TP.HCM – Hơn 40 năm qua, ông Huỳnh Văn Dịu rong ruổi qua những cánh đồng vùng ven bắt cào cào, châu chấu đem bán, góp nhặt thu nhập cùng vợ nuôi ba người con ăn học.
Một buổi trưa tháng 9, giữa dòng xe trên đường Thuận Kiều, phường Chợ Lớn, chiếc xe máy cũ với thùng gỗ đầy cào cào lại dừng ở góc quen. Chủ chiếc xe là ông Huỳnh Văn Dịu, 64 tuổi, người đã gắn với công việc này hơn bốn thập kỷ.
Ngồi bên ly trà đá, ông cười: “Nhờ lao động tay chân quen rồi, ngày nào cũng vận động nên cái mình mẩy nó khỏe, chẳng ốm đau bệnh bậy gì cả”.
Khách của ông phần nhiều đã quen mặt. Có người vừa tấp xe, gật đầu hay nháy mắt, ông đã hiểu họ cần loại nào; người trẻ gọi “chú Dịu”, bạn bè cùng tuổi thì xuề xòa: “Ê Dịu, lấy cho tao bịch coi!”.
Có người mua xong chưa vội đi, đứng lại chuyện trò năm mười phút. Sau nhiều năm, góc bán cào cào không chỉ là nơi mua bán mà còn thành một điểm hẹn nhỏ của những người chơi chim cảnh.
Ông Dịu sinh ra trong một gia đình làm nông, từ nhỏ quen ruộng đồng, cấy lúa, làm rẫy. Khi đất canh tác dần thu hẹp, thấy nghề bắt cào cào bán cho người nuôi chim có thể kiếm thêm thu nhập, ông chuyển sang làm rồi gắn bó đến nay.
Ngày làm việc bắt đầu khoảng 6 giờ sáng. Ông chạy chiếc xe cũ đến những cánh đồng hoang, bãi cỏ ở khu vực Củ Chi, Hóc Môn cũ, mang theo chiếc vợt vải tự chế có cán inox dài.
Khoảng ba giờ liên tục, ông lội ruộng, quơ vợt qua những đám cỏ. Đến gần 11 giờ, nếu bắt được chừng 1kg cào cào, ông lại chạy hàng chục cây số về đường Thuận Kiều bán đến khoảng 17 giờ.
“Nghề này nhìn đơn giản nhưng ăn thua nhau ở cái thế và sức bền. Đi dưới ruộng bùn lầy thụt mỏi nhừ đôi chân, tay quơ vợt liên tục thì rã rời”, ông kể.
Những ngày gió lớn còn vất vả hơn. Gió làm chiếc vợt nặng tay, cào cào tản ra; cỏ quá cao thì chúng lủi xuống gốc khi nghe động, khiến người bắt khó gom được nhiều.
Từng bịch cào cào góp vào tiền học của các con
Chiếc thùng gỗ phía sau xe cũng được ông Dịu tự làm để giữ cào cào sống lâu. Xung quanh được bọc lưới cho thoáng khí, bên trong có cành lá tươi để chúng bám; nếu nhốt kín trong túi ni lông, cào cào dễ chết vì ngộp.
Cào cào non, thân mềm, chưa mọc cánh dài được người nuôi chim chuộng hơn nên có giá nhỉnh hơn. Loại già, đủ cánh có giá thấp hơn và người mua thường phải bỏ cánh, giò gai trước khi cho chim ăn.
Ông Dịu nhớ mấy chục năm trước, khu vực Xuân Thới Thượng, huyện Hóc Môn cũ, từng có cả một xóm theo nghề. Người bắt cào cào đi thành từng nhóm, còn những bãi cỏ khi ấy rộng hơn bây giờ.
Theo thời gian, nhiều người lớn tuổi nghỉ nghề hoặc tìm việc khác, đất trống cũng dần thu hẹp. Những người còn bám nghề lâu năm như ông Dịu không còn nhiều.
Lượng khách mua cào cào cũng giảm so với trước. “Hồi xưa bán một ngày cả triệu bạc, giờ ngày nào đắt lắm được 500.000 đồng, ế thì chỉ đôi ba trăm. Nhưng tui không nản, nghề này lương thiện, tuy cực thân dầm nắng dầm sương nhưng thu nhập đều đặn, tính ra vẫn đủ đắp đổi qua ngày”, ông nói.
Vợ ông làm nghề thu mua phế liệu. Còn ông, hết ruộng lại về phố, từng bịch cào cào bán được góp thêm vào khoản chi tiêu và tiền học của ba người con.
Hai người con lớn nay đã tốt nghiệp đại học và có công việc ổn định. Người con út đang học lớp 8, cũng là lý do người cha 64 tuổi vẫn muốn tiếp tục những chuyến đi từ sáng sớm.
“Giờ tui chỉ mong trời thương cho mình có sức khỏe dẻo dai như vầy hoài. Mình ráng cày cuốc thêm vài năm nữa để lo cho đứa út ăn học đến nơi đến chốn, ra trường có cái nghề nuôi thân như các anh chị nó, vậy là tui mãn nguyện lắm rồi”.
Chiều xuống, ông Dịu lại thu dọn chiếc thùng gỗ và chiếc vợt đã theo mình qua nhiều năm tháng. Giữa thành phố ngày một ít những bãi cỏ và ruộng đồng, chiếc vợt ấy vẫn còn một việc chưa xong: góp nhặt từng ngày để đưa người con út đi hết con đường học hành như hai anh chị của mình.
Bảo An (tổng hợp)
