TP ĐỒNG NAI — Hệ thống hàng rào điện 75 km từng bảo vệ đàn voi 27 cá thể ngày càng mất tác dụng khi voi thích nghi với đường điện. Một người dân tử vong, hàng trăm diện tích hoa màu mất trắng và một voi con sụt hố sâu là những hậu quả khiến chính quyền thành phố Đồng Nai phải hành động khẩn cấp.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai đã yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá lại toàn diện dự án rào điện trị giá 88 tỷ đồng sau hàng loạt các sự cố nghiêm trọng (voi con lọt hố, voi quật chết người, voi phá rào) xảy ra liên tiếp trong năm 2024, 2025 và kéo dài sang năm 2026. Công trình được triển khai từ năm 2013, khép kín vào năm 2021, sử dụng hệ thống điện áp từ 6.000 V đến 11.000 V để bảo vệ khoảng 5.000 ha cây trồng nông nghiệp và hàng nghìn hộ dân sinh sống giáp vùng rừng.
Voi tại xã Phú Lý và phường Trị An liên tục phá hàng rào — người thiệt mạng, hoa màu tan hoang
Đàn voi đã học cách vô hiệu hóa hàng rào bằng nhiều thủ thuật tinh vi: xô ngã trụ bê tông, dùng ngà tránh dây dẫn điện, hoặc bẻ cây keo lai đè lên đường dây để tạo cầu nối bước qua. Từ đầu năm 2024 đến đầu năm 2025, hệ thống ghi nhận 108 lần bị tác động vật lý, hư hỏng nhiều đoạn dây và cột chống.
Hậu quả trực tiếp ngày càng nặng nề. Tại xã Phú Lý, có 204 trường hợp bị thiệt hại tính đến ngày 25/4/2026; một cá thể voi còn tiến sát khu vực trường học. Tại phường Trị An, ông L.V.T. tử vong vào tối 2/6/2025 khi cố xua đuổi voi — sự việc đau lòng phản ánh mức độ nguy hiểm của xung đột giữa người và động vật hoang dã. Ngày 13/5, một cá thể voi 3 tuổi ngã xuống hố sâu 3m tại tiểu khu 130, buộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố ban hành văn bản yêu cầu lấp ngay 78 hố đào bỏ hoang trong toàn khu vực.
Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai đề xuất giải pháp ngắn hạn và dài hạn
Các giải pháp trước mắt đang được triển khai gồm: vận động người dân chặt hạ toàn bộ cây trồng sát hành lang điện, san lấp hố sâu nguy hiểm, phối hợp với Cục Lâm nghiệp huấn luyện nâng cao nghiệp vụ cho các tổ phản ứng nhanh tại cơ sở.
Về chiến lược dài hạn, giới chức đang nghiên cứu phục hồi sinh cảnh tự nhiên trong vùng rừng, bổ sung nguồn nước và muối khoáng nhằm hạn chế đàn voi di chuyển ra ngoài. Mô hình du lịch sinh thái xem voi hoang dã cũng được xem xét như hướng tạo nguồn thu tái đầu tư cho công tác bảo tồn, hướng tới mục tiêu chung sống hài hòa, bền vững giữa cộng đồng dân cư.
Đồng Nai hiện là địa phương có quần thể voi hoang dã lớn thứ 2 cả nước (sau Đắk Lắk).
Trang Trần
