Đồng Nai – UBND phường Trấn Biên chuẩn bị 14 hoạt động hưởng ứng Tuần Văn hóa-Đại đoàn kết năm 2026, kết hợp giới thiệu di tích lịch sử, chăm lo người có hoàn cảnh khó khăn và khuyến khích cộng đồng tham gia gìn giữ di sản.
Chuỗi hoạt động dự kiến diễn ra từ ngày 18 đến hết ngày 23/11 tại Thành cổ Biên Hòa cùng một số di tích, danh lam thắng cảnh trên địa bàn. Ông Nguyễn Duy Tân, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Trấn Biên, cho biết địa phương đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để hoàn tất công tác chuẩn bị.
Những hoạt động đưa người dân đến gần di sản
Với chủ đề “Trấn Biên-Bảo tồn di sản, phát huy văn hóa, kết nối cộng đồng”, địa phương tổ chức các chương trình văn nghệ, giáo dục truyền thống và sinh hoạt cộng đồng. Đây cũng là dịp giới thiệu những giá trị văn hóa gắn với gần 330 năm hình thành, phát triển của vùng đất Biên Hòa-Đồng Nai.

Các hoạt động nổi bật gồm Hội thi trang trí xe tuyên truyền cổ động và diễu hành, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, triển lãm “Không gian văn hóa Trấn Biên” và chương trình đi bộ “Bước chân kết nối di sản”. Hội thi “Di sản Trấn Biên qua ống kính” cùng những hoạt động tìm hiểu lịch sử dành cho học sinh, đoàn viên và thanh niên cũng được triển khai trong dịp này.
Gắn với Ngày hội Đại đoàn kết, phường tổ chức trao quà, chăm lo người yếu thế và người có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn. Hoạt động an sinh góp phần thể hiện tinh thần tương thân tương ái, đưa sự quan tâm và sẻ chia đến những người cần được hỗ trợ.
Để phục vụ chuỗi sự kiện, chính quyền địa phương chuẩn bị phương án bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông và vệ sinh môi trường. Các khu phố, trường học, cơ quan, doanh nghiệp và hộ dân được vận động chỉnh trang cảnh quan, treo cờ Tổ quốc, trang trí đường phố và giữ gìn môi trường sống.

Gìn giữ những dấu tích của vùng đất hơn 300 năm
Phường Trấn Biên hiện có 18 di tích được xếp hạng, trong đó 10 di tích cấp quốc gia và 8 di tích cấp tỉnh. Những công trình này cùng các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo lưu giữ nhiều câu chuyện lịch sử, dấu ấn văn hóa và truyền thống của các thế hệ đi trước.

Trong định hướng bảo tồn và kết nối di sản, địa phương chú trọng Khu lăng mộ Trịnh Hoài Đức, Thành cổ Biên Hòa, Đình Tân Lân, Chùa Ông, Văn Miếu Trấn Biên, Chùa Bửu Phong và đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh. Các địa điểm này được xem xét trong mối liên hệ về lịch sử, văn hóa và cảnh quan để nghiên cứu hình thành những tuyến tham quan, trải nghiệm phù hợp.
Theo ông Nguyễn Duy Tân, việc quảng bá di tích cần chuyển từ cách giới thiệu thông tin đơn thuần sang những hình thức sinh động, có tương tác và trải nghiệm. Qua đó, người dân và du khách có thêm cơ hội tìm hiểu lịch sử, nhận thức giá trị di sản và trách nhiệm gìn giữ truyền thống địa phương.

Trong công tác bảo vệ di tích, phường tập trung rà soát hiện trạng, hồ sơ pháp lý, tình hình quản lý và những yếu tố cấu thành giá trị của từng công trình. Hoạt động kiểm tra, giám sát được tăng cường nhằm phát hiện, phối hợp xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, ngăn ngừa nguy cơ xâm hại hoặc làm biến dạng yếu tố gốc.
Đối với việc bảo quản, tu bổ và phục hồi, địa phương phối hợp các sở, ngành chuyên môn cùng cơ quan quản lý di sản để khảo sát, đánh giá và xây dựng phương án theo quy định pháp luật. Những di tích có giá trị đặc biệt, quy mô lớn hoặc cần nguồn lực vượt khả năng đầu tư của phường được xác định cần có sự hỗ trợ đồng bộ từ thành phố.

