The Guardian vừa công bố danh sách 100 kiệt tác văn chương tiếng Anh sau cuộc khảo sát quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Middlemarch — bộ tiểu thuyết gần 900 trang ra mắt năm 1871 — đã vượt qua hàng trăm tác phẩm kinh điển để giành ngôi đầu bảng.
ANH — The Guardian thực hiện cuộc khảo sát bằng cách mời 172 tiểu thuyết gia và nhà nghiên cứu văn học quốc tế, mỗi người liệt kê 10 tác phẩm tiếng Anh tâm đắc theo thứ tự ưu tiên. Ban biên tập tổng hợp kết quả dựa trên tần suất xuất hiện và thứ hạng của từng tác phẩm trong danh sách cá nhân. Kết quả, Middlemarch của George Eliot — bút danh của nhà văn Mary Ann Evans đã nhận được mức độ đồng thuận cao nhất trong toàn bộ cuộc bình chọn.
Hơn 150 năm được giới tinh hoa văn chương thế giới ghi nhận
Tác phẩm kể về cuộc đời những con người sống tại thị trấn hư cấu Middlemarch, nước Anh thế kỷ 19, xuất bản lần đầu theo từng giai đoạn (1871–1872). Ngay từ khi ra đời, cuốn sách liên tục nhận được đánh giá cao từ các tên tuổi lớn.
Virginia Woolf nhận xét đây là một trong số ít tiểu thuyết tiếng Anh thực sự dành cho người trưởng thành. Henry James cho rằng nhiều đoạn văn thể hiện trí tuệ ở tầm cao nhất của văn chương Anh. Tiểu thuyết gia Martin Amis gọi đây là sáng tác không có điểm yếu.
Khát vọng cải tạo thế giới và bi kịch của những người bình thường
Bối cảnh tác phẩm đặt ở nước Anh những thập niên trước đạo luật cải cách năm 1832 — thời điểm xã hội chứng kiến sự bùng nổ của mạng lưới đường sắt và những chuyển giao lịch sử sâu sắc. Nhân vật trung tâm là Dorothea Brooke, thiếu nữ 19 tuổi mang lý tưởng cao đẹp nhưng gắn bó cuộc đời với một học giả khô khan tên Casaubon. Bên cạnh đó, câu chuyện cũng kể về vị bác sĩ trẻ Tertius Lydgate, người dần sa sút và rơi vào bi kịch của một cuộc hôn nhân bế tắc.
Điểm khác biệt của George Eliot là bà đi ngược mô-típ hôn nhân lãng mạn thịnh hành thời bấy giờ — tiêu biểu là phong cách của Jane Austen — để mở đầu bằng các bi kịch gia đình. Các nhân vật đều khao khát thay đổi thế giới nhưng cuối cùng lại phải chấp nhận thay đổi chính bản thân mình. Theo The Guardian, đây là lý do Middlemarch vẫn tạo ra sự đồng cảm sâu sắc với độc giả toàn cầu sau hơn 150 năm.
Nhà văn Anh Zadie Smith từng nhận xét: “Middlemarch là cuốn sách tôi đọc lại nhiều nhất và mỗi lần đọc lại, tôi đều tìm thấy mình ở đó, nhưng ở một độ tuổi khác.”
Nhật Hiền
