vực hồ Trị An đang xuất hiện định hướng phát triển các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, trong đó Khu Bảo tồn Thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai đã ký hợp đồng cho đối tác thuê môi trường rừng để phát triển du lịch.
Khi những cơ sở lưu trú và dịch vụ có chất lượng cao hơn hình thành, cách du khách sử dụng thời gian và tiền bạc tại điểm đến cũng có thể thay đổi. Một chuyến đi trong ngày có thể trở thành kỳ nghỉ cuối tuần; một điểm tham quan có thể được nối với lưu trú, ẩm thực và các trải nghiệm khác.
Đó chính là bước chuyển từ “đón khách” sang phát triển kinh tế dịch vụ.
Từ rừng Cát Tiên đến vườn chôm chôm Bình Lộc
Lợi thế của Đồng Nai nằm ở chỗ địa phương không phải bắt đầu từ con số 0 để tạo sản phẩm du lịch. Những tài nguyên tự nhiên và văn hóa đã tồn tại từ lâu, vấn đề là kết nối chúng thành một hệ sinh thái đủ hấp dẫn để giữ chân du khách.
Ở một đầu của phổ sản phẩm là Vườn quốc gia Cát Tiên. Khu rừng nguyên sinh này thu hút khách trong nước và quốc tế bằng những trải nghiệm khó thay thế: đi giữa tán rừng, quan sát hệ sinh thái và tìm kiếm động vật hoang dã về đêm.
Ở đầu kia là những vườn cây bình dị tại phường Bình Lộc, nơi từng thuộc thành phố Long Khánh. Khu vực này đã hình thành 13 điểm du lịch sinh thái vườn, dựa trên sự tham gia của nhiều hộ trồng chôm chôm. Lượng khách được ghi nhận tăng 5-10% mỗi năm.
Sức hấp dẫn của mô hình nằm ở sự trực tiếp. Du khách không chỉ nhìn thấy chôm chôm trên quầy hàng mà có thể bước vào vườn, tận mắt nhìn quả chín trên cây và tự tay hái. Với người sống ở đô thị, trải nghiệm tưởng như nhỏ ấy lại tạo ra một lý do đủ rõ để thực hiện chuyến đi cuối tuần.
Hai mô hình ấy khác nhau về quy mô, nhưng cùng cho thấy một hướng phát triển: tài nguyên du lịch không nhất thiết phải là công trình lớn. Một khu rừng nguyên sinh, một mặt hồ hay một vườn cây của nông dân đều có thể trở thành sản phẩm nếu được tổ chức thành trải nghiệm hoàn chỉnh.
Đây cũng là điều các chương trình kích cầu và kết nối sản phẩm du lịch năm 2026 hướng tới: thay vì để từng điểm đến tồn tại riêng lẻ, tạo ra những hành trình liên kết nhiều trải nghiệm trên cùng không gian.
Long Thành và bài toán giữ chân du khách
Năm 2026 đem đến cho Đồng Nai một biến số lớn hơn cả tăng trưởng khách hiện tại: sự thay đổi về không gian phát triển sau sáp nhập và việc sân bay quốc tế Long Thành chuẩn bị khai thác thương mại giai đoạn một.
Sau khi hợp nhất với Bình Phước cũ và mở rộng không gian địa lý, Đồng Nai có thêm những tài nguyên và điểm đến như Vườn quốc gia Bù Gia Mập cùng các khu vực phía bắc. Không gian du lịch vì thế không còn chỉ tập trung quanh những điểm đến quen thuộc của Đồng Nai trước đây.
Trong khi đó, Long Thành được kỳ vọng tạo thêm năng lực kết nối quốc tế. Tuy nhiên, có một điểm cần nhìn thận trọng: tốc độ tăng khách quốc tế 115,5% trong nửa đầu năm đã diễn ra trước khi sân bay này khai thác thương mại. Vì vậy, không thể quy kết mức tăng hiện tại cho một hạ tầng chưa vận hành.
Điều đó cũng đồng nghĩa với một dư địa khác. Nếu Long Thành vận hành đúng tiến độ, tác động rõ hơn nhiều khả năng sẽ xuất hiện từ những năm tiếp theo, khi khả năng tiếp cận Đồng Nai của du khách quốc tế được cải thiện.
Nhưng sân bay chỉ đưa khách đến gần hơn. Để biến lượng khách thành doanh thu và tạo ra một nền kinh tế dịch vụ bền vững, Đồng Nai vẫn phải giải bài toán khó hơn: khiến họ ở lại lâu hơn, sử dụng nhiều dịch vụ hơn và quay trở lại.
Điều này đòi hỏi sự kết nối giữa rừng, hồ, vườn cây, lưu trú, ẩm thực và các hoạt động trải nghiệm. Khi đó, một chuyến tham quan Cát Tiên có thể nằm trong hành trình dài hơn; một vườn chôm chôm không còn chỉ là nơi bán trái cây; còn hồ Trị An có thể trở thành điểm lưu trú thay vì chỉ là cảnh quan đi qua.
Bốn triệu lượt khách sau tám tháng vì thế mới chỉ là một cột mốc. Mục tiêu 5,8 triệu lượt vào cuối năm vẫn cần thêm những tháng tăng tốc, trong khi hiệu quả thật sự của các khoản đầu tư và sản phẩm mới sẽ cần thời gian dài hơn để kiểm chứng.
Điều đáng chú ý là Đồng Nai đang có nhiều mảnh ghép cùng lúc: rừng nguyên sinh, vườn cây, hồ nước, các dự án nghỉ dưỡng, không gian mới sau sáp nhập và một sân bay quốc tế đang chờ ngày vận hành. Thách thức không còn là tìm thêm một điểm đến, mà là ghép những mảnh ghép ấy thành một hành trình đủ hấp dẫn để du khách không chỉ đến rồi đi.
Dưới tán rừng Cát Tiên, ánh đèn pin có thể tắt khi con nai biến mất vào bóng tối. Nhưng với Đồng Nai, câu chuyện về một nền kinh tế dịch vụ từ rừng, sông và trái cây có lẽ mới chỉ bắt đầu.
Sen Vàng (tổng hợp)
