Hai mươi năm sau khi được một người xa lạ trao 5 triệu đồng cứu mẹ, tiến sĩ Võ Văn Sơn đã dành 15 năm giúp sinh viên nghèo và vận động hơn 3,5 tỉ đồng hỗ trợ cộng đồng.
Năm 2005, khi vừa nhận giấy báo trúng tuyển đại học, Võ Văn Sơn, 18 tuổi, phải tạm gác giấc mơ giảng đường để lên TPHCM làm giúp việc, bởi mẹ anh bị suy thận cấp và cần gấp 5 triệu đồng phẫu thuật mà gia đình không thể xoay xở. Khoản tiền từ người chủ quán sau đó không chỉ giúp mẹ Sơn vượt qua ca mổ mà còn đưa anh trở lại con đường học tập, để rồi nhiều năm sau, chính anh trở thành người đi tìm nguồn hỗ trợ cho những sinh viên có hoàn cảnh giống mình.
Năm 2006, Sơn thi đỗ ngành Sư phạm Ngữ văn Trường ĐH Tiền Giang và nhận học bổng “Chắp cánh ước mơ” của Báo Ấp Bắc, trước khi tốt nghiệp vào năm 2010. Nhớ lại ngày mẹ xuất viện, anh nói: “Ngày mẹ xuất viện, tôi tự hứa sẽ không để học trò nào của mình phải dang dở việc học chỉ vì nghèo”.
Lời hứa ấy đi theo Sơn vào lớp học. Khi sinh viên chưa hoàn thành bài, thay vì gọi tên hay phê bình trước lớp, anh dành 15 phút cuối giờ để gặp riêng, lập nhóm “bạn kèm bạn” và cho phép gia hạn thời gian nộp bài nếu có lý do chính đáng.
Trương Minh Nhựt, sinh viên từng có nguy cơ phải thi lại vì nghỉ học giữa kỳ để chăm mẹ bệnh, vẫn nhớ cách người thầy khi ấy đối xử với mình: “Thầy gọi em lên, không trách câu nào, chỉ hỏi em cần nộp bài khi nào thì thuận tiện”.
Nhưng với Sơn, giúp học trò không chỉ dừng lại ở một giờ lên lớp. Ban ngày, anh mang ba lô đến các doanh nghiệp, gặp mạnh thường quân; buổi tối, anh viết bài gửi các quỹ nhân ái của báo chí, kêu gọi hỗ trợ và khởi xướng mô hình “Tuổi trẻ đồng hành cùng sinh viên nghèo vượt khó”.
Có lần anh bị từ chối, thậm chí nghe lời nhận xét “sao không lo nghiên cứu, đi làm mấy chuyện bao đồng này”. Một số trường hợp, Sơn phải đến một doanh nghiệp ba, bốn lần mới có được khoản hỗ trợ, nhưng anh vẫn tiếp tục bởi: “Nếu sự ‘mất mặt’ của tôi đổi được một ca mổ cứu sống học trò, tôi nguyện suốt đời làm người đi xin”.
Những lần “đi xin” ấy đã giúp nhiều sinh viên có thêm cơ hội. Nguyễn Minh Giàu từng nguy kịch vì tai nạn vỡ sọ não được cứu sống sau khi thầy Sơn viết thư ngỏ kêu gọi cộng đồng; hiện Giàu đã có công việc ổn định tại một doanh nghiệp ở Tiền Giang.
(Ảnh minh họa: ĐNM)
Trần Thị Phúc Trân, người mất một chân vì bệnh hiểm nghèo, cũng nhận được suất học bổng toàn phần năm 2014 để có kinh phí lắp chân giả, hoàn thành việc học đúng hạn. Sau khi đi làm, Trân đều đặn trích lương ủng hộ trở lại quỹ từ thiện của người thầy từng giúp mình.
Từ một món quà nhỏ thành hành trình giúp người
Trong 15 năm, việc làm tưởng như “bao đồng” của một giảng viên đại học đã tạo thành một hành trình hỗ trợ cộng đồng với những con số cụ thể. Qua các chương trình như Trung thu yêu thương, Nâng bước đến trường, thầy Sơn đã vận động hơn 3,5 tỉ đồng, xây dựng 10 căn nhà tình bạn, trao hơn 2.000 suất học bổng và vận động doanh nghiệp đỡ đầu 17 trẻ mồ côi đến hết lớp 12.
Điều Sơn giữ suốt hành trình là các khoản hỗ trợ được chuyển thẳng đến người thụ hưởng, không qua trung gian. Từ một người từng nhận 5 triệu đồng để cứu mẹ, anh chọn cách tiếp tục đưa sự giúp đỡ ấy đến những người trẻ đang đứng trước nguy cơ phải bỏ học, thiếu tiền chữa bệnh hoặc mất đi cơ hội thay đổi cuộc đời.
Năm 2024, Sơn bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ngành văn hóa học. Đến tháng 2/2026, anh chuyển công tác về Trường ĐH Đồng Tháp; một tháng sau, Chủ tịch nước trao tặng anh Huân chương Lao động hạng Ba vì những đóng góp cho cộng đồng.
Hai mươi năm sau khoản tiền năm nào, vòng tròn ấy bất ngờ quay trở lại với chính Sơn. Nguyễn Minh Giàu, người từng được anh kêu gọi hỗ trợ khi nguy kịch vì tai nạn, nhắn cho thầy: “Thầy ơi, em xin góp 5 triệu đồng vào quỹ hỗ trợ tân sinh viên”.
Cũng là 5 triệu đồng, nhưng lần này số tiền không còn là sự giúp đỡ dành cho riêng Sơn. Nó trở thành một phần của quỹ hỗ trợ những người trẻ khác, tiếp tục một hành trình bắt đầu từ món quà của người xa lạ hai mươi năm trước.
Bảo An (tổng hợp)
