TP Đồng Nai – Lễ hội Quả Điều Vàng 2026 tổ chức tại xã Đồng Tâm khép lại với loạt cam kết chuyển ngành điều sang chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc. Thành phố Đồng Nai hiện sở hữu hơn 176.000 héc ta điều, chiếm khoảng 50% kim ngạch xuất khẩu hạt điều cả nước.
Lễ hội Quả Điều Vàng 2026 diễn ra từ ngày 21/5 đến 23/5 tại xã Đồng Tâm, thành phố Đồng Nai. Trong khuôn khổ sự kiện, UBND thành phố phối hợp cùng giới chuyên gia hoạch định chiến lược phát triển bền vững ngành hàng giai đoạn 2026–2030, với sự tham gia của doanh nghiệp và hợp tác xã cả nước.
Tại các phiên thảo luận, đại diện ngành nông nghiệp nhấn mạnh việc chuẩn hóa quy trình sản xuất, đầu tư công nghệ sau thu hoạch và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc là điều kiện bắt buộc. Đây được xem là hướng đi để hạt điều địa phương đáp ứng tiêu chuẩn từ các thị trường khó tính như EU, Bắc Âu và Mỹ.
Vị thế thủ phủ điều sau sắp xếp đơn vị hành chính
Sau khi hoàn tất sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết 1662/NQ-UBTVQH15, thành phố Đồng Nai chính thức trở thành địa phương có quy mô ngành điều lớn nhất Việt Nam. Số liệu thống kê công bố tại lễ hội cho thấy tổng diện tích trồng điều của toàn thành phố đạt trên 176.000 héc ta, sản lượng vượt mức 186.000 tấn.
Con số trên tương đương khoảng 58% diện tích điều của cả nước. Hiện nay, các sản phẩm điều chế biến từ thủ phủ này đã có mặt tại hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ, duy trì vị thế đóng góp khoảng 50% giá trị xuất khẩu hạt điều của Việt Nam.
Tại hội thảo khoa học ngày 23/5, các đại biểu cho biết dù có lợi thế về quy mô, ngành điều vẫn đối mặt với nhiều bất cập mang tính hệ thống trong chuỗi cung ứng nguyên liệu năm 2026. Để duy trì đà tăng trưởng, địa phương định hướng phát triển dựa trên ba trụ cột: cải tạo giống cây năng suất cao, hiện đại hóa quy trình canh tác và đẩy mạnh chế biến sâu thay vì xuất khẩu thô.
Gói hỗ trợ 46,3 tỷ đồng và đột phá chế biến sâu
Hội đồng nhân dân tỉnh đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ lĩnh vực công nghệ đến năm 2030 với tổng dự toán kinh phí 46,3 tỷ đồng. Trong đó, riêng giai đoạn 2026–2030, ngân sách bố trí thực hiện là 29 tỷ đồng, tập trung vào nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ các công nghệ tiên tiến trong sản xuất sản phẩm chủ lực.
Theo cơ chế mới, doanh nghiệp thực hiện thay đổi quy trình công nghệ giúp tăng ít nhất 5% giá trị sản phẩm hoặc năng suất lao động sẽ nhận mức hỗ trợ bằng 30% tổng kinh phí, tối đa không quá 500 triệu đồng mỗi đơn vị. Song song đó, thành phố Đồng Nai tiên phong triển khai mô hình hợp tác xã nông nghiệp số đầu tiên trong cả nước, tạo bước đột phá trong quản lý dữ liệu sản xuất và kết nối cung cầu nông sản trực tuyến.
Bên cạnh hỗ trợ tài chính, UBND thành phố đã ban hành Kế hoạch số 38/KH-UBND ngày 21/5/2026 về quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc. Mục tiêu đến năm 2030, 100% sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP và sản phẩm đã được bảo hộ nhãn hiệu tại địa phương phải thực hiện truy xuất nguồn gốc theo quy định hiện hành.
Đây là bước đi nhằm tăng tính minh bạch và uy tín cho thương hiệu hạt điều Đồng Nai trên thị trường quốc tế. Việc đồng bộ truy xuất nguồn gốc cũng tạo dữ liệu nền cho mô hình hợp tác xã nông nghiệp số vận hành hiệu quả.
Khát vọng “sao Michelin” và tầm nhìn truy xuất nguồn gốc 2030
Một điểm nhấn đáng chú ý tại chuỗi sự kiện là đề xuất của PGS-TS Nhữ Trọng Bách về việc hướng tới chuẩn “sao Michelin” cho chỉ dẫn hạt điều Đồng Nai. Theo chuyên gia này, việc xây dựng danh tiếng cho hạt điều “ngon nhất thế giới” không chỉ dừng ở chất lượng sản phẩm, mà còn phải tích hợp vào chuỗi bản đồ du lịch thế giới, tạo trải nghiệm ẩm thực độc đáo cho du khách khi đến thăm các nông trại điều.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, ngành nông nghiệp địa phương đang khẩn trương chuẩn hóa sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ và các chứng nhận quốc tế bắt buộc. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các yêu cầu về an toàn thực phẩm, giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRL) và quy định về trách nhiệm xã hội khi thâm nhập thị trường EU.
Việc chuyển dịch từ xuất khẩu hạt sang các sản phẩm giá trị gia tăng đang được khuyến khích mạnh mẽ. Đến nay, dầu vỏ hạt điều của thành phố Đồng Nai đã xuất khẩu khoảng 40 tấn, bên cạnh các dòng sản phẩm điều rang muối, điều tẩm vị đang mở rộng thị phần.
Phát biểu kết luận tại hội thảo khoa học, lãnh đạo ngành nông nghiệp thành phố khẳng định Đồng Nai sẽ tạo ra cực tăng trưởng mới cho quốc gia thông qua việc kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030. Với sự đồng hành của nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp, hạt điều Đồng Nai được kỳ vọng không chỉ giữ vững danh xưng “vàng trắng” sau Lễ hội Quả Điều Vàng 2026, mà còn trở thành biểu tượng nông sản Việt Nam bền vững và hiện đại.
An Tâm
