Cần Thơ – Nông dân xã Phụng Hiệp vẫn đều đặn đưa cá, tôm vừa bắt được ngoài đồng về chợ cá đồng Hòa Mỹ, giữ cho phiên chợ được gọi vui là “chợ ma” không tắt đèn qua mỗi mùa nước nổi.
Từ hơn 11h đêm, khi nhiều nhà đã tắt đèn, xuồng, ghe, vỏ lãi lần lượt cập bờ sông, mang theo thành quả của buổi chiều tối giăng lưới, cắm câu, đặt dớn. Phiên chợ họp từ khoảng 12h đêm đến gần sáng rồi trả bờ sông về với yên ắng.
Cá vừa bắt từ đồng còn tươi, được cân đong rồi trao ngay cho bạn hàng. Tiếng người gọi nhau, tiếng cân cá và tiếng xuồng ghe chạm bến làm ấm lên một góc quê giữa đêm vắng.
Cái tên “chợ ma” nghe lạ tai, song ở bờ sông chỉ có người thật, việc thật. Họ là những nông dân chân lấm tay bùn, từ khắp kênh rạch lái xuồng về với mớ sản vật đồng săn được trên những cánh đồng ngập nước.
Cá, tôm được gom về rồi theo những chuyến xe máy tỏa đi các chợ trong vùng, thành một nhịp việc quen thuộc qua nhiều mùa nước nổi.
Phụng Hiệp và các xã lân cận vốn là vùng đất trũng, được xem là “rún cá” của Đồng bằng sông Cửu Long. Mỗi mùa nước tràn đồng, đó cũng là dịp người dân kiếm thêm thu nhập từ nguồn thủy sản tự nhiên.
Con nước đến muộn, mẻ cá vơi dần
Ông Bùi Văn Gầm, ở ấp Tân Long, xã Phụng Hiệp, ghé vỏ lãi vào mé bờ và kể mỗi đêm ông từng bắt khoảng 4-5kg cá, tép. Năm nay nước lên trễ, có đêm ông chỉ được khoảng 2kg, phần lớn là cá sặc rằn, tôm, cua.
Người địa phương còn nhớ thời chợ đông vui, khi trên đoạn đất dài hơn 300m, một bên giáp đường, một bên hướng ra sông, mỗi đêm có hàng trăm nông dân mang cá đồng đến bán. Nay số người ra chợ chỉ còn trên dưới 100.
Theo ông Lê Hoàng Ba, Phó Chủ tịch UBND xã Phụng Hiệp, mùa nước nổi trước đây chợ thu mua khoảng 4-5 tấn cá mỗi đêm, còn những năm gần đây chỉ trên dưới 1 tấn vì nguồn thủy sản tự nhiên không còn dồi dào.
Cá ít thì thu nhập vơi theo. Anh Nguyễn Văn Mãi, người chuyên đặt dớn ở ấp Tân Long, kể trước kia cá vào dớn đủ cỡ để phân loại bán, nay chủ yếu là cá con, cá nhỏ nên bán chẳng được bao nhiêu tiền.
Cái đổi thay ấy, bạn hàng gắn bó với chợ lâu năm cũng thấy rõ. Chị Nguyễn Thị Thu Hương, hơn 30 năm thu gom cá đồng ở Hòa Mỹ, mỗi đêm mua khoảng 70-80kg cá lóc cùng các loại cá nhỏ, phân loại, cân rồi bán lại cho những đầu mối khác.
Từ xã Phong Điền, chục năm nay chị Trần Thị Được đều đặn chạy xe máy xuống Hòa Mỹ, mỗi đêm mua khoảng 40-50kg cá rô, cá lóc, cá trê, cá sặc cùng tôm tép.
Ông Ba cho biết thời gian tới, xã sẽ vận động người dân kết hợp nuôi cá trên ruộng với khai thác thủy sản gắn với bảo vệ nguồn lợi tự nhiên. Địa phương cũng có ý tưởng xây dựng thương hiệu chợ cá đồng và phát triển mô hình du lịch phục vụ du khách.
Cá có thưa đi thì đèn chợ vẫn sáng, người bán vẫn trở về sau một đêm mưu sinh, người mua lại tiếp tục công việc quen. Giữ được phiên chợ cũng là giữ cái nghề nuôi sống bao gia đình và nếp quê đã gắn với con nước, để những mùa nước nổi sau chợ vẫn còn sáng đèn.
Nhật Minh (tổng hợp)
