Ranh giới hành chính cũ giữa Đồng Nai và Bình Phước chính thức xóa mờ, mở ra một vùng đất rộng hơn 12.700 km² với rừng nối rừng, hồ nối hồ. Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai cùng loạt dự án hạ tầng đang được phát triển khai, hứa hẹn thay đổi cách người ta đi chơi rừng ở Đông Nam Bộ.
Đồng Nai mới – đang sở hữu hơn 370.000 ha rừng ba loại, trải nghiệm dài từ Vườn quốc gia Cát Tiên đến Vườn quốc gia Bù Gia Mập. Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng TP. Đồng Nai cùng nhiều cơ sở, ngành phát triển khai báo hàng loạt công trình, từ Cảng hàng không quốc tế Long Thành, các tuyến đường cao tốc đến khu du lịch sinh thái rừng.
Mục tiêu được xác định rõ: biến thể xanh không gian này thành trung tâm du lịch sinh thái của cả khu vực, hướng tới đón 11,5 triệu lượt xem vào năm 2030.
Đồng Nai mới: 370.000 ha rừng và giấc mơ “lá phổi xanh” Đông Nam Bộ
Sáp nhập Bình Phước và Đồng Nai tạo ra một lãnh thổ rộng 12.737,18 km², dân số gần 4,5 triệu người – đủ lớn để chà chung nhiều “thế giới” địa lý vào một bản đồ du lịch.
Điều kiện làm du lịch chú ý nhất là 370.077 ha đất quy hoạch ba loại rừng, 179.572 ha rừng tự nhiên và 142.417 ha rừng trồng. Trong đó, hơn 135.000 ha là rừng đặc dụng, 132.000 ha rừng sản xuất và 81.000 ha rừng phòng hộ.
Khi rào cản hành chính cũ không còn, một hành lang sinh thái liền mạch xuất hiện: từ Vườn quốc gia Cát Tiên, Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai, kéo dài đến Vườn quốc gia Bù Gia Mập và hệ thống rừng phòng hộ Đăk Mai, Bù Đốp, Lộc Ninh. Đây chính là “xương sống” cho mọi tour rừng tương lai – nơi sông nước khoáng vườn Đồng Nai cũ gặp nông trường cao su và văn hóa bản địa Bình Phước cũ.
6 phân vùng du lịch rừng – mỗi nơi một câu chuyện riêng
Chiến lược không gian của tỉnh chia thành sáu phân vùng du lịch chuyên biệt, mỗi vùng mang một sắc thái khác nhau.
Khu 1 tại phường Long Thành tập trung dịch vụ MICE và thương mại, gắn kết với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Khu 2 bảo phủ phường Biên Hòa, phường Tân Triều, phường Trấn Biên và dải ven sông Đồng Nai, chuyên về du lịch sinh thái sông nước – những chuyến bay dòng xuôi dòng, thính thị thị từ mặt nước.
Khu 3 là cốt lõi tồn tại, bao gồm không gian hồ Trị An, Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai và Chiến khu Đ, hướng đến nghỉ dưỡng kết hợp giáo dục lịch sử. Khu vực 4 trải dọc khu vực Vườn quốc gia Cát Tiên, Tân Phú, Định Quán và phường Xuân Lộc, mang đến trải nghiệm nông trại nông nghiệp và trekking – dành cho ai thích “lấm chân” giữa vườn cây hơn là khu nghỉ dưỡng.
Hai vùng còn lại nằm ở lãnh thổ Bình Phước cũ. Khu 5 thuộc phường Bình Long, phường Lộc Ninh quy hoạch du lịch lịch sử cách mạng và du lịch cộng đồng. Khu 6 tại khu vực Bù Đốp, phường Phước Long, xã Bù Gia Mập khai thác sinh thái rừng gắn di sản văn hóa S’tiêng, M’nông – nơi trảng cỏ Bù Lạch, sóc Bom Bo, núi Bà Rá, hồ Thác Mơ được chú ý phát triển để bổ sung hỗ trợ chuỗi cung ứng nghỉ dưỡng.
Các dự án tỷ lệ đang “vẽ lại” bản đồ tour rừng
Sáu vùng là khung sườn, còn các dự án cụ chính là phần tấm bản đồ có thể trở nên sống động.
Về giao thông, dự án Vành đai 4 được duyệt với vốn hơn 16.200 tỷ đồng, dài hơn 46 km, chạy từ cầu Châu Đức đến cầu Thủ Biên. Hàng không quốc tế Long Thành dự kiến hoàn thành cuối năm 2026, kết nối với các tuyến tốc độ cao Bến Lức – Long Thành, Biên Hòa – Vũng Tàu, Dầu Giây – Phan Thiết và Vòng đai 3. Cầu Mã Đà cũng đang được xây dựng, giúp giao thương giữa hai nửa Đồng Nai – Bình Phước cũ tiếp nối hơn, không cần vòng qua Bình Dương như trước.
Về phía rừng, Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai quy hoạch 51 điểm tham quan trên 42.561 ha, với 37 hành trình dài 1.229 km, tổng vốn 991 tỷ đồng – “danh mục” lớn nhất cho ai muốn lên kế hoạch khám phá rừng theo nhiều cung đường.
Dự án Chứa Chan quy mô 107 ha, dự án hút vốn 16.000 tỷ đồng, với dây treo tuyến ở độ cao 837 m. Tại rừng phòng hộ Tân Phú, Công ty CP The Coi Đồng Nai đầu tư 2.800 tỷ đồng, thuê 480 ha rừng và đang thi công trên 42 ha, với các điểm như bàu nước sôi, thác Mai, thác Chín Chì, Hang Dơi. Mục tiêu: đón 330.000 lượt khách, thu 176 tỷ đồng năm 2025, tăng lên 730.000 lượt khách và 460 tỷ đồng năm 2030, tạo ra 2.000 việc làm.
Ngoài ra, khu vui chơi Sơn Tiên được kỳ vọng đóng góp 5.000 tỷ đồng, còn hồ Trị An và cụm núi Bà Rá – Thác Mơ được định hướng trở thành trung tâm du lịch quốc gia gia.
Mục tiêu 2030 và cách Đồng Nai hiện thực hóa kinh tế rừng xanh
Câu hỏi thực tế nhất: Tất cả những điều trên sẽ đi đến đâu?
Chính quyền áp dụng cơ chế thiết kế môi trường rừng để thu hút vốn xã hội hóa thành 8 điểm du lịch tại hồ Bà Hào và hồ Trị An. Phần mềm này giám sát quá trình giải quyết ngân sách theo thời gian thực và phát hiện cảnh báo rủi ro để gỡ bỏ điểm thu hồi kịp thời.
Tất cả đặt trong nguyên tắc kinh tế tuần hoàn, cam kết Net Zero vào năm 2050. Đến năm 2030, hướng tới phục vụ 11,5 triệu lượt khách, bao gồm 11,21 triệu khách nội địa và 290 ngàn khách quốc tế, mang lại doanh thu 11.950 tỷ đồng.
Cầu Mã Đà còn đang thi công, leo núi Chứa Chan chưa cột, Cảng hàng không quốc tế Long Thành cũng chưa kịp đón chuyến bay đầu – phần lớn những gì kể trên vẫn nằm trên bản vẽ. Nhưng với 370.000 ha rừng nối liền từ Cát Tiên đến Bù Gia Mập, và Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai đang mở 51 điểm tham quan, có lẽ điều đáng chờ không phải “khi nào xong”, mà là chuyến đi đầu tiên của bạn sẽ bắt đầu từ đâu.
Nhật Hiền (tổng hợp)
