Hàn Quốc – Nghiên cứu quốc tế do các nhà khoa học Đại học Quốc gia Chonnam và Đại học Inje thực hiện đã xác định cơ chế sinh học liên quan đến huyết áp cao và quá trình thoái hóa sụn khớp, mở ra hướng nghiên cứu điều trị mới.
Công trình được công bố trên tạp chí khoa học Science ngày 1.10.2026 theo giờ Mỹ, tương ứng rạng sáng 2.10 theo giờ Hà Nội. Qua phân tích dữ liệu của 36.820 người Hàn Quốc từ 45 tuổi trở lên và thử nghiệm trên hai mô hình chuột tăng huyết áp, nhóm nghiên cứu phát hiện một trục nội tiết thần kinh có thể thúc đẩy tổn thương sụn khớp.
Nhóm nghiên cứu do giáo sư Ryu Je-hwang, Đại học Quốc gia Chonnam, và giáo sư Jeon Jang-soo, Đại học Inje (Hàn Quốc), dẫn đầu. Phát hiện cho thấy thoái hóa khớp không chỉ liên quan đến lão hóa và hao mòn cơ học mà còn có thể chịu tác động từ những yếu tố sức khỏe toàn thân.
Trước đây, huyết áp cao thường được nhắc đến với các nguy cơ tim mạch, đột quỵ và tổn thương thận, trong khi thoái hóa khớp chủ yếu được nhìn nhận là hệ quả của tuổi tác hoặc tổn thương cơ học. Một số nghiên cứu dịch tễ từng ghi nhận người tăng huyết áp có nguy cơ mắc thoái hóa khớp cao hơn, nhưng cơ chế sinh học đứng sau mối liên hệ này vẫn chưa được làm rõ.
Nghiên cứu mới xác định vai trò của vasopressin (AVP), hormone do tuyến yên tiết ra, tham gia điều hòa huyết áp và cân bằng nước trong cơ thể. Ở người tăng huyết áp, nồng độ AVP trong máu tăng cao; trong khi đó, thụ thể AVPR1A gần như không xuất hiện ở sụn khớp khỏe mạnh nhưng tăng rõ rệt khi khớp bị tổn thương cơ học hoặc lão hóa.
Điều này cho thấy tuổi tác và chấn thương có thể khiến sụn khớp trở nên nhạy cảm hơn với AVP lưu thông trong máu. Khi các yếu tố này cùng xuất hiện, tín hiệu thúc đẩy phá hủy sụn được kích hoạt, đồng thời tín hiệu duy trì mô sụn bị ức chế, khiến tổn thương khớp tiến triển nhanh hơn.
Phát hiện mở hướng nghiên cứu điều trị từ yếu tố toàn thân
Theo nhóm nghiên cứu, huyết áp cao không đủ để tự gây tổn thương sụn khớp khỏe mạnh. Trục tín hiệu AVP-AVPR1A chỉ được kích hoạt khi khớp đã có những thay đổi do lão hóa hoặc chấn thương, vì vậy tác động có thể khác nhau giữa người có khớp khỏe mạnh và người đã bị tổn thương khớp gối.
Đáng chú ý, thoái hóa khớp hiện ảnh hưởng đến khoảng 600 triệu người trên thế giới. Trong nhiều thập niên, các phương pháp điều trị chủ yếu tập trung vào triệu chứng tại khớp, như dùng thuốc giảm đau, tiêm khớp hoặc phẫu thuật; phát hiện mới gợi ý việc kiểm soát các bệnh lý toàn thân như tăng huyết áp có thể trở thành một hướng tiếp cận cần nghiên cứu thêm.
Trong các thử nghiệm trên chuột, nhóm nghiên cứu ghi nhận tổn thương sụn giảm rõ rệt khi loại bỏ gene AVPR1A hoặc sử dụng thuốc ức chế thụ thể này. Kết quả mở ra khả năng phát triển phương pháp điều trị nhắm vào hệ thống tín hiệu nội tiết thay vì chỉ xử lý triệu chứng tại khớp.
“Kết quả này gợi ý rằng khi điều trị bệnh nhân thoái hóa khớp, cần quản lý không chỉ tình trạng khớp tại chỗ mà cả các yếu tố sức khỏe toàn thân như huyết áp cao”, giáo sư Ryu nói, theo thông tin được các báo Hàn Quốc dẫn lại từ thông cáo của Bộ Khoa học và ICT.
“Chúng tôi dự định đẩy mạnh nghiên cứu tiếp theo nhằm phát triển phương pháp điều trị tận gốc, nhắm vào hệ thống tín hiệu vasopressin”, giáo sư Ryu cho biết.
Tuy nhiên, tác dụng bảo vệ sụn mới được ghi nhận trong các thử nghiệm trên chuột. Các nhà khoa học vẫn cần thêm thời gian nghiên cứu để xác định liệu thuốc ức chế AVPR1A có an toàn và hiệu quả ở người hay không.
Sen Vàng (tổng hợp)
