Nhiều cha mẹ hôm nay phải học cách giữ giới hạn trong dạy con, khi một hành động nóng giận có thể trở thành bạo lực và kéo theo trách nhiệm trước pháp luật.
Một người đàn ông Nhật Bản từng nhiều năm sống tại Việt Nam cho biết điều khiến anh áp lực nhất khi trở về nước làm cha không phải công việc hay tiền bạc, mà là nỗi sợ mất kiểm soát trong lúc tranh luận với con. Cuối tháng 5/2026, vụ ông Shinnosuke Abe, 47 tuổi, huấn luyện viên trưởng Yomiuri Giants, bị cảnh sát Tokyo bắt giữ sau khi xô ngã con gái 18 tuổi đã cho thấy ranh giới ấy được đặt ở đâu.
Shinnosuke Abe bị bắt tại nhà sau khi can thiệp vào cuộc cãi nhau giữa hai con gái. Ngay ngày hôm sau, ông từ chức huấn luyện viên trưởng đội bóng chày lâu đời và nổi tiếng bậc nhất Nhật Bản.
Trong ký ức của nhiều gia đình Việt Nam và Nhật Bản trước đây, việc cha mẹ dùng roi hay thước để dạy con từng không phải hình ảnh xa lạ. Quan niệm “thương cho roi cho vọt” khiến một số hành vi được xem là cách thể hiện sự nghiêm khắc, thậm chí là trách nhiệm của người lớn đối với con trẻ.
Nhưng cách nhìn ấy không còn phù hợp với khung pháp lý hiện nay. Tại Việt Nam, Luật Trẻ em 2016 quy định trẻ em có quyền được bảo vệ tính mạng, thân thể và không bị xâm hại; Nghị định 130/2021/NĐ-CP cũng quy định hành vi đánh đập gây tổn hại thể chất cho trẻ có thể bị phạt 10-20 triệu đồng, đồng thời có thể kéo theo việc tạm đình chỉ quyền chăm sóc, nuôi dưỡng con.
Tại Nhật Bản, vụ việc liên quan ông Abe cho thấy địa vị xã hội không tạo ra ngoại lệ. Theo Kyodo News, chỉ khoảng mười phút sau khi con gái ông liên hệ với trung tâm tư vấn trẻ em, thông tin đã được chuyển đến cảnh sát; ông bị bắt ngay trong đêm dù con gái không bị thương nghiêm trọng.
Chủ sở hữu Yomiuri Giants, ông Toshikazu Yamaguchi, tuyên bố: “Chúng tôi xem hành vi bạo lực này rất nghiêm trọng và xác định ông không thể tiếp tục làm huấn luyện viên trưởng.”
Điều đáng nói là nhiều cha mẹ không đánh con vì muốn làm tổn thương con. Họ có thể đã lớn lên trong những gia đình coi đòn roi là một phần của việc dạy dỗ, nên khi căng thẳng xảy ra, phản ứng cũ đôi khi xuất hiện trước cả khả năng suy nghĩ.
Luật sư Nguyễn Thị Hồng Liên, Đoàn Luật sư TP HCM, khẳng định cha mẹ đánh con là hành vi bạo lực gia đình, “làm tổn hại sức khỏe và tinh thần ở trẻ em và có khi bé bị ảnh hưởng tâm lý đến suốt cả đời”.
Từ góc nhìn đó, nỗi sợ của người làm cha mẹ không chỉ là sợ bị xử lý. Đó còn là nỗi sợ một phút nóng giận có thể làm thay đổi cách đứa trẻ nhìn về chính người mà mình từng tin tưởng nhất.
Trẻ em hôm nay cũng có nhiều cách hơn để tìm kiếm sự giúp đỡ khi cảm thấy bị tổn thương. Smartphone, mạng xã hội và các công cụ AI khiến thông tin về quyền trẻ em, nơi tìm kiếm hỗ trợ và cách phản ánh sự việc trở nên gần gũi hơn với thế hệ trẻ.
Điều đó không có nghĩa cha mẹ mất quyền dạy con. Ngược lại, việc nuôi dạy trẻ càng đòi hỏi người lớn biết đặt giới hạn mà không vượt qua giới hạn của pháp luật và thân thể con trẻ.
Ranh giới giữa yêu thương và bạo lực vì thế không còn được quyết định chỉ bởi ý định của người lớn. Nó nằm ở cách cha mẹ kiểm soát hành vi của mình, tôn trọng đứa trẻ và hiểu rằng những điều từng được xem là bình thường trong quá khứ có thể không còn được chấp nhận hôm nay.
Nhật Minh (tổng hợp)
