HTX Đồng Nai chuyển mình mạnh mẽ, mở đường cho mục tiêu 3 tỷ USD xuất khẩu

TP ĐỒNG NAI — Gần 400 hợp tác xã nông nghiệp thu hút gần 57.000 thành viên đang đồng loạt tái cơ cấu sản xuất theo mô hình chuỗi giá trị, hướng đến mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu nông sản vượt 3 tỷ USD trong năm 2026. Con số này tăng gấp 1,5 đến 2 lần so với mức gần 2 tỷ USD của năm 2024.

Tính đến quý II/2026, toàn địa bàn thành phố Đồng Nai ghi nhận gần 400 HTX nông nghiệp cùng 1 liên minh HTX quy tụ 10 đơn vị thành viên, hoạt động trên các vùng sản xuất trải rộng từ các xã vùng ven đến các địa bàn thuộc tỉnh Bình Phước (cũ) sau sáp nhập. Chính quyền và doanh nghiệp đang quyết liệt tái quy hoạch vùng nguyên liệu, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cấp khâu sơ chế nhằm chấm dứt tình trạng tiêu thụ nông sản manh mún, thiếu bền vững. Đây là trọng tâm trong kế hoạch hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu nông sản 3 tỷ USD của khu vực Đông Nam Bộ.

Liên kết chuỗi từ vùng trồng đến tiêu thụ

UBND phường Long Khánh đã ban hành kế hoạch phát triển hợp tác, liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản năm 2026, ưu tiên sản xuất theo chuẩn VietGAP, xây dựng mã số vùng trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đây là một trong những địa bàn đi đầu trong việc thể chế hóa liên kết chuỗi ở cấp phường.

Tại xã Phú Trung, hơn 1.336 ha sầu riêng được canh tác bởi 5 HTX, 2 tổ hợp tác và 1 trang trại quy mô lớn; trong đó 258 ha đã được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu chính ngạch. Tại xã Hưng Phước, HTX thương mại – dịch vụ nông nghiệp Phước Thiện quy tụ khoảng 20 thành viên, phát triển vùng nguyên liệu mít và ổi rộng hơn 1.000 ha. Tại xã Nha Bích, HTX Nông nghiệp thương mại – dịch vụ Nha Bích vận hành 5 nhà màng canh tác dưa lưới chuẩn VietGAP, duy trì mức giá bán ổn định 17.000–18.000 đồng/kg cho đối tác thu mua.

Vùng trồng sầu riêng đã được cấp mã số phục vụ xuất khẩu. (Ảnh: Đồng Nai Mới)

Chuyển đổi số và OCOP — nền tảng xây dựng thương hiệu

Quỹ hỗ trợ phát triển HTX thành phố Đồng Nai hiện nắm vốn điều lệ hơn 204 tỷ đồng, hình thành sau khi hợp nhất Quỹ hỗ trợ HTX tỉnh Bình Phước (cũ) và tỉnh Đồng Nai. Phòng giao dịch số 1 đặt tại phường Bình Phước vừa được thành lập để giải ngân vốn ưu đãi trực tiếp cho nông dân và các đơn vị kinh tế tập thể. Liên minh HTX thành phố cũng lên kế hoạch tổ chức 15 lớp tập huấn chuyên sâu về quản trị chuỗi và thương mại điện tử trong năm 2026.

Ngày 21/7/2025, Hội Nông dân phối hợp Trường Cao đẳng FPT Polytechnic Đồng Nai tổ chức livestream tiêu thụ 2.000 trái bưởi đường lá cam Tân Triều chỉ trong 1 giờ. Đến nay, gần 2.000 hộ nông dân đã lập gian hàng trên các sàn Postmart, Voso, Shopee, Lazada, Tiki và ecdn.vn; trong đó 273 sản phẩm được giới thiệu trực tuyến và 138 sản phẩm được hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu.

Về OCOP, toàn địa bàn ghi nhận 460 sản phẩm đạt chuẩn trong năm 2025, gồm 11 sản phẩm 5 sao và 91 sản phẩm 4 sao. Khối kinh tế tập thể đóng góp 82 sản phẩm từ 49 HTX đạt hạng 3–4 sao, nổi bật là HTX Trường Phát với 9 sản phẩm 4 sao và HTX Nông nghiệp điều hữu cơ Trảng Cỏ Bù Lạch với 212 thành viên.

Chế biến sâu và xúc tiến thương mại tăng giá trị nông sản

Năng lực sản xuất của địa phương đạt hơn 2 triệu tấn hàng năm, gồm hơn 800.000 tấn trái cây, khoảng 680.000 tấn thịt heo và gia cầm cùng hơn 1,3 triệu quả trứng. Dù vậy, nông sản chủ yếu tiêu thụ dạng tươi và sơ chế khiến lợi nhuận chưa tối ưu. Các chuyên gia kinh tế nhận định hàng hóa qua chế biến sâu sẽ gia tăng giá trị gấp 4–6 lần, thậm chí gấp 10 lần nếu xây dựng thành công thương hiệu để chinh phục thị trường quốc tế.

HTX Phước Thiện đã tung ra 12 sản phẩm chế biến từ mít chín, mít già và mít non, bao gồm chả chay, snack và mít sấy. Công ty TNHH Vinahe tại phường Phước Bình cũng đầu tư tự động hóa dây chuyền sản xuất để đa dạng hóa danh mục sản phẩm OCOP 4 sao phục vụ xuất khẩu.

Trong tháng 5/2026, Lễ hội Quả điều vàng thành phố Đồng Nai (từ ngày 22 đến 24/5) thu hút hơn 20.000 lượt khách tham quan và mua sắm. Chương trình Tuần hàng Việt Nam 2026 (từ ngày 25 đến 31/5) tiếp nối kích cầu tiêu dùng nội địa cho hàng loạt nông sản địa phương. Theo kế hoạch, kim ngạch xuất khẩu nông sản thành phố Đồng Nai năm 2026 được kỳ vọng vượt mốc 3 tỷ USD, tăng gấp 1,5 đến 2 lần so với mức gần 2 tỷ USD của năm 2024.

Thanh Hy