Kết nối di tích thành không gian văn hóa chung
Bên cạnh bảo vệ những giá trị gốc, Trấn Biên hướng đến liên kết các di tích với danh lam thắng cảnh, thiết chế văn hóa và các điểm du lịch của thành phố. Những tuyến tham quan gắn với hoạt động trải nghiệm, sản phẩm đặc trưng địa phương được kỳ vọng kéo dài thời gian khám phá của du khách và gia tăng giá trị cho cộng đồng.
Địa phương còn mong muốn hình thành những không gian văn hóa mở, kết nối di sản với quảng trường, công viên, tuyến phố và nơi sinh hoạt cộng đồng. Cách tổ chức này hướng tới việc đưa các giá trị truyền thống hiện diện gần gũi hơn trong đời sống, đồng thời góp phần xây dựng bản sắc đô thị.
Để thực hiện những mục tiêu trên, phường kiến nghị UBND thành phố xây dựng kế hoạch và lộ trình đầu tư bảo tồn, tu bổ, tôn tạo di tích theo thứ tự ưu tiên. Những công trình có giá trị đặc biệt, đang xuống cấp hoặc cần bảo vệ cấp thiết được đề xuất tập trung nguồn lực trước.
Phường cũng đề nghị thành phố bố trí vốn và phân định trách nhiệm đầu tư, quản lý, khai thác các công trình di tích, nhất là dự án quy mô lớn, liên quan đến nhiều cấp, ngành hoặc vượt khả năng cân đối ngân sách địa phương. Trong khi đó, các sở, ngành chuyên môn được đề nghị hỗ trợ khảo sát, lập hồ sơ khoa học, đánh giá hiện trạng, hướng dẫn thủ tục và thẩm định phương án bảo quản, tu bổ, phục hồi.
Đối với những công trình có giá trị lịch sử, kiến trúc đặc biệt, địa phương mong có sự tham gia của chuyên gia, nhà nghiên cứu và cơ quan chuyên môn nhằm giữ gìn tối đa yếu tố gốc. Việc hoàn thiện hồ sơ pháp lý, xác định ranh giới bảo vệ, giải quyết các vấn đề về đất đai và cảnh quan cũng được kiến nghị hỗ trợ để nâng cao hiệu quả quản lý di tích.

Trong lĩnh vực quy hoạch, phường đề nghị thành phố chỉ đạo các sở, ngành đưa yêu cầu bảo tồn di sản vào quá trình lập, thẩm định và triển khai quy hoạch đô thị, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết cùng những chương trình, dự án phát triển có liên quan. Việc hình thành các không gian văn hóa đặc trưng cũng được đề xuất nghiên cứu trong mối liên kết giữa di tích, cảnh quan và hệ thống công trình công cộng.

Cùng với định hướng kết nối các điểm đến văn hóa, du lịch, địa phương đề nghị thành phố hỗ trợ phát triển sản phẩm du lịch văn hóa, đào tạo nhân lực thuyết minh, hướng dẫn và đẩy mạnh quảng bá di sản Đồng Nai. Việc số hóa tư liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu di sản dùng chung cũng nằm trong những nội dung cần được hỗ trợ.
Phường Trấn Biên đồng thời mong muốn có cơ chế khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân và cộng đồng cùng tham gia bảo tồn di sản trên cơ sở tự nguyện, đúng pháp luật và hài hòa lợi ích. Theo định hướng của địa phương, người dân không chỉ tham gia gìn giữ mà còn góp phần sáng tạo, lan tỏa và thụ hưởng những giá trị văn hóa được trao truyền qua các thế hệ.
Thục Loan (tổng hợp